Tìm các bài thơ, ca dao về Hai Bà Trưng
Chúng ta sẽ thực hiện bài tập này theo từng bước như sau nhé:
Bước 1: Nắm vững kiến thức về Hai Bà Trưng trong Sách giáo khoa Lịch sử lớp 6
Trước tiên, các em hãy mở Sách giáo khoa Lịch sử lớp 6 trang bao nhiêu đó liên quan đến phần Hai Bà Trưng. (Cô sẽ không nêu cụ thể trang vì sách có thể có những lần tái bản khác nhau, các em tự tìm nhé).
Chúng ta cần nhớ lại những thông tin chính về Hai Bà Trưng:
– Họ tên, thân thế: Trưng Trắc, Trưng Nhị. Là con gái của một vị quan.
– Bối cảnh lịch sử: Nước ta bị ách đô hộ của nhà Triệu (Tây Hán).
– Nguyên nhân khởi nghĩa: Nhân dân ta bị áp bức, bóc lột nặng nề. Đặc biệt, thái thú Tô Định hà khắc, tàn bạo.
– Diễn biến chính:
– Khởi nghĩa bùng nổ.
– Hai Bà Trưng lãnh đạo nghĩa quân chiến đấu.
– Nghĩa quân giành thắng lợi, giải phóng đất nước.
– Hai Bà Trưng được suy tôn lên làm Vua.
– Ý nghĩa lịch sử: Kháng chiến thắng lợi, thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí quật cường của dân tộc, mở ra một thời kỳ độc lập mới.
Việc nắm vững kiến thức này sẽ giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của những bài thơ, ca dao mà chúng ta sẽ tìm được.
Bước 2: Xác định mục tiêu của bài tập
Bài tập yêu cầu chúng ta tìm các bài thơ, ca dao về Hai Bà Trưng. Điều này có nghĩa là chúng ta cần tìm những tác phẩm văn học dân gian hoặc những bài thơ được sáng tác sau này có nội dung ca ngợi, kể về cuộc đời, sự nghiệp, hoặc tinh thần của Hai Bà Trưng.
Bước 3: Tiến hành tìm kiếm
Có nhiều cách để chúng ta tìm kiếm:
* Sử dụng Sách giáo khoa: Các em hãy xem lại các bài học, các phần có đề cập đến Hai Bà Trưng trong Sách giáo khoa Lịch sử lớp 6. Đôi khi, sách giáo khoa sẽ trích dẫn một vài câu thơ hoặc ca dao để minh họa. Các em hãy ghi lại những câu đó.
* Sử dụng Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 6: Môn Ngữ văn cũng có thể có những bài học liên quan đến văn học dân gian hoặc các tác phẩm lịch sử. Các em hãy thử tìm trong mục lục hoặc các bài đọc có liên quan đến lịch sử Việt Nam thời kỳ này.
* Tra cứu trên mạng Internet: Với sự trợ giúp của bố mẹ hoặc thầy cô, các em có thể tìm kiếm trên mạng với các từ khóa như: “thơ về Hai Bà Trưng”, “ca dao Hai Bà Trưng”, “bài hát về Hai Bà Trưng”. Tuy nhiên, khi tra cứu trên mạng, các em cần cẩn thận chọn lọc thông tin, chỉ lấy những nguồn đáng tin cậy.
* Hỏi người thân, bạn bè, thầy cô: Những người lớn tuổi trong gia đình, bạn bè cùng lớp, hoặc chính cô giáo có thể biết những bài thơ, ca dao hay về Hai Bà Trưng.
Bước 4: Lọc và ghi chép lại các bài thơ, ca dao tìm được
Sau khi tìm kiếm, các em hãy đọc và chọn lọc những bài thơ, ca dao thực sự nói về Hai Bà Trưng. Đối với mỗi bài thơ, ca dao tìm được, các em hãy ghi lại:
– Tên bài thơ (nếu có).
– Toàn văn bài thơ hoặc những câu ca dao tiêu biểu.
– Nguồn gốc (nếu biết, ví dụ: ca dao dân gian, thơ của tác giả nào…).
Ví dụ về một số bài thơ, ca dao (Đây là những ví dụ cô tìm được, các em có thể tìm được nhiều bài khác hoặc những bài tương tự):
1. Ca dao:
“Trưng Vương khởi nghĩa hồi nào
Đền thờ còn đó, anh hào còn ghi.”
Ý nghĩa: Câu ca dao này nhắc đến sự kiện Hai Bà Trưng khởi nghĩa và đền thờ của Bà còn tồn tại đến ngày nay, như một minh chứng cho sự anh dũng của các vị nữ anh hùng.
2. Một đoạn trong bài dân ca quan họ Bắc Ninh (thường được biết đến qua các dị bản, có thể khác nhau một chút):
“Trên trời mây trắng bay bay
Dưới đồng lúa chín, lòng ai nhớ giời?
