Chào các em,
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết một bài tập rất quan trọng, không chỉ giúp các em củng cố kiến thức về Lịch sử thế giới mà còn có ý nghĩa sâu sắc đối với tình hình đất nước ta hiện nay. Thầy sẽ hướng dẫn các em giải bài tập này một cách chi tiết và dễ hiểu nhất, bám sát nội dung Sách giáo khoa Lịch sử lớp 12.

Chúng ta sẽ đi vào từng phần của câu hỏi.

Phần 1: Trình bày nguyên tắc hoạt động của Liên Hợp Quốc

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, để duy trì hòa bình và an ninh thế giới, tổ chức Liên Hợp Quốc đã được thành lập. Hiến chương Liên Hợp Quốc đã đề ra 5 nguyên tắc hoạt động cơ bản, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của tổ chức này. Các em cần ghi nhớ chính xác 5 nguyên tắc sau:

1. Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và quyền tự quyết của các dân tộc.
Điều này có nghĩa là mỗi quốc gia, dù lớn hay nhỏ, giàu hay nghèo, đều có chủ quyền riêng, bình đẳng về mặt pháp lý. Các dân tộc có quyền tự quyết định con đường phát triển, chế độ chính trị của mình.

2. Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của tất cả các nước.
Đây là nguyên tắc khẳng định các nước thành viên phải tôn trọng biên giới, lãnh thổ và không được dùng vũ lực hoặc đe dọa vũ lực để chống lại sự độc lập về chính trị của bất kỳ quốc gia nào.

3. Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kỳ nước nào.
Mỗi quốc gia có quyền tự giải quyết các vấn đề bên trong của mình mà không bị sự can thiệp, áp đặt từ bên ngoài.

4. Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình.
Tất cả các tranh chấp, xung đột giữa các quốc gia cần được giải quyết thông qua đàm phán, thương lượng, trung gian, hòa giải… chứ không được sử dụng vũ lực.

5. Chung sống hòa bình và sự nhất trí giữa năm nước lớn là Liên Xô (nay là Liên bang Nga), Mĩ, Anh, Pháp và Trung Quốc.
Đây là 5 nước Ủy viên thường trực của Hội đồng Bảo an, có vai trò rất quan trọng trong việc duy trì hòa bình và an ninh quốc tế. Mọi quyết định quan trọng của Hội đồng Bảo an phải có sự nhất trí của cả 5 nước này.

Phần 2: Tại sao Liên Hợp Quốc xác định giải quyết tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình là một trong những nguyên tắc hoạt động?

Để trả lời câu hỏi “tại sao” này, các em cần đặt mình vào bối cảnh lịch sử ra đời của Liên Hợp Quốc.

Thứ nhất, Liên Hợp Quốc ra đời ngay sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc (1945). Nhân loại vừa trải qua một cuộc chiến tranh tàn khốc và đẫm máu nhất trong lịch sử, gây ra những tổn thất khủng khiếp về người và của. Hơn ai hết, các quốc gia sáng lập Liên Hợp Quốc thấu hiểu hậu quả tàn phá của chiến tranh. Vì vậy, mục tiêu hàng đầu, cấp bách nhất của Liên Hợp Quốc là ngăn chặn một cuộc chiến tranh thế giới mới, duy trì hòa bình và an ninh bền vững. Nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình chính là công cụ trực tiếp và hiệu quả nhất để thực hiện mục tiêu này.

Thứ hai, việc sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp sẽ trực tiếp vi phạm các nguyên tắc cơ bản khác của Liên Hợp Quốc, đặc biệt là nguyên tắc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các quốc gia. Nếu cho phép dùng vũ lực, nước lớn sẽ dễ dàng áp đặt, xâm lược nước nhỏ, phá vỡ trật tự thế giới. Do đó, nguyên tắc này là nền tảng để bảo vệ chủ quyền của các quốc gia, nhất là các quốc gia vừa và nhỏ.

Thứ ba, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình tạo ra một môi trường quốc tế ổn định, tạo điều kiện cho sự hợp tác, phát triển trên các lĩnh vực khác như kinh tế, văn hóa, xã hội, giải quyết các vấn đề toàn cầu (biến đổi khí hậu, dịch bệnh…). Chiến tranh và xung đột chỉ mang lại sự thụt lùi.

Vì những lý do đó, nguyên tắc “giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình” không chỉ là một quy định mà còn là nguyên tắc xương sống, là linh hồn của Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Phần 3: Liên hệ với việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam hiện nay

Đây là phần vận dụng kiến thức rất quan trọng, cho thấy Lịch sử không hề xa vời mà luôn gắn liền với thực tiễn. Từ nguyên tắc trên của Liên Hợp Quốc, chúng ta có thể liên hệ với cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam hiện nay, đặc biệt là ở Biển Đông, như sau:

1. Là cơ sở pháp lý vững chắc cho lập trường của Việt Nam:
Chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta là kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, đồng thời giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Hiến chương Liên Hợp Quốc và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982). Việc tuân thủ nguyên tắc này cho thấy Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, tôn trọng hòa bình và luật pháp.

2. Định hướng cho hành động thực tiễn của Việt Nam:
Trên thực tế, Việt Nam luôn chủ động và tích cực sử dụng các biện pháp hòa bình:

• Thông qua các kênh ngoại giao: Việt Nam luôn ưu tiên đối thoại, đàm phán song phương và đa phương (ví dụ trong khuôn khổ ASEAN) để tìm kiếm giải pháp cho các bất đồng.
• Đấu tranh trên mặt trận pháp lý: Việt Nam thu thập, củng cố các bằng chứng lịch sử và pháp lý để khẳng định chủ quyền của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, phù hợp với luật pháp quốc tế.
• Kêu gọi sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế: Tại các diễn đàn quốc tế như Liên Hợp Quốc, Việt Nam luôn lên tiếng khẳng định lập trường chính nghĩa của mình, phản đối các hành vi sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, vi phạm luật pháp quốc tế trên Biển Đông.

3. Khẳng định tính chính nghĩa của Việt Nam:
Trong bối cảnh có những diễn biến phức tạp trên Biển Đông, việc Việt Nam luôn kiên trì với con đường hòa bình, đối thoại đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của bạn bè quốc tế. Lập trường này hoàn toàn trái ngược với các hành động đơn phương, sử dụng sức mạnh để áp đặt, đe dọa chủ quyền của nước khác. Điều này giúp chúng ta tập hợp được sức mạnh của công luận thế giới, tạo nên sức mạnh tổng hợp để bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Tóm lại, việc vận dụng sáng tạo và nhất quán nguyên tắc “giải quyết tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình” của Liên Hợp Quốc không chỉ là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với xu thế chung của thế giới mà còn là một chiến lược khôn khéo, giúp Việt Nam bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc trong bối cảnh quốc tế hiện nay.

Thầy hy vọng bài giải chi tiết này sẽ giúp các em nắm vững kiến thức và biết cách vận dụng vào thực tiễn. Chúc các em học tốt!