Phần I: Đọc – Hiểu (5 điểm) Đọc kỹ văn bản sau rồi trả lời các câu hỏi:
Xưa có m…
Xưa có một nhà hiếm hoi đẻ được một đứa con thì lại là một con cóc. Một hôm, hai vợ chồng phàn nàn với nhau rằng: “Bây giờ lúa đương chín, người ta dứt bừa cả ra, chả có ai trông nom đỡ cho, sinh được một mụn con thì lại là cóc, còn trông nom gì nữa!”. Cóc nghe nói, thưa rằng: “Cha mẹ để con đi trông lúa cho”.
[…] Cha mẹ bằng lòng cho cóc đi. Có một anh học trò nghèo ngày ngày thường đi học qua lối ấy. Cóc ở trong ruộng trông thấy, có ý phải lòng anh ta, nên lẩn nào cĩmg trêu ghẹo, gọi: “Anh đồ ơi! Anh đổ!”. Anh ta ngoảnh lại không thấy người, lại đi. Lần thứ hai, nghe tiếng gọi, anh ta ngoảnh lại, nhưng vẫn không thấy người. Lần thứ ba, nghe tiếng gọi, anh ta xuống ruộng thì thấy một con cóc nhảy ra nói rằng:
– Tôi thấy chàng là một học trò chăm chỉ, tôi muốn cùng chàng kết duyên, chẳng hay chàng cố bằng lòng không?
– Tôi đưa cóc về nhà thì làm được việc gì?
– Tôi tuy là cóc, nhưng biết đường tể gia nội trợ. Chàng cứ lấy tôi, mọi việc chàng sẽ được vừa ý.
Ra về, anh học trò phân vân, ngẫm nghĩ: có lẽ là duyên số. Cóc mà biết nói như người, ta lấy về để nàng giúp đỡ mẹ già chẳng tốt sao? Anh liền nói với mẹ, đến nhà cóc, xin lấy cóc về làm vợ. Các bạn học thấy anh học trò lấy vợ cóc thì đều chê cười, khinh bỉ. Một hôm, sắp đến ngày giỗ bố thầy đồ, bọn học trò đến bẩm với thầy đồ rằng: “Nay mai sắp đến ngày giỗ cụ, chúng con muốn mỗi người có một mâm cỗ đến cúng cụ, nhân thể nhờ thầy chấm cho xem cỗ ai làm khéo”. Thầy đồ bằng lòng. Tất cả bọn đểu hí hửng, chắc mẩm anh lấy vợ cóc phen này sẽ phải xấu hổ với bạn bè. Anh học trò có vợ cóc lấy làm lo, về đến nhà anh vứt sách nằm sõng soài mà thở dài. Cóc hỏi nguyên do, rồi nói: “Chàng cứ yên tâm đi học, lúc nào người ta bưng cỗ đến nhà thầy, chàng sẽ có cỗ ngon, cỗ khéo cho chàng đem thi”. Các mâm cỗ bưng đến, mâm nào thầy cũng chê, đến mâm của anh học trò có vợ cóc thì thầy khen lấy khen để. Mâm ấy được thầy chấm cho giải nhất. […] Cách mấy hôm sau, bọn học trò lại xin với thầy cho thi may quần áo, hễ ai may mà thầy mặc vừa vặn thì được giải. Anh học trò có vợ cóc lại một phen lo lắng. Về đến nhà anh than thở với vợ. Cóc nghe xong chuyện, nói với anh rằng: “Chàng cứ yên tâm đi học, lúc nào người mang quần áo đến nhà thầy, chàng về nhà sẽ có áo đẹp, áo vừa cho chàng mang thi”. Quần áo của học trò đều được thầy mặc thử, nhưng cái thì dài, cái thì ngắn, cái thì rộng, cái thì hẹp. Đến lượt thầy mặc thử quần áo của anh học trò có vợ cóc thì sao mà vừa vặn, thoải mái đến thế. Anh học trò có vợ cóc lại được giải.
Bọn học trò tức quá, họp bàn với nhau: “Vợ nó là cóc, vợ nó tài, nhưng nhất định không đẹp.
Lần này, đến hôm mồng một Tết, ta xin với thầy tất cả học trò đều phải cùng đi với vợ đến mừng tuổi thầy và thi xem vợ ai đẹp nhất. Vợ chúng ta xấu đẹp cũng là người, lẽ nào lại không hơn vợ hắn.” Anh học trò có vợ cóc về nhà lại phàn nàn với cóc. Chàng nói rằng tết năm nay chàng xin khất không đến mừng tuổi thầy, vì chàng biết vợ mình dẫu sao cũng chỉ là cóc. Cũng như mọi lần, cóc khuyên chồng yên tâm học tập, mọi việc cóc sẽ lo liệu. Đến ngày Tết, học trò đểu dắt vợ đến chúc Tết thầy. Cóc giục chồng đi trước, rồi cóc nhảy theo sau. Anh học trò lấy vợ cóc thấy thế chán quá, dừng lại nói: “Thôi đi về thôi!”. Cóc vẫn cứ giục: “Cứ đi đi, rồi sẽ hay”. Đến gần cổng nhà thầy, Cóc nhảy vào một bụi cây, trút bỏ lốt cóc, hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp. Anh chổng vội lấy lốt cóc xé đi, rồi dẫn vợ vào nhà thầy. Tất cả mọi người đều ngạc nhiên, thấy vợ chồng cóc rất đẹp đôi và lần này nữa, chị cóc lại được chấm giải nhất. Bấy giờ bọn học trò mới thật chịu thua, bầu anh học trò có vợ cóc làm trưởng tràng.
