Hỗ trợ: xuất hoá đơn GTGT 8%.
Móc khóa mica Tại Xưởng
2.100+ Đã đặt hàng

Móc Khóa Mica & Standee

In Anime, Logo Trường, Lớp Học
MUA 1 TẶNG 1 HÔM NAY
Free Thiết Kế Freeship từ 10c

tại sao nahso4+bacl2->baso4 nacl hcl mà nahco3 +bacl2 và nahso3 bacl2 lại không …

tại sao nahso4+bacl2->baso4 nacl hcl
mà nahco3 +bacl2 và nahso3 bacl2 lại không …

tại sao nahso4+bacl2->baso4 nacl hcl
mà nahco3 +bacl2 và nahso3 bacl2 lại không xảy ra ạ
Hỏi bởi:
2 câu trả lời
▲ 8✔
Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào một câu hỏi rất hay về các phản ứng hóa học của muối axit với muối, cụ thể là với bari clorua (BaCl₂). Các em đã đặt ra một thắc mắc rất thú vị về tại sao natri hiđrosunfat (NaHSO₄) phản ứng với BaCl₂ tạo ra kết tủa, còn natri hiđrocacbonat (NaHCO₃) và natri hiđrosulfit (NaHSO₃) thì không. Chúng ta sẽ cùng nhau phân tích từng bước một theo đúng sách giáo khoa Hóa học lớp 9 nhé.

Trước hết, chúng ta cần nhớ lại kiến thức về điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dung dịch. Một phản ứng trao đổi ion xảy ra khi sản phẩm có ít nhất một trong các chất sau:
1. Chất kết tủa (khi các ion kết hợp lại tạo thành chất không tan).
2. Chất khí (khi các ion kết hợp lại tạo thành chất có thể bay hơi).
3. Nước (chất điện li yếu, làm giảm nồng độ ion trong dung dịch).

Bây giờ, chúng ta sẽ xét từng trường hợp một.

TRƯỜNG HỢP 1: Phản ứng của NaHSO₄ với BaCl₂

Ta có phương trình phản ứng mà các em đưa ra:
NaHSO₄ + BaCl₂ → BaSO₄ + NaCl + HCl

Để xác định phản ứng này có xảy ra hay không và sản phẩm là gì, chúng ta cần xem xét các ion có mặt trong dung dịch ban đầu và các ion có thể tạo thành sản phẩm.

Trong dung dịch ban đầu, khi NaHSO₄ và BaCl₂ tan trong nước, chúng phân li ra các ion sau:
NaHSO₄ phân li thành: Na⁺, H⁺, SO₄²⁻ (vì NaHSO₄ là muối axit, có khả năng phân li thành ion H⁺ và ion SO₄²⁻)
BaCl₂ phân li thành: Ba²⁺, Cl⁻

Khi các ion này có mặt trong một dung dịch, chúng có thể kết hợp với nhau theo các khả năng khác nhau. Chúng ta cần kiểm tra xem có cặp ion nào tạo thành chất không tan, chất khí hay nước không.

Xét các cặp ion có thể tạo thành:
– Ion Ba²⁺ và ion SO₄²⁻: Theo bảng tính tan, bari sunfat (BaSO₄) là một chất kết tủa, không tan trong nước.
– Ion Na⁺ và ion Cl⁻: Natri clorua (NaCl) là một muối tan.
– Ion H⁺ và ion Cl⁻: Axit clohiđric (HCl) là một axit mạnh, tan trong nước.

Vì có sự hình thành của bari sunfat (BaSO₄) là chất kết tủa, nên phản ứng trao đổi ion sẽ xảy ra. Phản ứng có thể viết dưới dạng ion rút gọn là:
Ba²⁺ + SO₄²⁻ → BaSO₄↓

Do đó, phương trình đầy đủ của phản ứng là:
2NaHSO₄ + BaCl₂ → BaSO₄↓ + 2NaCl + 2HCl

Lưu ý: Ở đây, 2 phân tử NaHSO₄ sẽ phản ứng với 1 phân tử BaCl₂ để đủ ion SO₄²⁻ và H⁺, cũng như cân bằng các nguyên tố khác. Tuy nhiên, câu hỏi của các em tập trung vào việc tại sao NaHSO₄ phản ứng, nên chúng ta chỉ cần xác định sự có mặt của ion Ba²⁺ và SO₄²⁻ tạo kết tủa là đủ để kết luận phản ứng xảy ra.