Nhớ người xưa, nhớ Hai Bà Trưng
Giữ yên đất nước, giữ yên giang san.”
Ý nghĩa: Đoạn dân ca này thể hiện lòng tưởng nhớ và biết ơn đối với Hai Bà Trưng vì công lao giữ gìn đất nước.
3. Một câu thơ khác thường được nhắc đến:
“Bà Trưng lên ngựa, quân thù chạy tan
Bà Triệu xuống thuyền, quân thù chạy hãi.”
Lưu ý: Câu thơ này có thể là sự so sánh với nữ tướng Triệu Thị Trinh, một vị nữ tướng anh hùng khác của dân tộc. Tuy nhiên, vế đầu “Bà Trưng lên ngựa, quân thù chạy tan” rõ ràng nói về Hai Bà Trưng.
Bước 5: Trình bày kết quả
Sau khi đã tìm kiếm và ghi chép, các em hãy chuẩn bị phần trình bày của mình. Các em có thể:
– Đọc to các bài thơ, ca dao đã tìm được.
– Giải thích ngắn gọn ý nghĩa của một vài bài thơ, ca dao mà em tâm đắc nhất.
– Liên hệ với những kiến thức đã học về Hai Bà Trưng.
Cô tin rằng, qua hoạt động này, các em sẽ không chỉ học được thêm về những tác phẩm văn học hay mà còn hiểu sâu sắc hơn về lòng yêu nước, ý chí quật cường của dân tộc ta, đặc biệt là tinh thần của Hai Bà Trưng.
Các em hãy tích cực tham gia và có gì chưa rõ thì cứ hỏi cô nhé! Chúc các em học tốt!
1. Ạ ơi ời … à ơi …
Bà Trưng quê ở Châu Phong
Giận người tham bạo, thù chồng chẳng quên
Chị em nặng một lời nguyền
Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân
Ngàn Tây nổi áng phong trần
Ầm ầm binh mã xuống gần Long Biên
Hồng quần nhẹ bước chinh yên
Đuổi ngay Tô Định dẹp yên biên thành
Đô kỳ đóng ở Mê Linh
Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta
Ạ ơi ời … à ơi …
2. Cung kiếm thất tu mi, nữ chủ uy thanh lưu thất quận
Bình mông phổ bào dư, thần vương phúc tỉ vĩnh thiên thu.
Đồng trụ chiết hoàn Giao Lĩnh trĩ
Cấm Khê doanh hạc hát trường
Hống Hát Môn tiền thanh uyển cựu
Phù An Nam Quốc đức di tân
Anh hùng đại quá nhân bất cận nhất thời khôi thổ vũ
Tinh linh tại thiên địa năng ư thiên tải phúc tư dân
Lẫm lẫm trượng phu phong bát diệp Lý Hoàng thôi tuấn vọng
Đường đường thiên tử quý cửu chân Triệu Âu nhượng hồng danh
Tô khấu tước bình,trực bả quần thoa đương kiếm kích
Trưng vương dực tải, hảo tương cân quắc hộ sơn hà
Tiếp Lạc khai Đinh, quan miện xưng vương tam tải sử
Khu Tô kháng Mã, sơn hà hoàn ngã vạn niên phương.
“Khẳng khái phù Trưng thời bất lợi
Đoạn trường trục Định, tiết can vân”
“Giang-thượng tam anh phù nữ chúa
Bồ-lăng bách tộc khốc thần trung”
3. Bà Trưng quê ở Châu Phong
Giận loài tham bạo thù chồng chẳng quên
Chị, em nặng một lời nguyền
Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân
Ngàn Tây nổi áng phong trần
Ầm ầm binh mã tới gần Long Biên
Hồng quần nhẹ bước chinh yên
Đuổi ngay Tô Định dẹp yên kinh thành.
Đô kỳ đóng ở Mê Linh
Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta
4.
Đố ai nêu lá quốc kì
Mê Linh đất cũ còn ghi muôn đời
Yếm, khăn đội đá vá trời
Giặc Tô mất vía rụng rời thoát thân?
5 .
Tô Bịnh vang hồn bay một trận
Lĩnh Nam mở cõi vững trăm thành
Mới dày bảo vị gia ơn trọng
Đã đội hoa quan xuống phúc hành
Còn nước còn non còn miếu mạo
Nữ trung đệ nhất đấng tài danh
mk xin ctlhn 🙂
Ạ ơi ời … à ơi …
Bà Trưng quê ở Châu Phong
Giận người tham bạo, thù chồng chẳng quên
Chị em nặng một lời nguyền
Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân
Ngàn Tây nổi áng phong trần
Ầm ầm binh mã xuống gần Long Biên
Hồng quần nhẹ bước chinh yên
Đuổi ngay Tô Định dẹp yên biên thành
Đô kỳ đóng ở Mê Linh
Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta
Ạ ơi ời … à ơi …