TÓM TẮT TRUYỆN SỰ TÍCH CON CHIM CUỐC GIÚP MÌNH NHÉ (NGẮN GỌN NHƯNG HAY LÀ ĐƯỢC)
Ngày xưa có hai anh em nhà nọ còn rất nhỏ tuổi mà đã bị mồ côi cả cha lẫn mẹ,nên cuộc sống rất khổ cực,phải ở trong một túp lều bên cạnh cây to ở cuối bon.Tuy ở gầm nhà dì nhưng chú dì cũng rất nghèo mà lại đông em,cơm chẳng đủ ăn,áo chẳng đủ ấm hai anh em phải lủi thủi sống riêng.Người anh lớn hơn nên cần mẫn lao động quần quật cả sớm ngày để nuôi em.
Hai anh em sống rất hòa thuận,đùm bọc lẫn nhau nhưng chỉ mỗi một nỗi nghèo.Hai anh em mới có một mảnh khố mặc chung,người anh đã sắp tới tuổi trưởng thành nên người em nhường cho anh mặc ban ngày còn em thì mặc ban đêm.
Ngày ngày người anh thường vào rừng kiếm củ mài,rau rừng,nấm mộc và mang củi về để hai anh em cùng nấu ăn và sưởi ấm.Nhiều đem gió to mưa lớn làm mái lều bị dột người anh thức trắng che mưa cho em ngủ.
Người anh đã đến tuổi trường thành,thân hình vạm vỡ,cái ngực nở nang,cái da màu nâu với hai con mắt sáng ngời,lại có tài săn bắn.Vốn hiền lành chịu khó nên cuộc sống của hai anh em dần dần bớt khổ.Mỗi khi đi săn về,người anh thường lấy thịt đổi lấy gạo,ngô…để ăn.Người em thì ngược lại ốm yếu,thân hình gầy gò nhỏ bé.
Một hôm,người anh đi vào tận rừng để săn bắn đã gặp được con gái của tù trưởng ở bon xa cũng đi vào rừng để dạo chơi,người anh thấy lạ và sợ.Con gái của tù trưởng thấy người anh vạm vỡ,lực lưỡng nên đã tỏ lòng yêu thươg.Con gái tù trưởng cỏ bộ váy (iêng) mới màu sắc sặc sỡ,nước da trắng hồng,lông mai dài,đôi mi cong cong.Con gái từ trưởng bảo:
– Tao bắt cái chồng về nhà tao,nhà tao giàu lắm:voi có hàng chục con,chiêng núm,chiêng bằng 20 bộ,trâu bảy đàn,dê đậu đen núi,ngựa một đàn,lúa ngô có mấy kho.Mày về nhà tao không khổ đâu,có ưng không thì tao bắt rể?
Người anh nghĩ mình thì nghèo,lại còn người em trẻ gầy gò ốm yếu nếu đi làm rể thì tội em quá,ai làm cho nó ăn,ai đi lấy cây thuốc cho nó uống,ai đốt lửa cho nó sưởi trong mùa mưa lạnh,người anh rươm rướm nước mắt và từ chối.
Nhưng con gái tù trưởng vẫn quyết tâm chấp nhận lấy người anh làm chồng.Người anh giật mình nhìn thấy ông mặt trời chuẩn bị xuống núi và vội vã chào cô gái ra về.Con gái tù trưởng nói:
-Mày lên ngựa của tao đi,tao cùng về nhà mày!
Người anh nghĩ nhà mình thì nhỏ và nói:
-Nhà tao xa lắm,ngựa mày không đi tới đâi.
Con gái tù trưởng chạy về thưa với cha và kể lại đầu đuôi câu chuyện.Nghe tả hình dáng người anh,tù trưởng nổi cơn tham vì người anh có tài săn bắn,sức khỏe vô biên nên tù trưởng ưng thuận và sai người hầu đem quần áo đến để đón hai anh em về.
Khi về tới nhà tù trưởng cả hai anh em cùng sửng sốt vì họ đã làm rất nhiều cỗ,có cả cơm ngon,thịt dê nướng thơm lừng để làm lễ cưới.Hôm đó nhà tù trưởng mở tiệc linh đình duốt ba ngày đêm.Tù trưởng thấy người em gầy gò ốm yếu nên cho người em ở khu chuồng ngựa để coi ngựa,còn người anh vốn chịu khó làm lụng suốt ngày,người em ít khi được gặp anh nên đã rất nhớ anh.Lúc đau ốm không có người lấy thuốc nên bệnh tình càng nặng hơn,người anh thường xuyên phải xuống xuôi để đổi muối nên ít gặp em.Từ ngày người anh về làm rể nhà tù trưởng giàu hẳn lên.
Vì thương em quá nên người anh không đi xuống xuôi nữa mà làm ở nhà nhà để có điều kiện chăm sóc em.Tù trưởng tức làm nên tìm mọi cách để đuổi người em đi,tù trưởng bàn với con gái đem cái vòng ngà voi quý nhất để ở dưới chỗ người em nằm để vu oan người em ăn cắp mà có cớ để đuổi người em đi ra khỏi nhà.
Người anh nghe vậy hoảng hốt chuẩn bị cung tên để vào rừng săn hổ,người anh giỏi săn bắn nên chỉ cần hai người đi theo để hỗ trợ.Suốt ba ngày đêm ở trong rừng người anh đã tìm thấy vết chân của hổ dữ và đã bắt được hai con hổ to bằng con bò mộng mang về nhà để giữa sân.Ai nấy đều tấm tắc khen.
Lúc người anh đi vắng,nhân cơ hội chị dâu đã xuống chỗ người em giấu chiếc vòng ngà voi quý vào chỗ em nằm,người chị dâu lập tức báo với cha là đã mất vòng quý,người cha giả bộ cho đầy tớ đi khám xét các nơi đến chỗ người em thì tìm thấy và quyết định đuổi người em ra khỏi nhà.Người em khóc lóc van xin giải oan nhưng tù trưởng vẫn khăng khăng đuổi đi,người em đau khổ ra đi.
Khi người anh xuống khu chuồng ngựa thăm em thì không thấy em đâu nữa.Người anh đau khổ thương nhớ em và nghĩ”Bây giờ mày ở đâu,ốm đau ra sao,mày đi hướng nào,giá mà cứ sống như ngày xưa rau cháo nuôi nhau còn hơn.”Người anh khóc suốt ngày đêm,từ lúc trăng mới mọc một nửa bây giờ trăng đã tròn,người anh quyết định ra đi tìm em;tìm hết núi nọ rừng kia mà không thấy em,người anh cất tiếng gọi:”em ơi”thì vách núi lại vọng lại:”ơi” nên ngườu anh cứ tưởng em ở đằng trước nên cứ đi mãi đi mãi,đi vào tận rừng sâu.Người em gầy yêu,da đen thui và bị chết ở trong rừng.Vốn là thợ săn nên người anh luồn rất nhanh,luôn mồm gọi em và hóa thành con cuốc.