TRƯỜNG HỢP 2: Phản ứng của NaHCO₃ với BaCl₂

Ta có hai chất phản ứng: Natri hiđrocacbonat (NaHCO₃) và Bari clorua (BaCl₂).
Trong dung dịch ban đầu, các ion có mặt là:
NaHCO₃ phân li thành: Na⁺, H⁺, HCO₃⁻
BaCl₂ phân li thành: Ba²⁺, Cl⁻

Bây giờ, chúng ta xem xét các cặp ion có thể kết hợp với nhau:
– Ion Ba²⁺ và ion HCO₃⁻: Bari hiđrocacbonat (Ba(HCO₃)₂) là một chất tan trong nước. Tuy nhiên, đây là muối của axit cacbonic yếu.
– Ion Na⁺ và ion Cl⁻: Natri clorua (NaCl) là muối tan.
– Ion H⁺ và ion HCO₃⁻: Ion H⁺ và ion HCO₃⁻ kết hợp lại sẽ tạo thành H₂CO₃. Axit cacbonic (H₂CO₃) là một axit yếu và không bền, nó sẽ phân hủy ngay lập tức thành nước (H₂O) và khí cacbon đioxit (CO₂).

Phản ứng phân hủy của axit cacbonic:
H₂CO₃ → H₂O + CO₂↑

Như vậy, trong trường hợp này, dù không có sự hình thành kết tủa trực tiếp từ ion Ba²⁺ và HCO₃⁻, nhưng do sự có mặt của ion H⁺ từ NaHCO₃ và ion HCO₃⁻, chúng kết hợp lại tạo thành H₂CO₃, sau đó phân hủy thành chất khí CO₂. Sự tạo thành chất khí là một trong những điều kiện để phản ứng trao đổi ion xảy ra.

Vì vậy, phản ứng giữa NaHCO₃ và BaCl₂ sẽ xảy ra theo phương trình:
NaHCO₃ + BaCl₂ → BaCO₃↓ + NaCl + HCl (Đây là phương trình ban đầu nếu ta chỉ xét ion Ba²⁺ và CO₃²⁻ tạo kết tủa, nhưng NaHCO₃ còn có H⁺)

Tuy nhiên, câu hỏi của các em là tại sao nó không xảy ra. Có lẽ các em đang nhầm lẫn hoặc quên mất một chi tiết quan trọng. Phản ứng này có xảy ra, và nó xảy ra theo hai giai đoạn hoặc một giai đoạn phức tạp hơn.

Hãy phân tích kỹ hơn:
Trong dung dịch, NaHCO₃ là muối của axit yếu, nó phân li ra ion Na⁺, H⁺, HCO₃⁻.
BaCl₂ phân li ra ion Ba²⁺, Cl⁻.
Các ion có thể gặp nhau:
1. Ba²⁺ + HCO₃⁻: Nếu chỉ xét ion này, Ba(HCO₃)₂ là tan.
2. H⁺ + HCO₃⁻: Tạo thành H₂CO₃ → H₂O + CO₂↑.
3. Ba²⁺ + Cl⁻: Tạo thành BaCl₂ (tan).
4. Na⁺ + HCO₃⁻: Tạo thành NaHCO₃ (tan).
5. Ba²⁺ và gốc CO₃²⁻: Có thể tạo kết tủa BaCO₃.

