tìm hiểu về nhân vật ông kĩ sư vườn rau trong truyện ngắn lặng lẽ sapa
Chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu về nhân vật này theo các bước sau, bám sát theo Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 9 nhé.
Bước 1: Giới thiệu chung về nhân vật
Nhân vật ông kỹ sư vườn rau xuất hiện trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” qua lời kể và cuộc gặp gỡ của anh thanh niên. Dù không trực tiếp xuất hiện nhiều, nhưng qua cách anh thanh niên miêu tả, chúng ta có thể hình dung ra hình ảnh và tâm tư của ông. Ông là một trong những người lao động đã góp phần xây dựng và phát triển vùng đất Sa Pa đầy gian khó.
Bước 2: Hoàn cảnh sống và công việc
* Hoàn cảnh sống: Ông kỹ sư vườn rau sống và làm việc tại Sa Pa, một vùng núi cao, khí hậu khắc nghiệt. Cuộc sống nơi đây có những khó khăn nhất định, đòi hỏi sự kiên trì và nỗ lực phi thường của con người.
* Công việc: Ông làm công việc kỹ sư vườn rau. Đây là một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiến thức khoa học và tình yêu với thiên nhiên. Công việc này góp phần cung cấp thực phẩm tươi ngon cho con người, làm đẹp cho cảnh quan, và quan trọng hơn là phục vụ cho công cuộc xây dựng đất nước.
Bước 3: Phẩm chất và đóng góp của nhân vật
Qua lời kể của anh thanh niên, chúng ta thấy được những phẩm chất đáng quý của ông kỹ sư vườn rau:
* Sự tận tâm, say mê với công việc: Anh thanh niên kể về việc ông làm vườn rau ngay cả trong những ngày mưa lạnh, gió rét. Điều này cho thấy sự chuyên tâm, không ngại khó khăn của ông. Ông làm việc không chỉ vì nghĩa vụ mà còn vì tình yêu thực sự với mảnh đất, với công việc mình đang làm.
* Tinh thần trách nhiệm cao: Ông ý thức rõ ràng tầm quan trọng của công việc mình làm đối với đời sống và sản xuất. Việc trồng trọt, chăm sóc rau xanh ở Sa Pa không chỉ là việc cá nhân mà còn mang ý nghĩa lớn lao trong việc cung cấp nguồn lương thực, cải thiện đời sống cho những người trên vùng cao.
* Sự giản dị, khiêm tốn: Dù có những đóng góp quan trọng, ông không hề khoe khoang hay phô trương. Anh thanh niên chỉ biết đến ông qua những việc ông làm, qua sự ngưỡng mộ của những người xung quanh. Điều này thể hiện một nét đẹp trong tính cách của những người lao động chân chính.
* Sự gắn bó với Sa Pa: Ông dành cả tuổi trẻ, cả cuộc đời mình cho mảnh đất này. Ông là một phần không thể thiếu trong bức tranh lao động đầy ý nghĩa nơi Sa Pa.
Bước 4: Ý nghĩa của nhân vật
Nhân vật ông kỹ sư vườn rau, cùng với anh thanh niên, bác lái xe, cô gái, và những người khác trong truyện, đều là biểu tượng cho thế hệ thanh niên Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Họ là những con người âm thầm, lặng lẽ cống hiến, hy sinh sức lực, tuổi trẻ của mình cho sự phát triển của đất nước.
* Nêu bật vẻ đẹp của con người lao động mới: Truyện khắc họa những con người làm những công việc bình dị nhưng có ý nghĩa to lớn. Họ làm việc với tinh thần tự giác, trách nhiệm và sự say mê.
* Khẳng định vẻ đẹp của Sa Pa: Sa Pa không chỉ đẹp bởi cảnh sắc thiên nhiên mà còn đẹp bởi con người nơi đây, những con người yêu lao động, yêu đất nước.
