Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
B…
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Bánh trôi nước
(Hồ Xuân Hương)
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son
Câu 1. Dòng nào dưới đây thể hiện đúng đặc điểm bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương?
A.Bài thơ được viết bằng chữ Quốc ngữ theo thể thơ thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
B.Bài thơ được viết bằng chữ Hán theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
C.Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật
D.Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
Câu 2. Đối tượng trữ tình của bài thơ là:
A.Tác giả.
B.Người phụ nữ.
C.Chiếc bánh trôi nước.
D.Cả ba đáp án trên
Câu 3. Bài thơ được viết theo luật gì?
A.Luật bằng
B.Luật trắc
C.Luật niêm đối
D.Luật bằng trắc
Câu 4: Đề tài của bài thơ là:
A.Tình cảm gia đình.
B.Tình yêu thương con người.
C.Thân phận người phụ nữ.
D.Chiếc bánh trôi nước.
Câu 5. Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ?
A.Vẻ đẹp tâm hồn.
B.Vẻ đẹp hình thể.
C.Vẻ đẹp và số phận long đong.
D.Số phận bất hạnh.
Câu 6 : Hai câu thơ sau sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
A.Ẩn dụ
B.Hoán dụ
C.Đảo ngữ
D.Nhân hóa
Câu 7: Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ là gì?
A.Vui mừng, phấn khởi
B.Buồn, xót xa, ân hận
C.Kiêu hãnh, tự hào, xen lẫn xót xa, ngậm ngùi
D.Cả ba phương án trên
Câu 8: Nhận xét nào đúng khi nói về những đặc sắc trong nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bánh trôi nước?
A.Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
B.Bài thơ đã thể hiện sâu sắc vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu, son sắt, thủy chung của người phụ nữ.
C.Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp hình thức của chiếc bánh trôi và vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ.
D.Bài thơ đã miêu tả sinh động hình ảnh chiếc bánh trôi, một món ăn độc đáo của dân tộc.
Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương.
Câu 10 (1,0 điểm) Qua bài thơ Bánh trôi nước , em có cảm nghĩ gì về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ?
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá và giải đáp những câu hỏi thú vị về bài thơ “Bánh trôi nước” của nữ sĩ Hồ Xuân Hương. Bài thơ này không chỉ vẽ nên hình ảnh chiếc bánh trôi quen thuộc mà còn ẩn chứa những tâm sự sâu sắc về thân phận người phụ nữ Việt Nam xưa.
Chúng ta cùng bắt đầu nhé!
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Câu 1. Dòng nào dưới đây thể hiện đúng đặc điểm bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương?
Phân tích:
– Bài thơ “Bánh trôi nước” được viết bằng chữ Nôm, là chữ viết của người Việt Nam thời xưa.
– Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật là thể thơ gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ, có niêm luật chặt chẽ.
Đáp án: D. Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
Câu 2. Đối tượng trữ tình của bài thơ là:
Phân tích:
– Mở đầu bài thơ là “Thân em…”, cho thấy người nói, người cảm nhận là một chủ thể trữ tình.
– Chủ thể trữ tình này lại lấy hình ảnh chiếc bánh trôi nước để ví von cho mình.
– Tuy nhiên, qua việc miêu tả chiếc bánh trôi, Hồ Xuân Hương đã gửi gắm tâm sự, tình cảm của mình và của những người phụ nữ nói chung.
– Vì vậy, đối tượng trữ tình vừa có thể là người phụ nữ, vừa có thể là tác giả mượn hình ảnh để nói lên tâm sự, và chiếc bánh trôi là hình ảnh ẩn dụ trung tâm.
Đáp án: D. Cả ba đáp án trên
Câu 3. Bài thơ được viết theo luật gì?
Phân tích:
– Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật có luật bằng trắc nghiêm ngặt.
– Luật bằng trắc quy định về thanh điệu của các tiếng trong câu thơ để tạo nên nhạc điệu.
Đáp án: D. Luật bằng trắc
Câu 4: Đề tài của bài thơ là:
Phân tích:
– Bài thơ sử dụng hình ảnh chiếc bánh trôi nước để nói về người phụ nữ.
– Các câu thơ “Thân em…”, “Bảy nổi ba chìm…”, “Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn”, “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” đều hướng về thân phận, phẩm chất của người phụ nữ.
Đáp án: C. Thân phận người phụ nữ.
Câu 5. Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ?