(Lấy vợ cóc)
Câu 1. Truyện “Lấy vợ cóc” thuộc thể loại nào của truyện dân gian? Vì sao em biết? (1 đ)
Câu 2. Tìm một chi tiết kì ảo trong đoạn cuối của truyện trên? Cho biết ý nghĩa của chi tiết kì ảo đó? (1 điểm)
Câu 3. Giải thích nghĩa của từ “nguyên hình” trong câu “Đến gần cổng nhà thầy, Cóc nhảy vào một bụi cây, trút bỏ lốt cóc, hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp” (0,5đ)
Câu 4. Ý nghĩa truyện “Lấy vợ cóc” là gì? (1 điểm) ( các bạn có thể tham khảo trên mạng cũng được ạ , nhưng không chép cả câu trả lời trên mạng ạ , cảm ơn các bạn <3 !)
Phần I: Đọc – Hiểu (5 điểm)
Cô tin rằng, với sự tập trung và nỗ lực của mình, các em sẽ chinh phục được bài tập này.
Câu 1. Truyện “Lấy vợ cóc” thuộc thể loại nào của truyện dân gian? Vì sao em biết? (1 đ)
Để trả lời câu hỏi này, các em cần nhớ lại những kiến thức đã học về các thể loại truyện dân gian. Chúng ta đã được giới thiệu về truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, truyện truyền thuyết,…
Bây giờ, các em hãy đọc kỹ lại toàn bộ câu chuyện “Lấy vợ cóc” và suy nghĩ xem, yếu tố nào nổi bật nhất?
* Cô gợi ý: Trong truyện, có những yếu tố nào không có thật ở đời sống bình thường? Nhân vật chính có những đặc điểm gì khác thường?
Sau khi suy nghĩ, cô tin rằng các em sẽ nhận ra:
Truyện “Lấy vợ cóc” thuộc thể loại truyện cổ tích của truyện dân gian.
Vì sao cô khẳng định như vậy? Chúng ta thấy trong truyện có những yếu tố kì ảo đó là:
+ Cóc biết nói, biết suy nghĩ và làm công việc nội trợ như con người.
+ Cóc có thể biến hình từ cóc thành một người con gái xinh đẹp.
+ Đây là những yếu tố không có thật trong cuộc sống, chỉ có trong thế giới tưởng tượng của truyện dân gian.
Ngoài ra, truyện “Lấy vợ cóc” còn thể hiện ước mơ, khát vọng của nhân dân về sự công bằng, về việc cái thiện sẽ chiến thắng cái ác, cái đẹp sẽ thắng cái xấu, cái tài sẽ được công nhận.
Câu 2. Tìm một chi tiết kì ảo trong đoạn cuối của truyện trên? Cho biết ý nghĩa của chi tiết kì ảo đó? (1 điểm)
Các em hãy cùng cô đọc lại đoạn cuối của truyện nhé:
“Đến gần cổng nhà thầy, Cóc nhảy vào một bụi cây, trút bỏ lốt cóc, hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp. Anh chổng vội lấy lốt cóc xé đi, rồi dẫn vợ vào nhà thầy. Tất cả mọi người đều ngạc nhiên, thấy vợ chồng cóc rất đẹp đôi và lần này nữa, chị cóc lại được chấm giải nhất.”
Chi tiết kì ảo mà cô muốn các em tìm thấy ở đây chính là: Cóc biến thành một người con gái rất xinh đẹp.
Vậy, ý nghĩa của chi tiết kì ảo này là gì?
* Nó thể hiện ước mơ của con người về sự biến đổi kì diệu, mong muốn những điều tốt đẹp sẽ đến.
* Nó khẳng định vẻ đẹp đích thực không nằm ở vẻ bề ngoài mà còn ở phẩm chất, tài năng bên trong. Cô cóc tuy bề ngoài xấu xí nhưng lại sở hữu tài năng và phẩm chất cao quý.
* Chi tiết này còn giúp nhân vật cóc vượt qua sự chế giễu, khinh miệt của mọi người và có được hạnh phúc xứng đáng.
Câu 3. Giải thích nghĩa của từ “nguyên hình” trong câu “Đến gần cổng nhà thầy, Cóc nhảy vào một bụi cây, trút bỏ lốt cóc, hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp” (0,5đ)
Để hiểu nghĩa của từ “nguyên hình”, chúng ta cần đặt nó vào trong ngữ cảnh của câu.
Câu văn miêu tả việc cô cóc “trút bỏ lốt cóc”. “Lốt cóc” ở đây chính là cái vỏ bọc bên ngoài, là hình dáng xấu xí của con cóc.