Khi trộn BaCl₂ với NaHCO₃, ban đầu có thể xảy ra phản ứng tạo khí CO₂:
2HCO₃⁻ + 2H⁺ → 2H₂O + 2CO₂↑ (Cần cân bằng ion H⁺, nhưng HCO₃⁻ đóng vai trò lưỡng tính)

Hoặc theo cách hiểu đơn giản hơn, có thể xem xét hai khả năng sau khi trộn:
Khả năng 1: Tạo muối bari cacbonat kết tủa
Ba²⁺ + CO₃²⁻ → BaCO₃↓ (Cần có ion CO₃²⁻)

Khả năng 2: Tạo khí cacbon đioxit
2HCO₃⁻ + Ba²⁺ → BaCO₃↓ + H₂O + CO₂↑

Vì NaHCO₃ tồn tại trong dung dịch dưới dạng các ion Na⁺, H⁺, HCO₃⁻, khi cho BaCl₂ vào, ion Ba²⁺ sẽ phản ứng với ion HCO₃⁻. Tuy nhiên, phản ứng này phức tạp hơn một chút. NaHCO₃ là muối hiđrocacbonat. Trong dung dịch nước, nó phân li theo hai chiều:
NaHCO₃ → Na⁺ + HCO₃⁻
HCO₃⁻ ⇌ H⁺ + CO₃²⁻ (Phản ứng phân li của hiđrocacbonat)

Khi có mặt BaCl₂, ion Ba²⁺ sẽ tương tác. Có hai trường hợp xảy ra tùy thuộc vào tỉ lệ mol:

Trường hợp 1: Tỉ lệ mol BaCl₂ : NaHCO₃ = 1:1
Ba²⁺ + 2HCO₃⁻ → BaCO₃↓ + H₂O + CO₂↑
(Trong trường hợp này, HCO₃⁻ vừa đóng vai trò là gốc cacbonat, vừa cung cấp H⁺ để trung hòa một phần gốc HCO₃⁻ tạo thành H₂O và CO₂. Phương trình này có thể viết là: BaCl₂ + 2NaHCO₃ → BaCO₃↓ + 2NaCl + H₂O + CO₂↑)

Trường hợp 2: Tỉ lệ mol BaCl₂ : NaHCO₃ là dư BaCl₂ hoặc tỉ lệ khác
Nếu Ba²⁺ dư, nó có thể phản ứng với CO₃²⁻ tạo thành BaCO₃↓.
Nếu tỉ lệ BaCl₂ : NaHCO₃ = 1:2, phản ứng là:
Ba²⁺ + 2HCO₃⁻ → BaCO₃↓ + H₂O + CO₂↑

Như vậy, phản ứng của NaHCO₃ với BaCl₂ có xảy ra và tạo ra kết tủa BaCO₃ và khí CO₂. Có thể các em đã gặp thông tin nào đó gây nhầm lẫn.

TRƯỜNG HỢP 3: Phản ứng của NaHSO₃ với BaCl₂

Ta có hai chất phản ứng: Natri hiđrosulfit (NaHSO₃) và Bari clorua (BaCl₂).
Trong dung dịch ban đầu, các ion có mặt là:
NaHSO₃ phân li thành: Na⁺, H⁺, SO₃²⁻
BaCl₂ phân li thành: Ba²⁺, Cl⁻

Bây giờ, chúng ta xem xét các cặp ion có thể kết hợp với nhau:
– Ion Ba²⁺ và ion SO₃²⁻: Theo bảng tính tan, bari sulfit (BaSO₃) là một chất kết tủa, không tan trong nước.
– Ion Na⁺ và ion Cl⁻: Natri clorua (NaCl) là muối tan.
– Ion H⁺ và ion SO₃²⁻: Ion H⁺ và ion SO₃²⁻ kết hợp lại sẽ tạo thành H₂SO₃. Axit sunfurơ (H₂SO₃) là một axit yếu và không bền, nó có thể phân hủy thành nước (H₂O) và khí sulfurơ (SO₂) hoặc tồn tại ở dạng phân tử.
H₂SO₃ → H₂O + SO₂↑

Vì có sự hình thành của bari sulfit (BaSO₃) là chất kết tủa, nên phản ứng trao đổi ion sẽ xảy ra.
Phản ứng có thể viết dưới dạng ion rút gọn là:
Ba²⁺ + SO₃²⁻ → BaSO₃↓

Phương trình đầy đủ của phản ứng là:
2NaHSO₃ + BaCl₂ → BaSO₃↓ + 2NaCl + 2HCl

Tương tự như trường hợp 1, sự có mặt của ion Ba²⁺ và SO₃²⁻ tạo kết tủa là đủ để kết luận phản ứng xảy ra.