Phân tích:
– “Vừa trắng lại vừa tròn” nói về vẻ đẹp hình thể.
– “Bảy nổi ba chìm” nói về cuộc đời đầy biến động, long đong.
– “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” nói về vẻ đẹp tâm hồn, sự thủy chung, son sắt.
– Như vậy, bài thơ nói về cả vẻ đẹp và số phận.
Đáp án: C. Vẻ đẹp và số phận long đong.
Câu 6 : Hai câu thơ sau sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
Phân tích:
– “Tấm lòng son” không phải là bộ phận của con người hay sự vật mà là một hình ảnh ẩn dụ để chỉ phẩm chất tốt đẹp, sự thủy chung, son sắt.
– Biện pháp ẩn dụ dùng một sự vật, hiện tượng để gọi tên hoặc miêu tả một sự vật, hiện tượng khác.
Đáp án: A. Ẩn dụ
Câu 7: Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ là gì?
Phân tích:
– “Bảy nổi ba chìm” thể hiện sự bất lực, xót xa cho thân phận.
– “Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn” thể hiện sự chấp nhận hoàn cảnh nhưng vẫn giữ sự kiên cường.
– “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” thể hiện niềm tự hào về phẩm giá, tấm lòng cao đẹp.
– Sự xót xa, ngậm ngùi về thân phận đan xen với niềm kiêu hãnh, tự hào về phẩm chất.
Đáp án: C. Kiêu hãnh, tự hào, xen lẫn xót xa, ngậm ngùi
Câu 8: Nhận xét nào đúng khi nói về những đặc sắc trong nội dung và nghệ thuật của bài thơ Bánh trôi nước?
Phân tích:
– Câu A bao quát được cả nội dung (tả thực chiếc bánh, vẻ đẹp, phẩm chất, thân phận người phụ nữ) và nghệ thuật (ẩn dụ, giọng thơ).
– Các phương án còn lại chỉ nêu được một phần hoặc chưa đầy đủ.
Đáp án: A. Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
Câu 10 (1,0 điểm) Qua bài thơ Bánh trôi nước , em có cảm nghĩ gì về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ?
Phân tích và trình bày:
Bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương đã khắc họa vô cùng chân thực và sâu sắc thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ.
Thứ nhất, thân phận người phụ nữ đầy bi động và phụ thuộc vào hoàn cảnh, vào người khác.
– Hình ảnh “bảy nổi ba chìm” đã gợi lên sự lênh đênh, không ổn định, cuộc đời trôi nổi theo dòng đời.
– Câu thơ “Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn” thể hiện rõ sự bất lực của người phụ nữ trước định đoạt của xã hội, của người đàn ông.
– Họ như những nguyên liệu bị nhào nặn, định hình theo ý muốn của người khác mà không thể tự quyết định số phận mình.
Thứ hai, dù hoàn cảnh có nghiệt ngã, người phụ nữ vẫn giữ gìn những phẩm chất cao quý.
– Dù có “rắn” hay “nát”, dù có bị nhào nặn thế nào đi chăng nữa, họ vẫn “giữ tấm lòng son”.
– “Tấm lòng son” là biểu tượng cho sự thủy chung, son sắt, tấm lòng trong trắng, cao đẹp.
– Điều này cho thấy dù có bị vùi dập, người phụ nữ vẫn giữ được khí tiết, phẩm giá của mình.
Thứ ba, bài thơ thể hiện niềm cảm thông sâu sắc của tác giả trước những bất công mà người phụ nữ phải gánh chịu.
– Hồ Xuân Hương không chỉ tả thực mà còn dùng giọng thơ đầy xót xa, ngậm ngùi.
– Bà đồng cảm với những cuộc đời chìm nổi, những khát vọng bị kìm nén.
Tóm lại, qua bài thơ “Bánh trôi nước”, em cảm nhận được rằng thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ thật long đong, vất vả, phụ thuộc nhiều vào hoàn cảnh. Tuy nhiên, họ vẫn là những con người có vẻ đẹp tâm hồn cao quý, có lòng tự trọng và ý chí giữ gìn phẩm giá. Bài thơ là tiếng nói đòi quyền sống, quyền được tôn trọng cho người phụ nữ.
Cô mong rằng qua buổi học hôm nay, các em đã hiểu sâu sắc hơn về bài thơ này và thấy được tài năng của nữ sĩ Hồ Xuân Hương. Các em hãy ghi nhớ những kiến thức này để chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra nhé!
