Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau chuẩn bị bài cho một văn bản rất ý nghĩa và trong sáng, trích từ tác phẩm “Hoàng tử bé” nổi tiếng. Đó là bài “Nếu cậu muốn có một người bạn”. Việc soạn bài trước ở nhà sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn những điều thầy cô giảng trên lớp và tự tin tham gia xây dựng bài.

Chúng ta cùng bắt đầu nhé!

SOẠN VĂN: NẾU CẬU MUỐN CÓ MỘT NGƯỜI BẠN
(Trích Hoàng tử bé – An-toan đơ Xanh-tơ Ê-xu-pe-ri)

A. HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI

I. TRƯỚC KHI ĐỌC

Sách giáo khoa có câu hỏi gợi mở: “Em hiểu ‘cảm hoá’ là gì? Em đã bao giờ ‘cảm hoá’ một con vật nuôi hoặc một người bạn mới quen chưa? Quá trình đó diễn ra như thế nào?”.

Gợi ý trả lời:

– Cảm hoá: Theo em hiểu, “cảm hoá” không chỉ là thuần phục, mà là một quá trình dùng sự kiên nhẫn, tình yêu thương để làm cho một đối tượng (người hoặc vật) dần dần gần gũi, tin tưởng và gắn bó với mình. Đó là quá trình tạo ra một sợi dây liên kết đặc biệt.

– Kể lại trải nghiệm:

(Em có thể dựa vào gợi ý này để kể về trải nghiệm của riêng mình nhé)

Ví dụ: Em đã từng “cảm hoá” một chú mèo con đi lạc. Ban đầu, nó rất sợ hãi và luôn tìm cách lẩn trốn mỗi khi em đến gần. Em không vội vàng ôm nó. Mỗi ngày, em đều đặn để thức ăn và nước uống ở một góc sân. Em ngồi từ xa, nói chuyện với nó bằng giọng nhẹ nhàng. Dần dần, nó quen với sự có mặt của em. Nó bắt đầu ăn khi em vẫn còn ở đó. Rồi một hôm, nó tự đi tới và dụi đầu vào chân em. Từ lúc đó, chúng em đã trở thành bạn thân. Quá trình đó cần rất nhiều sự kiên nhẫn và tình cảm chân thành ạ.

II. TRONG KHI ĐỌC

Các em hãy đọc kỹ văn bản và chú ý trả lời các câu hỏi gợi ý trong các thẻ đọc nhé. Đây là những điểm dừng quan trọng giúp ta hiểu sâu hơn về câu chuyện.

1. Suy luận: Điều gì khiến cáo BĂNG KHOĂN, BUỒN BÃ?

Cáo băn khoăn, buồn bã vì cuộc sống của nó rất đơn điệu. Nó săn gà, và con người săn nó. Mọi con gà đều giống nhau, và mọi con người cũng đều giống nhau. Nó cảm thấy “hơi buồn tẻ”. Sâu xa hơn, cáo buồn vì nó chưa được ai “cảm hoá”, chưa có một mối liên kết đặc biệt nào, nó chỉ là một con cáo giống như trăm nghìn con cáo khác.

2. Theo dõi: Theo cáo, “cảm hoá” có nghĩa là gì?

Theo cáo, “cảm hoá” có nghĩa là “làm cho gần gũi hơn”, hay “tạo ra những mối liên kết”. Nó giải thích rất rõ: nếu hoàng tử bé cảm hoá nó, thì nó sẽ trở nên “duy nhất trên đời” đối với hoàng tử bé, và hoàng tử bé cũng trở thành duy nhất đối với nó.

3. Theo dõi: “Lễ nghi” mà cáo nói đến là gì?

“Lễ nghi” mà cáo nói đến chính là những thói quen, những cuộc hẹn được lặp lại một cách đều đặn vào một thời điểm nhất định. Điều đó làm cho một giờ phút, một ngày trở nên khác biệt với tất cả những giờ phút và những ngày còn lại. Ví dụ, nếu hoàng tử bé đến vào lúc bốn giờ chiều, thì từ ba giờ, cáo đã bắt đầu cảm thấy sung sướng. Lễ nghi tạo ra sự chờ đợi, mong ngóng và làm cho tình bạn trở nên quý giá hơn.

III. SAU KHI ĐỌC (TRẢ LỜI CÂU HỎI CUỐI BÀI)

Câu 1: Trước khi gặp hoàng tử bé, cáo cảm thấy cuộc sống của mình như thế nào?

Gợi ý trả lời:

Trước khi gặp hoàng tử bé, cáo cảm thấy cuộc sống của mình rất đơn điệu và buồn tẻ. Nó tự nhận xét: “Cuộc sống của mình thật đơn điệu. Mình săn gà, con người săn mình. Mọi con gà đều giống nhau và mọi con người đều giống nhau. Cho nên mình hơi thấy buồn tẻ.”

Câu 2: Cáo đã giải thích như thế nào về ý nghĩa của việc “cảm hoá”?

