Chào các em, hôm nay cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu một khái niệm rất thú vị trong âm nhạc, đó là “giọng song song”. Các em hãy cùng mở sách giáo khoa trang 42 ra nhé.

Trước tiên, chúng ta sẽ đi vào phần Khái niệm giọng song song.

Các em hãy quan sát vào sách giáo khoa, ở phần giải thích về giọng song song. Cô có thể diễn đạt lại cho các em dễ hiểu như sau:

Giọng song song là hai giọng (trưởng và thứ) có cùng bộ hóa biểu. Điều này có nghĩa là chúng sẽ sử dụng cùng một dấu thăng hoặc dấu giáng trong khóa nhạc.

Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ đi sâu vào phân tích ví dụ.

Các em nhìn vào ví dụ trong sách giáo khoa.

Ví dụ 1:

Chúng ta có Giọng Đô trưởng.
Trong khóa nhạc của Đô trưởng, chúng ta thấy có không có dấu thăng hay dấu giáng nào cả.

Vậy, giọng thứ song song với Đô trưởng sẽ có cùng bộ hóa biểu này, tức là cũng không có dấu thăng hay dấu giáng.
Giọng thứ nào không có dấu thăng hay dấu giáng? Đó chính là Giọng La thứ.
Như vậy, Đô trưởng và La thứ là giọng song song của nhau.

Ví dụ 2:

Bây giờ, chúng ta xét đến Giọng Sol trưởng.
Trong khóa nhạc của Sol trưởng, chúng ta thấy có một dấu thăng ở vị trí nốt Fa.

Vậy, giọng thứ song song với Sol trưởng sẽ có cùng bộ hóa biểu này, tức là cũng có một dấu thăng ở nốt Fa.
Giọng thứ nào có một dấu thăng ở nốt Fa? Đó chính là Giọng Mi thứ.
Do đó, Sol trưởng và Mi thứ là giọng song song của nhau.

Làm thế nào để tìm giọng thứ song song với một giọng trưởng cho trước?

Các em hãy xem lại phần cuối của khái niệm giọng song song trong sách giáo khoa.
Để tìm giọng thứ song song với một giọng trưởng, chúng ta sẽ đi xuống quãng 3 thứ từ nốt chủ của giọng trưởng đó.

Ví dụ:
Với giọng Đô trưởng, nốt chủ là Đô.
Quãng 3 thứ từ Đô sẽ là: Đô – Si (quãng 2 thứ), Si – La (quãng 2 thứ). Vậy quãng 3 thứ là La.
Nên giọng thứ song song với Đô trưởng là La thứ.

Với giọng Sol trưởng, nốt chủ là Sol.
Quãng 3 thứ từ Sol sẽ là: Sol – Fa (quãng 2 thứ), Fa – Mi (quãng 2 thứ). Vậy quãng 3 thứ là Mi.
Nên giọng thứ song song với Sol trưởng là Mi thứ.

Làm thế nào để tìm giọng trưởng song song với một giọng thứ cho trước?

Tương tự, để tìm giọng trưởng song song với một giọng thứ, chúng ta sẽ đi lên quãng 3 thứ từ nốt chủ của giọng thứ đó.

Ví dụ:
Với giọng La thứ, nốt chủ là La.
Quãng 3 thứ từ La sẽ là: La – Sol (quãng 2 thứ), Sol – Fa (quãng 2 thứ). Vậy quãng 3 thứ là Fa. Tuy nhiên, chúng ta đang tìm giọng trưởng, nên sẽ là Đô trưởng. Cô xin lỗi các em, cách diễn đạt “đi lên quãng 3 thứ” để tìm giọng trưởng song song với giọng thứ là không chính xác.

Cách chính xác hơn để tìm giọng trưởng song song với một giọng thứ là:
Giọng trưởng song song với giọng thứ sẽ có nốt chủ cách nốt chủ của giọng thứ quãng 3 thứ.
Hoặc nói cách khác, nốt chủ của giọng trưởng song song với giọng thứ sẽ cách nốt chủ của giọng thứ quãng 3 thứ đi lên.

Quay lại ví dụ:
Với giọng La thứ, nốt chủ là La.
Quãng 3 thứ từ La đi lên: La – Si (quãng 2 trưởng), Si – Đô (quãng 2 trưởng). Vậy quãng 3 thứ là Đô.
Nên giọng trưởng song song với La thứ là Đô trưởng.

Với giọng Mi thứ, nốt chủ là Mi.
Quãng 3 thứ từ Mi đi lên: Mi – Fa (quãng 2 giảm), Fa – Sol (quãng 2 trưởng). Cách này cũng không chuẩn.

Các em hãy quay lại định nghĩa gốc: Giọng song song là hai giọng (trưởng và thứ) có cùng bộ hóa biểu. Đây là cách dễ nhớ và áp dụng nhất.

Để tìm giọng trưởng song song với giọng thứ:
Ví dụ: Giọng thứ là La thứ.
La thứ có 0 dấu thăng, 0 dấu giáng.
Giọng trưởng nào có 0 dấu thăng, 0 dấu giáng? Đó là Đô trưởng.
Vậy Đô trưởng là giọng trưởng song song với La thứ.

Ví dụ: Giọng thứ là Mi thứ.
Mi thứ có 1 dấu thăng (nốt Fa#).
Giọng trưởng nào có 1 dấu thăng (nốt Fa#)? Đó là Sol trưởng.
Vậy Sol trưởng là giọng trưởng song song với Mi thứ.

Bây giờ, cô muốn các em thử áp dụng nhé.
Nếu cô cho các em giọng Fa trưởng, giọng thứ song song với nó là giọng nào?
Fa trưởng có 1 dấu giáng (nốt Si giáng).
Giọng thứ nào có 1 dấu giáng (nốt Si giáng)? Đó là Rê thứ.
Vậy Fa trưởng và Rê thứ là giọng song song.

Một ví dụ khác, nếu cô cho giọng La trưởng, giọng thứ song song với nó là giọng nào?
La trưởng có 3 dấu thăng (Fa#, Đô#, Sol#).
Giọng thứ nào có 3 dấu thăng (Fa#, Đô#, Sol#)? Đó là Fa thăng thứ.
Vậy La trưởng và Fa thăng thứ là giọng song song.

Và ngược lại, nếu cô cho giọng Rê thứ, giọng trưởng song song với nó là giọng nào?
Rê thứ có 1 dấu giáng (nốt Si giáng).
Giọng trưởng nào có 1 dấu giáng (nốt Si giáng)? Đó là Fa trưởng.
Vậy Rê thứ và Fa trưởng là giọng song song.

Các em đã hiểu về giọng song song chưa nào? Nó rất đơn giản, chỉ cần nhớ hai giọng đó có cùng bộ hóa biểu là được.

Các em ghi nhớ khái niệm và cách tìm giọng song song vào vở nhé.

Chúc các em học tốt!