Chúc các em học tốt!
Câu 1:
Đáp án: D. Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Giải thích:
Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương được sáng tác bằng chữ Nôm – ngôn ngữ truyền thống của người Việt – và theo thể thơ thất ngôn (7 chữ một câu) tứ tuyệt (4 câu) với cấu trúc và quy tắc Đường luật. Vì vậy, đáp án đúng là D.
Câu 2:
Đáp án: B. Người phụ nữ.
Giải thích:
Trong bài thơ, chiếc bánh trôi nước được dùng như ẩn dụ để nói về thân phận và vẻ đẹp của người phụ nữ trong xã hội cũ. Dù có vẻ ngoài trắng, tròn nhưng lại “rắn nát” dưới bàn tay kẻ nặn, ngụ ý rằng người phụ nữ dù có vẻ bề ngoài xinh đẹp nhưng lại chịu ảnh hưởng của số phận, định kiến xã hội. Vì vậy, đối tượng trữ tình mà bài thơ hướng đến chính là người phụ nữ.
Câu 3:
Đáp án: D. Luật bằng trắc.
Giải thích:
Bài thơ Bánh trôi nước tuân theo quy tắc của thơ Đường luật, trong đó các câu đều được chia thành các vần bằng (các âm bằng) và trắc (các âm trắc) xen kẽ theo quy tắc cố định, gọi là “luật bằng trắc”. Do đó, đáp án đúng là D.
Câu 4:
Đáp án: C. Thân phận người phụ nữ.
Giải thích:
Đề tài của bài thơ không chỉ nói về chiếc bánh trôi nước như một món ăn truyền thống mà chủ yếu ẩn chứa ý nghĩa ẩn dụ về thân phận của người phụ nữ. Hồ Xuân Hương đã dùng hình ảnh chiếc bánh để khắc họa số phận đầy bi thương, bị xã hội thao túng nhưng vẫn giữ được nét đẹp tâm hồn. Do đó, đề tài của bài thơ là thân phận người phụ nữ.
Câu 5:
Đáp án: C. Vẻ đẹp và số phận long đong.
Giải thích:
Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, tác giả vừa ca ngợi vẻ đẹp tinh khiết, tròn trịa của hình thể (thân em vừa trắng lại vừa tròn), vừa ẩn chứa bi kịch về số phận của người phụ nữ khi bị “nặn” bởi xã hội – “rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn”. Như vậy, hình ảnh này thể hiện sự kết hợp giữa vẻ đẹp và số phận long đong của người phụ nữ.
Câu 6:
Đáp án: A. Ẩn dụ.
Giải thích:
Hai câu thơ “Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn / Mà em vẫn giữ tấm lòng son” sử dụng biện pháp ẩn dụ. Ở đây, chiếc bánh trôi nước được mượn làm hình ảnh ẩn dụ cho người phụ nữ: dù cho hình thể có bị “nặn” cho đến mức rắn nát, nhưng tấm lòng bên trong vẫn giữ nguyên sự trong sáng, son sắt. Đây là phép ẩn dụ khéo léo để nói về nội tâm và số phận của người phụ nữ.
Câu 7:
Đáp án: C. Kiêu hãnh, tự hào, xen lẫn xót xa, ngậm ngùi.
Giải thích:
Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ được thể hiện qua sự pha trộn giữa niềm kiêu hãnh, tự hào về nét đẹp tinh thần và cái giá của thân phận, cùng với sự xót xa, ngậm ngùi trước những bất công của xã hội. Người phụ nữ dù bị “nặn” bởi số phận vẫn giữ được “tấm lòng son”, cho thấy niềm tự hào nội tâm xen lẫn nỗi buồn trăn trở vì thân phận của mình.