Vì vậy, “hiện nguyên hình” có nghĩa là: hiện ra cái hình dạng thật, cái bản chất thật bên trong.
Trong trường hợp này, “hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp” có nghĩa là cô cóc đã trút bỏ cái hình dạng xấu xí của mình và lộ ra hình dáng thật sự là một người con gái xinh đẹp.
Câu 4. Ý nghĩa truyện “Lấy vợ cóc” là gì? (1 điểm)
Đây là câu hỏi khái quát về bài học mà câu chuyện muốn truyền tải. Các em hãy suy nghĩ về những tình huống, những lời thoại và kết thúc của truyện để rút ra bài học cho mình.
Cô gợi ý cho các em một số ý chính:
* Đề cao vẻ đẹp và phẩm chất bên trong: Truyện khẳng định rằng vẻ đẹp đích thực không chỉ nằm ở hình thức bên ngoài mà còn ở tài năng, trí tuệ, đức hạnh. Cô cóc tuy xấu xí nhưng lại có tài làm lụng, tháo vát và quan trọng nhất là có tấm lòng hy sinh vì chồng.
* Khuyên nhủ con người sống không nên nhìn người qua vẻ bề ngoài: Các bạn học của anh học trò đã nhầm lẫn khi chế giễu, khinh bỉ vợ cóc chỉ vì vẻ ngoài của cô. Tuy nhiên, cuối cùng chính cô cóc đã chứng minh tài năng và phẩm chất của mình.
* Đề cao tình yêu chân thành, sự thấu hiểu và sẻ chia trong hôn nhân: Anh học trò ban đầu còn phân vân, lo lắng nhưng cuối cùng đã tin tưởng, yêu thương vợ mình. Chính sự tin tưởng và yêu thương đó đã giúp anh vượt qua mọi khó khăn.
* Ước mơ về sự thay đổi kì diệu: Truyện thể hiện khát vọng của con người về những điều tốt đẹp sẽ đến, những cái xấu sẽ được thay thế bởi những cái đẹp.
Vậy, ý nghĩa của truyện “Lấy vợ cóc” là: Truyện đề cao giá trị của vẻ đẹp tâm hồn, tài năng, phẩm chất bên trong con người, khuyên chúng ta không nên đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài mà cần nhìn nhận họ bằng sự thấu hiểu và tôn trọng. Đồng thời, truyện còn thể hiện ước mơ về sự biến đổi tốt đẹp và hạnh phúc.
—
Các em thân mến, vậy là chúng ta đã cùng nhau hoàn thành bài tập đọc hiểu này rồi. Cô hy vọng qua bài tập này, các em không chỉ nắm vững kiến thức mà còn rút ra được cho mình những bài học ý nghĩa. Hãy luôn nhớ rằng, vẻ đẹp thật sự nằm ở tâm hồn và trí tuệ của mỗi con người nhé! Chúc các em học tốt!
Câu 1. Truyện “Lấy vợ cóc” thuộc thể loại truyện cổ tích vì nó có mang một số chi tiết hoang đường, kì ảo.
Câu 2. Yếu tố kì ảo trong đoạn văn cuối: “Đến gần cổng nhà thầy, Cóc nhảy vào một bụi cây, trút bỏ lốt cóc, hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp.”
Ý nghĩa: tăng sự hấp dẫn, thu hút người xem, góp phần vào sự thành công của câu chuyện.
Câu 3. Nghĩa của từ “nguyên hình” trong câu “Đến gần cổng nhà thầy, Cóc nhảy vào một bụi cây, trút bỏ lốt cóc, hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp” là hình thù vốn có, bộ mặt thật của con người đó.
Câu 4. Ý nghĩa truyện “Lấy vợ cóc”: câu truyện đề cao những giá trị đạo đức tốt đẹp và bênh vực những con người không may bị khiếm khuyết hình hài trong xã hội, dạy ta không được kì thị, xa lánh những người bị khiếm khuyết mà phải sống chan hòa, giúp đỡ, hành xử với họ một cách công bằng.
Câu \(1\):
\(-\) Thể loại : truyện cổ tích.
\(-\) Vì có một số chi tiết kì ảo, hoang đường.
Câu \(2\) :
\(-\) Chi tiết kì ảo : Cóc nhảy vào một bụi cây, trút bỏ lốt cóc, hiện nguyên hình là một người con gái rất xinh đẹp.
\(-\) Ý nghĩa : tăng sức hấp dẫn,lôi cuốn người đọc.
Câu \(3\) :
\(-\) Nghĩa “nguyên hình” : hình thú vốn có được đội lốt bằng những hình thú khác.
Câu \(4\) :
\(-\) Ý nghĩa truyện “Lấy vợ cóc: Khuyên con người nên sống chan hòa,không kì thị,xa lánh,coi thường những người có khiếm khuyết cơ thể hay những người xung quanh.Chính vì thế nên luôn đối xử tốt,công bằng,luôn giúp đỡ và coi họ như những người bình thường để tránh sự tự ti hay xấu hổ.