Vậy tóm lại, tại sao NaHSO₄ + BaCl₂ → BaSO₄↓ + NaCl + HCl lại xảy ra, còn NaHCO₃ + BaCl₂ thì lại được cho là không xảy ra (thực tế là có xảy ra, nhưng theo cách phức tạp hơn) và NaHSO₃ + BaCl₂ lại xảy ra?

* NaHSO₄ + BaCl₂: Xảy ra do sự tạo thành kết tủa BaSO₄ (bari sunfat). Ion Ba²⁺ kết hợp với ion SO₄²⁻.
* NaHCO₃ + BaCl₂: Phản ứng có xảy ra, tạo ra kết tủa BaCO₃ (bari cacbonat) và khí CO₂ (cacbon đioxit). Đây là một phản ứng đặc biệt của muối hiđrocacbonat. Có thể các em nhầm lẫn do phản ứng này phức tạp hơn.
* NaHSO₃ + BaCl₂: Xảy ra do sự tạo thành kết tủa BaSO₃ (bari sulfit). Ion Ba²⁺ kết hợp với ion SO₃²⁻.

Điểm mấu chốt để phân biệt là khả năng tạo thành các chất không tan hoặc chất khí. Trong cả ba trường hợp, đều có khả năng tạo thành chất kết tủa hoặc chất khí (trong trường hợp NaHCO₃). Tuy nhiên, nếu đề bài bạn gặp nói NaHCO₃ + BaCl₂ không xảy ra, có thể là do họ chỉ xét đến một trường hợp cụ thể hoặc có một cách diễn đạt khác. Nhưng theo kiến thức hóa học phổ thông lớp 9, phản ứng này vẫn xảy ra.

Hy vọng lời giải thích chi tiết này đã giúp các em hiểu rõ hơn về các phản ứng này. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào khác, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!

Trả lời bởi: Giáo viên Chuyên Môn
▲ 0

– \(NaHSO_4\) có tính axit như \(H_2 SO_4\) loãng, mà \(H_2 SO_4\) phản ứng với \(BaCl_2\) có tạo kết tủa \(BaSO_4\) và \(HCl\), vậy nên khi muối \(NaHSO_4\) phản ứng với \(BaCl_2\) thì sinh ra thêm muối \(Na_2 SO_4\) theo PTHH:

\(NaHSO_4 + BaCl_2 -> BaSO_4 + Na_2 SO_4 + HCl\)

Nếu \(BaCl_2\) còn dư thì \(Na_2 SO_4\) ở sản phẩm phản ứng tiếp:

\(Na_2 SO_4 + BaCl_2 -> BaSO_4 + 2NaCl\)

– Muối \(NaHCO_3\), \(NaHSO_3\) (mang tính chất của muối – muối axit) không phản ứng với \(BaCl_2\) (muối) ở nhiệt độ thường do sản phẩm tạo thành (phản ứng trao đổi) là chất tan; không phải là kết tủa, khí hay là \(H_2 O\) nên không có phản ứng xảy ra.

Thực tế, theo chương trình cấp 2, cấp 3 thì phản ứng không hề xảy ra. Khi học hóa PT ở cấp đại học, phản ứng có thể xảy ra tạo kết tủa trắng.

Trả lời bởi:

Viết một bình luận

Cam kết từ xưởng
Cam kết giải quyết 100% sự cố và có test màu, test mẫu
Test màu Test mẫu
Đơn hàng gặp vấn đề (tracking, hàng lỗi, in sai, thiếu sót)? Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn!
Hỗ trợ qua Zalo ngay
Test màu
Kiểm tra màu trước khi in hàng loạt, tránh lệch so với thiết kế.
Test mẫu
Duyệt mẫu thực tế trước khi sản xuất số lượng lớn.
Đổi trả & hoàn tiền
Hàng lỗi hoặc in sai được xử lý theo chính sách rõ ràng.
Hỗ trợ tracking
Đơn chậm hoặc thiếu mã vận đơn, nhắn Zalo để được kiểm tra ngay.
WhatsApp
Facebook
Chat Zalo
Zalo
097.538.4646
Zalo
Giới Thiệu Xưởng In