Qua câu chuyện “con chim vàng”
1.Nhận xét Thái dộ tình cảm gửi gắm qua vb
1.Nhận xét Thái dộ tình cảm gửi gắm qua vb
Các em mở Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 9, tập 2, trang 89 để chúng ta cùng theo dõi.
Phần câu hỏi yêu cầu chúng ta nhận xét thái độ tình cảm gửi gắm qua văn bản. Để làm được điều này, chúng ta cần thực hiện từng bước một, thật kỹ lưỡng.
Bước 1: Đọc kỹ và nắm vững nội dung câu chuyện “con chim vàng”.
Trước hết, các em hãy đọc thật kỹ toàn bộ câu chuyện. Chú ý đến các chi tiết, sự kiện, lời nói, suy nghĩ của các nhân vật, đặc biệt là nhân vật người kể chuyện hoặc nhân vật trung tâm.
Trong câu chuyện này, chúng ta cần nhận ra:
* Ai là người kể chuyện?
* Nhân vật chính là ai?
* Câu chuyện diễn ra như thế nào?
* Hành động, suy nghĩ của nhân vật thể hiện điều gì?
Bước 2: Xác định các yếu tố ngôn ngữ và nghệ thuật tác giả sử dụng để thể hiện thái độ, tình cảm.
Tác giả không trực tiếp nói ra thái độ của mình mà thường thể hiện qua các yếu tố sau:
* Ngôn ngữ: Cách dùng từ ngữ (từ ngữ miêu tả, từ ngữ biểu cảm), cách đặt câu, giọng điệu (khi thì trang trọng, khi thì mỉa mai, châm biếm, lúc lại xót xa, trìu mến).
* Nghệ thuật: Tác giả có sử dụng các biện pháp tu từ nào không (ẩn dụ, so sánh, nhân hóa, nói quá, nói giảm nói tránh…)? Các chi tiết nghệ thuật có ý nghĩa biểu tượng không? Cách xây dựng nhân vật (khắc họa ngoại hình, hành động, lời nói, suy nghĩ)?
Bước 3: Phân tích các biểu hiện cụ thể trong văn bản để tìm ra thái độ, tình cảm của tác giả.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào chi tiết. Khi đọc câu chuyện “con chim vàng”, các em sẽ thấy những điểm sau:
* Thái độ đối với cái đẹp, sự tinh tế: Tác giả miêu tả con chim vàng như thế nào? Có phải là một vẻ đẹp tinh khôi, rực rỡ, mang lại niềm vui và sự ngưỡng mộ không? Việc miêu tả con chim vàng với những đặc điểm như tiếng hót trong trẻo, bộ lông óng ánh, sự uyển chuyển trong từng cử động, cho thấy tác giả rất trân trọng và yêu quý những gì tinh túy, đẹp đẽ của cuộc sống. Điều này thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp của tác giả.
* Thái độ đối với sự vô tâm, thiếu hiểu biết: Nhân vật nào trong câu chuyện đã có những hành động, lời nói thể hiện sự vô tâm, thiếu hiểu biết về giá trị của con chim vàng? Cách tác giả miêu tả những hành động ấy, những lời nói ấy như thế nào? Có thể là sự thờ ơ, sự coi thường, hay sự chiếm hữu ích kỷ. Tác giả thường dùng giọng điệu châm biếm nhẹ nhàng, hoặc thể hiện sự phê phán ngầm để bộc lộ thái độ không đồng tình, thậm chí là lên án sự vô tâm đó.
* Bài học, lời khuyên ngầm: Qua câu chuyện, tác giả muốn nhắn nhủ điều gì? Có phải là chúng ta cần biết trân trọng những giá trị tốt đẹp xung quanh mình, đặc biệt là những giá trị tinh thần, vẻ đẹp tự nhiên? Có phải là đừng vì sự thiếu hiểu biết mà làm tổn thương, hủy hoại những điều quý giá? Tác giả gửi gắm một bài học sâu sắc về cách ứng xử với thiên nhiên, với cái đẹp, và với nhau.
Bước 4: Khái quát và tổng hợp thái độ, tình cảm gửi gắm.
Sau khi phân tích các biểu hiện cụ thể, chúng ta sẽ tổng hợp lại thành thái độ, tình cảm chung của tác giả. Các em có thể diễn đạt bằng những từ ngữ như:
* Tình yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp.
* Sự trân trọng những giá trị tinh túy.
* Thái độ phê phán, lên án sự vô tâm, thiếu hiểu biết, ích kỷ.
* Lời khuyên nhủ, nhắc nhở con người về cách ứng xử văn minh, có văn hóa với thế giới xung quanh.
Kết luận chung:
Vậy, qua câu chuyện “con chim vàng”, tác giả đã gửi gắm một thái độ và tình cảm rất rõ ràng. Đó là:
* Tình yêu và sự trân trọng sâu sắc đối với vẻ đẹp tinh khôi, thanh cao của thiên nhiên (biểu hiện qua hình ảnh con chim vàng). Tác giả mong muốn con người biết dừng lại, chiêm ngưỡng và thưởng thức những vẻ đẹp giản dị nhưng quý giá mà cuộc sống ban tặng.
* Thái độ phê phán nhẹ nhàng nhưng sâu sắc đối với thái độ vô tâm, thiếu hiểu biết và sự ích kỷ của con người. Những hành động làm tổn hại đến vẻ đẹp tự nhiên, sự mong manh của thiên nhiên vì những mục đích tầm thường bị tác giả lên án ngầm.
* Lời nhắc nhở, bài học về ý thức bảo vệ và gìn giữ những giá trị tốt đẹp. Tác giả muốn con người chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần có cái nhìn tinh tế, biết rung động trước cái đẹp và có trách nhiệm với môi trường sống xung quanh.
Các em thấy đấy, từ một câu chuyện nhỏ về con chim vàng, chúng ta đã rút ra được những bài học ý nghĩa về cách nhìn nhận và ứng xử với cuộc sống.
Các em về nhà ôn lại bài và chuẩn bị cho tiết học tiếp theo nhé. Cô chào các em!
Từ câu chuyện con chim vàng có lẽ, chứng kiến phận người, phận chim trong ấy mà bao độc giả đã rưng rưng nước mắt. Chỉ vì Quyên bị xổng mất con chim vàng, mà má của Quyên đánh mắng Bào, bắt Bào phải tìm cách bắt bằng được con chim. Bào và Quyên cùng là hai đứa trẻ, chúng có thể trở thành bạn của nhau, chơi cùng nhau, nhưng một người là con nhà chủ, một người lại là đầy tớ.Trên trang viết của Nguyễn Quang Sáng, hình ảnh hai đứa trẻ hiện ra với hai dáng vẻ khác nhau, nhưng ông chú ý đến những chi tiết nhỏ, làm cảm động độc giả bằng những rung động chân thực ấy. Qua đó cho thấy thái độ của nhà văn được thể hiện qua việc miêu tả tâm trạng và suy nghĩ của nhân vật chính. Nhà văn cho thấy sự đồng cảm và thông cảm đối với nhân vật, nhưng cũng không tránh khỏi việc chỉ trích và phê phán những hành động và suy nghĩ của người đàn ông giàu có này.