* Tô đậm chủ đề của tác phẩm: Tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp của con người và cuộc sống lao động ở Sa Pa, nơi có những con người lặng lẽ cống hiến, hy sinh cho Tổ quốc.
Như vậy, qua những phân tích chi tiết, chúng ta thấy ông kỹ sư vườn rau là một nhân vật tuy xuất hiện không nhiều nhưng lại mang một ý nghĩa quan trọng trong việc khắc họa thành công bức tranh lao động và vẻ đẹp tâm hồn của con người Việt Nam trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”.
Các em về nhà ôn lại bài và chuẩn bị cho tiết học tiếp theo nhé!
Nhân vật ông kỹ sư vườn rau trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc. Ông kỹ sư vườn rau cũng giống như anh thanh niên vì đều là những người cố gắng nỗ lực cống hiến cho sự phát triển của đất nước. Ông là người tần tảo, chăm chỉ và luôn nỗ lực với khát vọng lớn lao. Ngày này qua ngày khác ngồi trong vườn, chăm chú rình cách lấy mật của ong để rồi tự tay thụ phấn cho hàng nghìn vạn cây su hào để hạt giống làm ra tốt hơn, để xu hào trên toàn miền Bắc ta được ăn ngon hơn, to hơn, ngọt hơn trước. Khao khát của ông vừa đẹp, vừa ý nghĩa. Đó là ước mơ xuất phát từ trách nhiệm và tinh thần với đất nước mà chúng ta cần nỗ lực, noi theo.
Trong nền văn học Việt Nam, có những cây bút văn xuôi chỉ chuyên viết về truyện ngắn và kí – Nguyễn Thành Long là một trong số những nhà văn đó. “Lặng lẽ Sa Pa” là kết quả của chuyến “thâm nhập thực tế” ở Lào Cai của tác giả trong mùa hè năm 1970. Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sapa”, Nguyễn Thành Long đã gửi gắm chủ đề của câu chuyện: “Trong cái lặng im của Sapa,… đất nước”. Ngoài nhân vật chính là anh thanh niên, các nhân vật phụ, bác lái xe, cô kĩ sư, bác lái xe và các nhân vật gián tiếp, đã góp một phần không nhỏ đến sự thành công của truyện.
Ông họa sĩ là nhân vật phụ, nhưng có vai trò quan trọng trong tác phẩm, góp phần vào sự thành công của truyện. Đây là nhân vật gần với quan điểm trần thuật của tác giả. Đặc biệt, dưới cái nhìn của họa sĩ, nhân vật anh thanh niên hiện ra rõ nét và đẹp hơn, có thêm chiều sâu tư tưởng, đồng thời khơi gợi nhiều khía cạnh, ý nghĩa về cuộc sống, về nghệ thuật: ” Vì họa sĩ đã bắt gặp 1 điều thật ra ông vẫn ao ước được biết, ôi, 1 nét thân ái như khẳng định 1 tâm hồn, khơi gợi cảm hứng sáng tác. Một nét mới đủ là giá trị 1 chuyến đi dài” Họa sĩ muốn ghi lại hình ảnh anh thanh niên bằng nét bút kí họa và : ” Người con trai ấy đáng yêu thật nhưng làm ông nhọc quá. Với những điều làm cho người ta nghĩ về anh và những điều anh suy nghĩ…” Ông họa sĩ là hình ảnh đẹp về 1 người lao động nghệ thuật, đồng thời, sự xuất hiện của nhân vật này đem lại chất thơ đậm đà cho truyện