Câu 8:
Đáp án: A. Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
Giải thích:
Bài thơ của Hồ Xuân Hương có những đặc sắc song diện: mặt thực, qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước được mô tả chi tiết (trắng, tròn, bị “nặn” cho rắn nát) và mặt ẩn dụ, qua đó thể hiện sâu sắc thân phận của người phụ nữ – dù bị định kiến và thao túng bởi xã hội, họ vẫn giữ được vẻ đẹp tâm hồn, sự trong sáng và nhân hậu. Do đó, đáp án A là nhận xét chính xác nhất về những đặc sắc nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
Câu 10:
Qua bài thơ Bánh trôi nước, tôi cảm nhận được thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ luôn chịu nhiều áp lực và bất công. Họ thường bị đánh giá chỉ qua vẻ bề ngoài và bị định kiến bởi những quy chuẩn khắt khe của xã hội. Dù có tấm lòng trong sáng, nhân hậu, nhưng những vết thương do sự bó buộc của xã hội lại làm phai mờ vẻ đẹp thật sự của họ. Tuy nhiên, qua hình ảnh chiếc bánh trôi – vừa trắng, vừa tròn nhưng lại “rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn”, Hồ Xuân Hương đã khéo léo phơi bày số phận long đong của người phụ nữ; một số phận dù có bị làm biến dạng bên ngoài nhưng bên trong vẫn giữ trọn giá trị tinh thần cao đẹp. Qua đó, bài thơ vừa mang đậm tính châm biếm, vừa thể hiện sự cảm thông sâu sắc, nhắc nhở chúng ta về cái giá của định kiến và tôn vinh vẻ đẹp nội tâm của người phụ nữ.
Câu 1: Dòng nào dưới đây thể hiện đúng đặc điểm bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương?
- Đáp án: D. Bài thơ được viết bằng chữ Nôm theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
- Giải thích: Bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương được viết bằng chữ Nôm, với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (4 câu, mỗi câu 7 chữ), tuân theo luật thơ Đường.
Câu 2: Đối tượng trữ tình của bài thơ là:
- Đáp án: B. Người phụ nữ.
- Giải thích: Bài thơ nói về thân phận người phụ nữ qua hình ảnh bánh trôi nước, một phép ẩn dụ. Do đó, đối tượng trữ tình chính là người phụ nữ.
Câu 3: Bài thơ được viết theo luật gì?
- Đáp án: D. Luật bằng trắc.
- Giải thích: Bài thơ “Bánh trôi nước” tuân theo luật bằng trắc trong thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, với sự đối xứng của các thanh bằng và trắc trong từng câu.
Câu 4: Đề tài của bài thơ là:
- Đáp án: C. Thân phận người phụ nữ.
- Giải thích: Bài thơ mô tả vẻ đẹp và số phận thăng trầm của người phụ nữ thông qua hình ảnh bánh trôi nước, phản ánh thân phận chìm nổi của họ trong xã hội phong kiến.
Câu 5: Qua hình ảnh chiếc bánh trôi nước, Hồ Xuân Hương muốn nói gì về người phụ nữ?
- Đáp án: C. Vẻ đẹp và số phận long đong.
- Giải thích: Bài thơ khắc họa người phụ nữ có vẻ đẹp và tấm lòng son, nhưng số phận của họ chịu sự chìm nổi, bấp bênh.
Câu 6: Hai câu thơ sau sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
- Đáp án: A. Ẩn dụ.
- Giải thích: Câu thơ sử dụng ẩn dụ để thể hiện số phận của người phụ nữ, họ bị tác động, định đoạt bởi người khác (kẻ nặn) nhưng vẫn giữ lòng chung thủy, kiên định.
Câu 7: Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ là gì?
- Đáp án: C. Kiêu hãnh, tự hào, xen lẫn xót xa, ngậm ngùi.
- Giải thích: Nhân vật trữ tình vừa kiêu hãnh về vẻ đẹp và phẩm chất của mình, vừa buồn và xót xa cho thân phận long đong.
Câu 8: Nhận xét nào đúng khi nói về những đặc sắc trong nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Bánh trôi nước”?
- Đáp án: A. Bài thơ vừa tả thực về chiếc bánh trôi, vừa thể hiện vẻ đẹp hình thức và tấm lòng nhân hậu cao đẹp của người phụ nữ, vừa cảm thông cho thân phận chìm nổi của họ.
- Câu 10
Qua bài thơ “Bánh trôi nước,” Hồ Xuân Hương thể hiện sự cảm thông với thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ. Họ có vẻ đẹp ngoại hình và tấm lòng son sắt, chung thủy, nhưng cuộc sống lại bấp bênh, chịu nhiều thăng trầm do định kiến xã hội và quyền lực của nam giới. Dù phải đối mặt với khó khăn, người phụ nữ vẫn giữ gìn phẩm chất đáng quý, thể hiện sự kiên cường và sức mạnh nội tâm. Bài thơ không chỉ tôn vinh vẻ đẹp của họ mà còn gửi gắm thông điệp về khát vọng tự do và sự trân trọng đối với giá trị của người phụ nữ.
- Câu 10