Xin chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một dạng bài tập tính toán thật thú vị, đó là tính bằng cách thuận tiện. Các em hãy mở sách giáo khoa Toán lớp 5 trang bao nhiêu nhỉ? À, đúng rồi, trang 133 và 134. Chúng ta sẽ cùng nhau làm bài tập số 1, phần a và b nhé!

Phần a) là phép nhân: \(\frac{21}{11} \times \frac{22}{17} \times \frac{68}{63}\)

Để tính bằng cách thuận tiện nhất, chúng ta sẽ tìm cách rút gọn các phân số trước khi nhân. Các em hãy nhìn xem, có những số nào có thể chia hết cho nhau không nào?

Bước 1: Xem xét các tử số và mẫu số.
Chúng ta có tử số là 21, 22, 68 và mẫu số là 11, 17, 63.

Bước 2: Tìm các cặp số có thể rút gọn.
Cô thấy 21 và 63 có ước chung là 21. Vậy ta có thể rút gọn \(\frac{21}{63}\).
\(21 \div 21 = 1\)
\(63 \div 21 = 3\)
Vậy \(\frac{21}{63}\) rút gọn thành \(\frac{1}{3}\).

Tiếp theo, cô thấy 22 và 11 có ước chung là 11. Vậy ta có thể rút gọn \(\frac{22}{11}\).
\(22 \div 11 = 2\)
\(11 \div 11 = 1\)
Vậy \(\frac{22}{11}\) rút gọn thành \(\frac{2}{1}\).

Cuối cùng, cô thấy 68 và 17 có ước chung là 17. Vậy ta có thể rút gọn \(\frac{68}{17}\).
\(68 \div 17 = 4\)
\(17 \div 17 = 1\)
Vậy \(\frac{68}{17}\) rút gọn thành \(\frac{4}{1}\).

Bước 3: Viết lại phép tính sau khi rút gọn.
Phép tính ban đầu của chúng ta là: \(\frac{21}{11} \times \frac{22}{17} \times \frac{68}{63}\)
Sau khi rút gọn, ta có thể viết lại như sau:
\(\frac{1}{1} \times \frac{2}{1} \times \frac{4}{3}\) (Cô đã sắp xếp lại các cặp số đã rút gọn để dễ nhìn hơn).

Bước 4: Nhân các phân số đã rút gọn.
Bây giờ chúng ta chỉ việc nhân các tử số với nhau và các mẫu số với nhau.
Tử số: \(1 \times 2 \times 4 = 8\)
Mẫu số: \(1 \times 1 \times 3 = 3\)

Vậy kết quả cuối cùng là \(\frac{8}{3}\).
Cô nhắc lại, khi gặp bài toán nhân các phân số, chúng ta nên tìm cách rút gọn các phân số trước để phép tính trở nên đơn giản và dễ dàng hơn.

Bây giờ chúng ta chuyển sang phần b) nhé!
Phần b) là phép nhân: \(\frac{5}{14} \times \frac{7}{13} \times \frac{26}{25}\)

Chúng ta cũng sẽ áp dụng phương pháp rút gọn để tính cho thuận tiện.

Bước 1: Xem xét các tử số và mẫu số.
Tử số là 5, 7, 26. Mẫu số là 14, 13, 25.

Bước 2: Tìm các cặp số có thể rút gọn.
Cô thấy 5 và 25 có ước chung là 5.
\(5 \div 5 = 1\)
\(25 \div 5 = 5\)
Vậy \(\frac{5}{25}\) rút gọn thành \(\frac{1}{5}\).

Tiếp theo, cô thấy 7 và 14 có ước chung là 7.
\(7 \div 7 = 1\)
\(14 \div 7 = 2\)
Vậy \(\frac{7}{14}\) rút gọn thành \(\frac{1}{2}\).

Cuối cùng, cô thấy 26 và 13 có ước chung là 13.
\(26 \div 13 = 2\)
\(13 \div 13 = 1\)
Vậy \(\frac{26}{13}\) rút gọn thành \(\frac{2}{1}\).

Bước 3: Viết lại phép tính sau khi rút gọn.
Phép tính ban đầu của chúng ta là: \(\frac{5}{14} \times \frac{7}{13} \times \frac{26}{25}\)
Sau khi rút gọn, ta có thể viết lại như sau:
\(\frac{1}{2} \times \frac{1}{1} \times \frac{2}{5}\) (Cô đã sắp xếp lại để dễ nhìn).

Bước 4: Nhân các phân số đã rút gọn.
Nhân các tử số với nhau: \(1 \times 1 \times 2 = 2\)
Nhân các mẫu số với nhau: \(2 \times 1 \times 5 = 10\)

Vậy kết quả là \(\frac{2}{10}\).
Tuy nhiên, phân số \(\frac{2}{10}\) này chưa phải là dạng tối giản nhất. Các em thấy 2 và 10 có ước chung là 2 đúng không nào? Chúng ta sẽ rút gọn tiếp.
\(2 \div 2 = 1\)
\(10 \div 2 = 5\)
Vậy phân số \(\frac{2}{10}\) rút gọn thành \(\frac{1}{5}\).

Vậy kết quả cuối cùng của phép tính này là \(\frac{1}{5}\).

Các em thấy không, chỉ cần một chút khéo léo trong việc rút gọn, phép tính của chúng ta đã trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Hãy nhớ áp dụng cách này khi làm bài tập nhé!
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, các em đừng ngần ngại hỏi cô. Chúc các em học tốt!