Câu 1: Hình ảnh nào ở làng quê gắn bó thân thiết với tác giả như hình với bóng?

A. Đêm trăng.
B. Con đê.
C. Đồng ruộng.
D. Trường học

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đọc kỹ câu văn đầu tiên của bài đọc: “Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng, tựa hai người bạn thân thiết suốt ngày quấn quýt bên nhau.”

Bước 2: Phân tích câu văn. Câu văn này khẳng định mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa “tuổi thơ tôi” và “con đê sông Hồng” bằng hình ảnh so sánh “như hình với bóng”.

Bước 3: Đối chiếu với các lựa chọn. Lựa chọn B – “Con đê” hoàn toàn khớp với nội dung câu văn.

Kết quả đúng: B. Con đê.

Câu 2: Tại sao các bạn nhỏ coi con đê là bạn?

A. Vì các bạn nhỏ thường vui chơi trên đê.

B. Vì con đê đã ngăn nước lũ cho dân làng.

C. Vì ai vào làng cũng phải đi qua con đê.

D. Vì con đê chở che, bao bọc cho dân làng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tìm những chi tiết trong bài nói về việc các bạn nhỏ coi con đê là bạn. Trong bài đọc có đoạn: “Chẳng riêng gì tôi, mà hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn. Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc.”

Bước 2: Phân tích đoạn văn. Đoạn văn này cho thấy các bạn nhỏ coi con đê là bạn vì chúng “nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê”. Đây là những hoạt động vui chơi thường ngày của các bạn.

Bước 3: Xem xét các lựa chọn còn lại. Lựa chọn B và D là những vai trò của con đê đối với dân làng nói chung, không trực tiếp giải thích tại sao các bạn nhỏ coi con đê là bạn. Lựa chọn C cũng không phải là lý do chính.

Kết quả đúng: A. Vì các bạn nhỏ thường vui chơi trên đê.

Câu 3: Sau bao năm xa quê, lúc trở về, tác giả nhận ra con đê:

A. Đã có nhiều thay đổi .

B. Gần như vẫn như xưa.

C. Không còn nhận ra con đê nữa.

D. Đẹp hơn trước rất nhiều.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Tìm đoạn văn miêu tả cảm xúc và nhận xét của tác giả khi trở về quê. Đoạn cuối bài đọc có câu: “Con đê vẫn đấy, màu xanh của cỏ mượt mà vẫn đấy. Tôi tần ngần dạo gót trên chiều dài của con đê chạy suốt từ điếm canh đê này tới điếm canh đê kia và mường tượng nhớ về những kỉ niệm của một thời xa xăm…”

Bước 2: Phân tích đoạn văn. Tác giả thấy “Con đê vẫn đấy, màu xanh của cỏ mượt mà vẫn đấy”, điều này cho thấy con đê không có nhiều thay đổi lớn.

Bước 3: Đối chiếu với câu văn trước đó: “Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian, song con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.” Câu này khẳng định con đê “gần như nguyên vẹn”.

Bước 4: Chọn đáp án phù hợp. Đáp án B “Gần như vẫn như xưa” là chính xác nhất.

Kết quả đúng: B. Gần như vẫn như xưa.

Câu 4. Tìm 1 từ đồng nghĩa với từ in đậm trong câu văn sau: Tuổi thơ tôi với con đê sông Hồng gắn liền như hình với bóng, tựa hai người bạn thân thiết suốt ngày quấn quýt bên nhau.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Xác định từ in đậm. Từ in đậm là “quấn quýt”.

Bước 2: Hiểu nghĩa của từ “quấn quýt”. Từ “quấn quýt” diễn tả sự gắn bó, gần gũi, không rời nhau.

Bước 3: Tìm các từ có nghĩa tương tự. Các từ như “gắn bó”, “thân thiết”, “luôn bên nhau”, “không rời” đều có thể dùng để thay thế hoặc diễn tả ý nghĩa tương đồng.

Bước 4: Chọn một từ đồng nghĩa. Cô chọn từ “gắn bó”.

Một từ đồng nghĩa với từ “quấn quýt” là: gắn bó. (Hoặc thân thiết, luôn bên nhau, không rời…)

Câu 5: Cho hai câu văn sau :Chẳng riêng gì tôi, mà hầu hết những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng đều coi con đê là bạn. Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc.

Hai câu văn trên liên kết với nhau bằng cách nào?

A. Bằng từ ngữ nối
B. Bằng cách thay thế từ ngữ
C. Bằng cách lặp từ ngữ
D. Cả A và C đúng.

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Đọc kỹ hai câu văn.

