quy tắc phá ngoặc đổi dấu
Trước khi đi vào chi tiết, cô trò mình hãy cùng ôn lại một chút kiến thức cũ nhé.
Phần 1: Ôn lại về số nguyên và các phép toán với số nguyên
Chúng ta đã học về tập hợp số nguyên, bao gồm số nguyên dương, số 0 và số nguyên âm.
Các phép toán cộng, trừ, nhân, chia với số nguyên cũng đã được giới thiệu.
Phần 2: Quy tắc phá ngoặc đổi dấu
Cô có một ví dụ đơn giản như sau:
Tính giá trị của biểu thức: 5 + (3 – 2)
Nếu ta thực hiện trong ngoặc trước, ta có: 5 + (1) = 6
Vậy, 5 + (3 – 2) = 6
Bây giờ, cô sẽ phá ngoặc biểu thức này mà không tính trong ngoặc trước:
Ta thấy trước ngoặc là dấu cộng (+). Khi ta phá ngoặc mà trước ngoặc là dấu cộng, thì các số hạng bên trong ngoặc sẽ giữ nguyên dấu của nó.
Vậy, 5 + (3 – 2) = 5 + 3 – 2
Bây giờ ta thực hiện phép tính: 5 + 3 – 2 = 8 – 2 = 6
Kết quả vẫn là 6. Vậy là chúng ta đã có một nhận xét ban đầu.
1. Phá ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc là dấu cộng (+)
Khi phá ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc là dấu cộng, ta giữ nguyên dấu của các số hạng bên trong ngoặc.
Ví dụ:
a) 7 + (4 + 2) = 7 + 4 + 2 = 13
b) 10 + (5 – 3) = 10 + 5 – 3 = 12
c) x + (y – z) = x + y – z
2. Phá ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc là dấu trừ (-)
Đây là phần quan trọng của quy tắc đổi dấu mà chúng ta cần chú ý.
Khi phá ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc là dấu trừ, ta phải đổi dấu tất cả các số hạng bên trong ngoặc.
Cụ thể:
– Số hạng mang dấu cộng (+) sẽ trở thành dấu trừ (-).
– Số hạng mang dấu trừ (-) sẽ trở thành dấu cộng (+).
Cô lấy lại ví dụ ban đầu: 5 + (3 – 2)
Nếu ta viết lại biểu thức này với dấu trừ trước ngoặc, ví dụ như:
Tính giá trị của biểu thức: 5 – (3 – 2)
Nếu ta thực hiện trong ngoặc trước: 5 – (1) = 4
Bây giờ, cô sẽ phá ngoặc biểu thức này mà trước ngoặc là dấu trừ:
Ta thấy trước ngoặc là dấu trừ (-). Vì vậy, ta phải đổi dấu các số hạng bên trong ngoặc.
Số 3 đang mang dấu cộng (+) sẽ thành -3.
Số -2 đang mang dấu trừ (-) sẽ thành +2.
Vậy, 5 – (3 – 2) = 5 – 3 + 2
Thực hiện phép tính: 5 – 3 + 2 = 2 + 2 = 4
Kết quả vẫn là 4.
Ví dụ:
a) 8 – (6 + 1)
Phá ngoặc, ta đổi dấu của 6 và 1:
8 – 6 – 1 = 2 – 1 = 1
b) 12 – (7 – 4)
Phá ngoặc, ta đổi dấu của 7 và -4:
12 – 7 + 4 = 5 + 4 = 9
c) x – (y – z)
Phá ngoặc, ta đổi dấu của y và -z:
x – y + z
d) x – (-y + z)
Phá ngoặc, ta đổi dấu của -y và +z:
x + y – z
Tổng kết quy tắc phá ngoặc:
– Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “+” đứng trước, ta giữ nguyên dấu của các số hạng trong ngoặc.
– Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “-” đứng trước, ta phải đổi dấu của tất cả các số hạng trong ngoặc: dấu “+” thành “-“, dấu “-” thành “+”.
Phần 3: Bài tập áp dụng
Bài tập 1: Bỏ dấu ngoặc rồi tính kết quả:
a) 15 + (20 – 10)
= 15 + 20 – 10 (vì trước ngoặc là dấu +, giữ nguyên dấu)
= 35 – 10
= 25
b) 30 – (12 + 5)
= 30 – 12 – 5 (vì trước ngoặc là dấu -, đổi dấu 12 thành -12, đổi dấu 5 thành -5)
= 18 – 5
= 13
c) 50 + ( -15 + 8 )
= 50 – 15 + 8 (vì trước ngoặc là dấu +, giữ nguyên dấu)
= 35 + 8
= 43
d) 25 – ( -10 – 7 )
= 25 – (-17)
= 25 + 10 + 7 (vì trước ngoặc là dấu -, đổi dấu -10 thành +10, đổi dấu -7 thành +7)
= 35 + 7
= 42
Bài tập 2: Tìm x, biết:
a) x + 10 = 5
x = 5 – 10
x = -5
b) x – 15 = 2
x = 2 + 15
x = 17
c) x + (12 – 7) = 10
x + 5 = 10
x = 10 – 5
x = 5
d) x – (8 + 3) = -5
x – 11 = -5
x = -5 + 11
x = 6
Các em thấy đó, quy tắc phá ngoặc đổi dấu rất hữu ích đúng không nào? Hãy luyện tập thật nhiều để nắm vững quy tắc này nhé. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô.
Chúc các em học tốt!
Quy tắc phá ngoặc đổi dấu:
– Nếu dấu đằng trước ngoặc là dấu cộng
=> Giữ nguyên các dấu trong ngoặc khi phá ngoặc.
\(VD: 85 + (25 – 10) = 82 + 25 – 10 = 110 – 10 = 100\)
– Nếu dấu đằng trước ngoặc là dấu trừ
=> Đổi các dấu trong ngoặc, từ dấu cộng thành dấu trừ và từ dấu trừ thành dấu cộng.
VD: \(35 – (15 +20) = 35 – 15 – 20 = 20 – 20 = 0\)
quy tắc phá ngoặc đổi dấu
Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “-” đứng trước, ta phải đối dấu tất cả các số hạng trong dấu ngoặc: dấu “-” thành dấu “+” và dấu “+” thành dấu “-“. Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “+” đứng trước thì dấu các số hạng trong ngoặc vẫn giữ nguyên.