Cô kĩ sư là 1 hình ảnh cao đẹp của tuổi trẻ. Cô vừa mới tốt nghiệp ra trường, đã tình nguyện lên miền núi Lai Châu công tác. Cuộc gặp gỡ bất ngờ với anh thanh niên đã khiến cô bàng hoàng. Cô hiểu thêm cuộc sống 1 mình dũng cảm tuyệt đẹp của người thanh niên, về thế giới của những con người ngư anh. Cuộc gặp gỡ còn giúp cô đáng giá đúng hơn mối tình nhạt nhẽo mà cô chối từ nó và yên tâm hơn về quyết định đó của mình. Cùng với sự bàng hoàng ấy là một tình cảm hàm ơn với người thanh niên. Không phải vì bó hoa to mà anh tặng cô 1 cách hết sức vô tư mà còn vì ” 1 bó hoa nào khác nữa, bó hoa của những người háo hức và mơ mộng ngẫu nhiên anh cho cô” Cô gái cũng như các nhân vật khác trong truyện góp phần làm hoàn chỉnh góc nhìn về anh thanh niên
Bác lái xe là nhân vật xuất từ đầu truyện, nhưng cũng kịp thể hiện những nét đẹp trong tính cách. Là người rất yêu công việc, suốt 30 năm trong nghề lái xe mà vẫn luôn giữ được tính cởi mở, niềm nở có trách nhiệm với công việc, nhạy cảm trước vẻ đẹp của thiên nhiên và con người. Bác lái xe là cầu nối giữa anh thanh niên và cuộc đời ( mua sách cho anh, dừng xe dưới chân đồi để anh trò chuyện, giới thiệu những người bạn mới cho anh). Bác lái xe cũng là người dẫn dắt truyện, kích thích sự tò mò của ông họa sĩ và cô kĩ sư về anh thanh niên – người cô độc nhất thế gian, người rất “thèm người”
Trong tác phẩm, còn có những nhân vật không xuất hiện trực tiếp mà chỉ xuất hiện gián tiếp qua câu kể của anh thanh niên cũng góp phần thể hiện chủ đề của tác phẩm. Đó là ông kĩ sư vườn rau, ngày ngày ngồi quan sát ong thụ phấn, rồi tự tay thụ phấn cho su hào, để củ su hào to hơn, ngọt hơn. Hay anh cán bộ nghiên cứu sét: suốt 11 năm không xa cơ quan, lúc nào cũng túc trực chờ sét, quên cả hạnh phúc riêng để hoàn thành bản đồ sét giúp tăng tài nguyên cho đất nước. Dù không xuất hiện trực tiếp trong truyện mà chỉ gián tiếp qua lời kể của anh thanh niên, song họ hiện lên với những nét tuyệt đẹp trong tâm hồn và cách sống. Họ là những người say mê công việc. Vì công việc làm giàu cho đất nước, họ sẵn sàng hi sinh tuổi thanh xuân, hạnh phúc và tình cảm gia đình. Cuộc sống của họ lặng lẽ và nhân ái biết bao.
Các nhân vật được nhà văn đặt trong tư thế hướng đến cái đẹp: ” Bác lái xe vui tính, ông họa sĩ già, cô kĩ sư trẻ hướng tới anh thanh niên với tất cả niềm khâm phục, cảm mến. Còn anh thanh niên lại hướng về anh cán bộ bản đò sét, anh thanh niên trên đỉnh Phan – xi – păng, ông kĩ sư vườn rau với ý nghĩ sự cống hiến của họ mới lớn lao và đáng ngợi ca. Các nhân vật phụ trong truyện đều góp phần khắc họa nhân vật chính và làm nổi bật chủ đề của tác phẩm. Các nhân vật ở đây kể cả chính cả phụ đều không có tên riêng. Họ là lái xe, họa sĩ, kĩ sư,… phải chăng đây là dụng ý của ý tác giả muốn nói về những con người vô danh lặng lẽ, dâng cho đời tình yêu và sức vóc của mình. Cuộc sống của họ thầm lặng mà cao đẹp. Hình ảnh họ mang vẻ đẹp đẹp trong sáng, lý tưởng. Đó cũng là vẻ đẹp của con người Việt Nam trong những năm tháng gian lao và hào hùng, chống giặc ngoại xâm và xây dựng đất nước.