Chào các em học sinh lớp 7! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu về một khái niệm rất quan trọng trong môn Công nghệ, đó là thành phần cơ giới của đất. Các em hãy mở Sách giáo khoa trang 6 để tiện theo dõi nhé.

Bước 1: Hiểu về Thành phần cơ giới của đất

Đầu tiên, chúng ta cần hiểu “thành phần cơ giới của đất” là gì.
Theo Sách giáo khoa, thành phần cơ giới của đất là tỉ lệ % của các hạt khoáng vật có kích thước khác nhau có trong đất.
Nói một cách dễ hiểu hơn, đất của chúng ta không phải là một khối đồng nhất mà được tạo thành từ rất nhiều hạt nhỏ li ti, mỗi hạt có kích thước khác nhau. Thành phần cơ giới chính là việc chúng ta đếm xem có bao nhiêu phần trăm hạt lớn, bao nhiêu phần trăm hạt nhỏ, cứ như vậy để phân loại đất vậy đó.

Các em có thể tưởng tượng giống như khi chúng ta làm bánh, có bột mì, đường, trứng, sữa… Mỗi loại nguyên liệu này có một “kích thước” và vai trò khác nhau. Thành phần cơ giới của đất cũng tương tự như vậy, nó cho biết tỉ lệ các “hạt” cấu tạo nên đất.

Bước 2: Các loại hạt khoáng vật cấu tạo nên đất

Trong đất, có ba loại hạt khoáng vật chính mà chúng ta cần quan tâm dựa trên kích thước của chúng:
1. Hạt cát: Là những hạt có kích thước lớn nhất.
2. Hạt limon: Là những hạt có kích thước nhỏ hơn hạt cát.
3. Hạt sét: Là những hạt có kích thước nhỏ nhất.

Sách giáo khoa có đưa ra bảng về kích thước của các loại hạt này.
* Hạt cát có đường kính từ 2mm đến 0,02mm.
* Hạt limon có đường kính từ 0,02mm đến 0,002mm.
* Hạt sét có đường kính nhỏ hơn 0,002mm.

Các em nhớ rằng, kích thước càng nhỏ thì hạt đó càng “mịn”.

Bước 3: Dựa vào thành phần cơ giới, người ta chia đất thành mấy loại?

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào phần thứ hai của câu hỏi: Dựa vào thành phần cơ giới, người ta chia đất thành mấy loại?

Dựa vào tỉ lệ phần trăm của các hạt cát, limon và sét trong đất, người ta chia đất thành các loại chính sau đây:
1. Đất cát: Là loại đất mà tỉ lệ hạt cát chiếm ưu thế.
2. Đất thịt: Là loại đất có tỉ lệ hạt limon và sét tương đối bằng nhau hoặc hạt limon nhiều hơn hạt sét. Đất thịt là loại đất tốt nhất cho trồng trọt.
3. Đất sét: Là loại đất mà tỉ lệ hạt sét chiếm ưu thế.

Sách giáo khoa cũng có hình ảnh minh họa về các loại đất này để các em dễ hình dung hơn. Đất cát thường rời rạc, bóp lại không dính. Đất sét thì mịn, dẻo, khi khô thì cứng, khi ướt thì nhão. Đất thịt là sự kết hợp hài hòa, vừa có độ tơi xốp của cát, vừa có độ liên kết và giữ nước của sét.

Tóm lại:
* Thành phần cơ giới của đất là tỉ lệ % của các hạt khoáng vật có kích thước khác nhau (hạt cát, hạt limon, hạt sét) có trong đất.
* Dựa vào thành phần cơ giới, người ta chia đất thành ba loại chính: đất cát, đất thịt và đất sét.

Các em về nhà xem lại bài và cố gắng nhớ để sau này còn áp dụng vào thực tế nhé. Có bạn nào có câu hỏi nào không nào?