Gợi ý trả lời:

Cáo giải thích ý nghĩa của việc “cảm hoá” một cách rất giản dị và sâu sắc:

– “Cảm hoá” nghĩa là “tạo ra những mối liên kết”.

– Khi chưa cảm hoá, hoàng tử bé đối với cáo chỉ là một cậu bé giống như trăm nghìn cậu bé khác, và cáo đối với hoàng tử bé cũng chỉ là một con cáo giống trăm nghìn con cáo khác.

– Nhưng nếu được cảm hoá, hoàng tử bé sẽ cần đến cáo và cáo cũng sẽ cần đến hoàng tử bé. Cả hai sẽ trở thành “duy nhất trên đời” đối với nhau.

Câu 3: Cáo mong muốn điều gì sẽ thay đổi nếu được hoàng tử bé cảm hoá?

Gợi ý trả lời:

Nếu được hoàng tử bé cảm hoá, cáo mong muốn những điều sau sẽ thay đổi:

– Cuộc sống của cáo sẽ trở nên vui tươi, rực rỡ như có “ánh mặt trời”.

– Cáo sẽ nhận ra được tiếng bước chân của hoàng tử bé, một tiếng bước chân khác hẳn tất cả, sẽ gọi nó ra khỏi hang thay vì làm nó trốn vào lòng đất.

– Cả những thứ vô tri cũng trở nên có ý nghĩa: những cánh đồng lúa mì vàng óng sẽ gợi cho cáo nhớ tới mái tóc vàng của hoàng tử bé.

Câu 4: Hoàng tử bé đã có thêm nhận thức gì sau khi lắng nghe những chia sẻ của cáo?

Gợi ý trả lời:

Sau khi lắng nghe những chia sẻ của cáo, hoàng tử bé đã nhận ra giá trị của bông hoa hồng ở hành tinh của mình. Cậu bé hiểu ra rằng bông hoa đó đã “cảm hoá” mình. Dù có hàng nghìn bông hoa hồng giống hệt nhau, nhưng bông hoa của cậu là duy nhất vì cậu đã dành thời gian chăm sóc, lắng nghe nó. Tình cảm và sự gắn bó đã làm cho bông hoa trở nên đặc biệt.

Câu 5: Bí mật mà cáo nói với hoàng tử bé là gì? Em hiểu bí mật ấy như thế nào?

Gợi ý trả lời:

– Bí mật mà cáo nói với hoàng tử bé là: “Người ta chỉ nhìn thấy rõ với trái tim. Cái cốt lõi thì mắt không nhìn thấy được.”

– Em hiểu bí mật ấy là: Những điều quan trọng, quý giá nhất trong cuộc sống như tình bạn, tình yêu thương, sự gắn bó… thì không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Chúng ta chỉ có thể cảm nhận chúng bằng trái tim, bằng tình cảm chân thành của mình. Vẻ bề ngoài có thể giống nhau, nhưng chính thời gian, sự quan tâm ta dành cho ai đó mới làm họ trở nên đặc biệt và cốt lõi.

Câu 6: Qua cuộc trò chuyện giữa hoàng tử bé và cáo, tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì?

Gợi ý trả lời:

Thông qua cuộc trò chuyện này, tác giả muốn gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình bạn:

– Tình bạn là một điều vô cùng quý giá, nó làm cho cuộc sống của chúng ta trở nên ý nghĩa và tươi đẹp hơn.

– Để có một người bạn thật sự, chúng ta phải kiên nhẫn, dành thời gian và công sức để “cảm hoá” nhau, tức là xây dựng sự gắn kết, thấu hiểu.

– Giá trị đích thực của mọi sự vật, con người nằm ở những điều mà chỉ trái tim mới có thể cảm nhận, chứ không phải ở vẻ bề ngoài.

B. VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Đề bài: Hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) kể về quá trình em làm quen và kết bạn với một người bạn mới.

Gợi ý dàn ý:

– Câu mở đoạn: Giới thiệu người bạn mới đó là ai, em quen bạn trong hoàn cảnh nào? (Ví dụ: hồi đầu năm học, bạn mới chuyển đến lớp…).

– Thân đoạn (3-5 câu):

+ Ban đầu, em và bạn còn xa lạ, e dè như thế nào?

+ Điều gì đã khiến hai em bắt đầu nói chuyện với nhau? (Cô giáo xếp ngồi cạnh, cùng thích một món đồ, em cho bạn mượn bút…).

+ Quá trình trò chuyện, tìm hiểu sở thích của nhau, giúp đỡ nhau trong học tập diễn ra sao? (Đây chính là quá trình “cảm hoá” đó các em).

– Câu kết đoạn: Tình bạn đó có ý nghĩa như thế nào với em bây giờ? (Ví dụ: Giờ đây, chúng em đã trở thành bạn thân, em rất vui vì đã có thêm một người bạn tốt…).

Chúc các em học tốt và soạn bài thật hiệu quả nhé! Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô trong giờ học sắp tới. Thân ái