Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một câu hỏi rất thú vị về tác phẩm “Cái chân què” trong chương trình Ngữ Văn lớp 11.

Trước hết, để xác định phương thức biểu đạt chính của một tác phẩm văn học, chúng ta cần hiểu rõ khái niệm về các phương thức biểu đạt. Theo chương trình Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 10 và 11, có các phương thức biểu đạt cơ bản sau:

1. Tự sự: Kể lại một chuỗi sự kiện có liên quan đến nhau, diễn ra theo trình tự thời gian, có nhân vật, bối cảnh và cốt truyện.
2. Miêu tả: Tái hiện lại các đặc điểm, tính chất, hình dáng, màu sắc, âm thanh… của sự vật, con người, cảnh vật, sự việc nhằm gợi ra những ấn tượng thẩm mĩ và cảm xúc nhất định.
3. Biểu cảm: Bộc lộ trực tiếp hoặc gián tiếp những suy nghĩ, tình cảm, tâm trạng của con người trước thế giới khách quan.
4. Nghị luận: Trình bày, phân tích, đánh giá một vấn đề để dẫn dắt, thuyết phục người đọc, người nghe.
5. Thuyết minh: Cung cấp, giới thiệu, giải thích kiến thức về một đối tượng, sự vật, hiện tượng để người đọc, người nghe hiểu rõ bản chất của nó.
6. Hành chính – Công vụ: Thường gặp trong các văn bản hành chính, công văn, thông báo…

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi vào phân tích tác phẩm “Cái chân què”.

Bước 1: Đọc kỹ và nắm vững nội dung tác phẩm.
Các em đã đọc tác phẩm “Cái chân què” rồi đúng không nào? Hãy nhớ lại xem nội dung chính của tác phẩm nói về điều gì? Tác phẩm này có kể một câu chuyện không? Có miêu tả hình ảnh, khung cảnh nào không? Có bộc lộ tâm trạng, cảm xúc của nhân vật hay tác giả không?

Bước 2: Xác định yếu tố chi phối trong tác phẩm.
Khi đọc “Cái chân què”, các em có thấy câu chuyện về một nhân vật đặc biệt với cái chân què được kể lại không? Đó là câu chuyện về cuộc đời, những hoàn cảnh, những biến cố mà nhân vật đã trải qua. Sự kiện được diễn ra theo một trình tự nhất định, có sự phát triển và kết thúc.

Bước 3: Đối chiếu với các phương thức biểu đạt đã học.
Dựa vào những gì chúng ta đã phân tích ở Bước 2, chúng ta thấy tác phẩm “Cái chân què” có yếu tố kể chuyện rất rõ nét. Các sự kiện được trình bày, diễn biến của nhân vật được hé lộ qua lời kể.

Bên cạnh đó, tác phẩm có thể xen kẽ các yếu tố miêu tả (miêu tả ngoại hình, hoàn cảnh sống của nhân vật) hay biểu cảm (thể hiện nỗi niềm, suy tư, tình cảm của nhân vật hoặc tác giả). Tuy nhiên, chúng ta cần xác định phương thức biểu đạt chính.

Vậy, với đặc điểm kể lại một chuỗi sự kiện, có nhân vật, bối cảnh, “Cái chân què” thuộc phương thức biểu đạt nào?

Kết luận:
Dựa trên những phân tích trên, phương thức biểu đạt chính của tác phẩm “Cái chân què” là tự sự. Tác phẩm chủ yếu sử dụng phương thức tự sự để kể về cuộc đời, số phận của nhân vật.

Các em có câu hỏi nào không? Nếu không, chúng ta sẽ chuyển sang bài tập tiếp theo.