Tổng số hạt trong một nguyên tử là 48. Trong đó số hạt mang điện gấp đôi số hạt …
điện. Tìm số hạt của mỗi loại. Cho biết đó là nguyên tử của nguyên tố hóa học nào? Xác định kí hiệu hóa
học của nguyên tố hóa học.
Bài toán cho biết:
Tổng số hạt trong một nguyên tử là 48.
Số hạt mang điện gấp đôi số hạt không mang điện.
Yêu cầu:
Tìm số hạt của mỗi loại (hạt proton, hạt nơtron, hạt electron).
Cho biết đó là nguyên tử của nguyên tố hóa học nào.
Xác định kí hiệu hóa học của nguyên tố hóa học đó.
Giải bài tập:
Chúng ta đã học về cấu tạo của nguyên tử. Nguyên tử gồm có hạt nhân và vỏ nguyên tử. Hạt nhân chứa các hạt proton và nơtron. Vỏ nguyên tử chứa các hạt electron.
* Hạt proton (p): mang điện tích dương.
* Hạt electron (e): mang điện tích âm.
* Hạt nơtron (n): không mang điện.
Trong một nguyên tử trung hòa về điện, số hạt mang điện là tổng số hạt proton và số hạt electron. Vì số proton bằng số electron nên số hạt mang điện là số proton nhân 2.
Số hạt không mang điện chính là số hạt nơtron.
Vì vậy, số hạt mang điện là: số proton + số electron.
Trong nguyên tử trung hòa, ta có: số proton = số electron.
Do đó, số hạt mang điện = 2 số proton (hoặc 2 số electron).
Số hạt không mang điện là số nơtron.
Bước 1: Đặt ẩn và lập phương trình dựa trên đề bài.
Gọi số proton là p, số nơtron là n, số electron là e.
Theo đề bài, tổng số hạt trong nguyên tử là 48.
Ta có phương trình: p + n + e = 48. (1)
Số hạt mang điện gấp đôi số hạt không mang điện.
Số hạt mang điện là p + e.
Số hạt không mang điện là n.
Ta có phương trình: p + e = 2 * n. (2)
Trong một nguyên tử trung hòa về điện, số proton bằng số electron: p = e. (3)
Bước 2: Thay thế và giải phương trình.
Từ phương trình (3), ta có p = e.
Thay vào phương trình (2):
p + p = 2 * n
2p = 2n
Suy ra: p = n.
Bây giờ, chúng ta có: e = p và n = p.
Thay p, n, e theo p vào phương trình (1):
p + p + p = 48
3p = 48
Để tìm p, ta chia cả hai vế cho 3:
p = 48 / 3
p = 16
Bước 3: Tìm số hạt của mỗi loại.
Vì p = 16, ta suy ra:
Số proton (p) = 16 hạt.
Số electron (e) = p = 16 hạt.
Số nơtron (n) = p = 16 hạt.
Kiểm tra lại:
Tổng số hạt = p + n + e = 16 + 16 + 16 = 48 (Đúng với đề bài).
Số hạt mang điện = p + e = 16 + 16 = 32 hạt.
Số hạt không mang điện = n = 16 hạt.
Số hạt mang điện (32) gấp đôi số hạt không mang điện (16) (Đúng với đề bài).
Bước 4: Xác định nguyên tố hóa học.
Số proton trong hạt nhân của một nguyên tử bằng số thứ tự của nguyên tố đó trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học.
Số proton (p) = 16.
Vậy nguyên tố này có số thứ tự là 16.
Chúng ta tra bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học và thấy nguyên tố có số thứ tự 16 là Lưu huỳnh (Sulfur).
Bước 5: Xác định kí hiệu hóa học.
Kí hiệu hóa học của nguyên tố Lưu huỳnh là S.
Để biểu diễn đầy đủ hơn về cấu tạo nguyên tử (số proton và số khối), ta thường viết là:
Số khối (A) = số proton (p) + số nơtron (n)
A = 16 + 16 = 32.
Vậy, kí hiệu hóa học đầy đủ của nguyên tố này là \(_{16}^{32}S\).
Kết luận:
* Số hạt proton là 16.
* Số hạt electron là 16.
* Số hạt nơtron là 16.
* Nguyên tố hóa học đó là Lưu huỳnh (S).
* Kí hiệu hóa học của nguyên tố là \(_{16}^{32}S\).
Các em thấy không, chỉ cần nắm vững kiến thức về cấu tạo nguyên tử và biết cách lập phương trình toán học, chúng ta có thể giải được bài tập này một cách dễ dàng. Chúc các em học tốt!
Gọi số proton, notron và electron của nguyên tử đó lần lượt là: \(p , n, e\)
\({(p = e),(p + n + e = 48):}\)
\(<=> 2p + n = 48 (1)\)
Số hạt mang điện gấp đôi số hạt không mang.
\(=>\) \({(2p + n = 48),(2p – 2n = 0 (2) ):}\)
Từ \((1) , (2)\) \(=> {(p = e = 16),(n = 16):}\)
\(p = 16\) \(->\) nguyên tố hóa học lưu huỳnh.
Kí hiệu : \(S\)
\(p = e\)
Tổng số hạt:
\(2p + n = 48(1)\)
Số hạt mang điện gấp đôi số hạt không mang điện:
\(2p = 2n(2)\)
\((1)(2) → p = e = n = 16\)(hạt)
\(p = 16→\) Nguyên tố là lưu huỳnh \((S)\)