Bước 2: Phân tích câu thứ hai. Từ “Chúng” ở đầu câu thứ hai thay thế cho “những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng” ở câu thứ nhất. Đây là phép thế từ ngữ.

Bước 3: Xem xét mối liên hệ giữa hai câu. Câu thứ hai bổ sung thêm thông tin về hoạt động của “những đứa nhỏ” được nhắc đến ở câu thứ nhất.

Bước 4: Xem xét các lựa chọn.

– Lựa chọn A: Không có từ ngữ nối rõ ràng (như “và”, “còn”, “vì”, “nên”…).

– Lựa chọn B: Phép thế từ ngữ được sử dụng (từ “Chúng” thay thế cho cụm từ chỉ đối tượng ở câu trước).

– Lựa chọn C: Không có sự lặp lại từ ngữ để liên kết trực tiếp.

– Lựa chọn D: Không đúng vì không có cả A và C.

Tuy nhiên, trong chương trình Lớp 5, ta thường xét phép liên kết bằng cách thay thế từ ngữ và phép lặp từ ngữ. Ở đây, từ “Chúng” thay thế cho “những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng”. Vậy là có phép thế từ ngữ.

Trong trường hợp này, câu trả lời chính xác nhất theo cách phân tích ngữ pháp lớp 5 thường nhấn mạnh là phép thế từ ngữ. Tuy nhiên, nếu xét rộng hơn, “Chúng” cũng là một đại từ và việc sử dụng đại từ để thay thế cho danh từ hoặc cụm danh từ chính là phép thế.

Nhìn vào các lựa chọn, phương án B là rõ ràng và trực tiếp nhất.

Cô xin phép điều chỉnh câu hỏi hoặc lựa chọn để phù hợp với cách dạy phổ biến ở lớp 5. Nếu đề bài có ý muốn hỏi về “chủ ngữ” của câu thứ hai, thì đó là đại từ “Chúng”. Và việc dùng đại từ thay thế cho danh từ chính là phép thế từ ngữ.

Kết quả đúng: B. Bằng cách thay thế từ ngữ

Câu 6: Từ chúng trong câu văn: Chúng cũng nô đùa, chơi trò đuổi bắt, chơi ô ăn quan trên đê mỗi khi bố mẹ vắng nhà ra đồng, ra bãi làm việc. thuộc từ loại nào ?

A. Danh từ
B. Động từ
C. Tính từ
D. Đại từ

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Xác định từ cần phân loại: “Chúng”.

Bước 2: Hiểu chức năng của từ “Chúng” trong câu. Từ “Chúng” ở đây dùng để chỉ một nhóm người (trong trường hợp này là “những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng”).

Bước 3: Nhớ lại kiến thức về các từ loại.

– Danh từ: Chỉ sự vật, hiện tượng, khái niệm.

– Động từ: Chỉ hành động, trạng thái.

– Tính từ: Chỉ đặc điểm, tính chất.

– Đại từ: Dùng để xưng hô hoặc để thay thế cho danh từ, cụm danh từ.

Bước 4: Đối chiếu với chức năng của từ “Chúng”. Từ “Chúng” được dùng để thay thế cho cụm danh từ “những đứa nhỏ sinh ra ở trong làng” nên nó thuộc loại đại từ.

Kết quả đúng: D. Đại từ

Câu 7: Cho câu: ” Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian, song con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.”

Xét theo cấu tạo, câu văn trên thuộc kiểu câu

Lời giải chi tiết:

Bước 1: Phân tích cấu trúc của câu. Câu này có hai vế được nối với nhau bởi quan hệ từ “song”.

Vế thứ nhất: “Đời người ai cũng có nhiều đổi thay qua thời gian”

Vế thứ hai: “con đê vẫn gần như nguyên vẹn, vẫn sừng sững chở che bao bọc lấy dân làng tôi cũng như cả một vùng rộng lớn.”

Bước 2: Xác định kiểu câu dựa vào cấu tạo.

– Câu đơn: Chỉ có một vị ngữ.

– Câu ghép: Có hai hoặc nhiều vị ngữ, có quan hệ với nhau về ý nghĩa. Các vế câu trong câu ghép có thể được nối với nhau bằng quan hệ từ, hoặc không dùng quan hệ từ nhưng vẫn có ý nghĩa liên kết.

Bước 3: Áp dụng vào câu đã cho. Câu văn có hai vế câu với hai vị ngữ khác nhau và được nối với nhau bằng quan hệ từ “song” thể hiện quan hệ tương phản. Do đó, đây là câu ghép.

Kết quả đúng: Câu ghép.

Chúc mừng các em đã hoàn thành bài tập! Các em nhớ xem lại bài và chuẩn bị cho những tiết học tiếp theo nhé!