Chào các con, cô là giáo viên Toán lớp 3 đây. Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu về một bài toán rất thú vị trong phép chia có dư nhé. Các con hãy chú ý lắng nghe và thực hiện theo từng bước cô hướng dẫn.

Bài toán của chúng ta hôm nay là: “Trong phép chia có dư cho 5 thì số dư có thể là những số nào?”

Các con còn nhớ phép chia có dư là gì không? À, đúng rồi, phép chia có dư là phép chia mà sau khi chia xong, chúng ta còn lại một phần nhỏ hơn số chia. Phần nhỏ còn lại đó chính là số dư.

Trong bài toán này, chúng ta đang xem xét phép chia cho 5. Điều này có nghĩa là số chia của chúng ta là 5.

Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau suy nghĩ xem, khi chia một số cho 5, thì phần còn lại (số dư) có thể là bao nhiêu?

Các con hãy tưởng tượng, chúng ta có một số kẹo và muốn chia đều cho 5 bạn. Nếu chia hết, thì chúng ta không còn cái kẹo nào cả. Nếu chia xong mà vẫn còn kẹo, thì số kẹo còn lại phải ít hơn số bạn đang nhận kẹo, đúng không nào?

Trong phép chia cho 5, số chia là 5. Vậy thì, số dư của chúng ta phải là một số nhỏ hơn 5.

Bây giờ, các con hãy liệt kê cho cô những số nào nhỏ hơn 5?
Đó là các số: 0, 1, 2, 3, 4.

Vậy thì, số dư trong phép chia cho 5 có thể là một trong các số này.

Chúng ta cùng xem xét từng trường hợp nhé:

Trường hợp 1: Số dư là 0.
Ví dụ: 10 chia 5 bằng 2, dư 0. (10 = 5 x 2 + 0)
Đây là phép chia hết, cũng có thể coi là phép chia có dư với số dư bằng 0.

Trường hợp 2: Số dư là 1.
Ví dụ: 11 chia 5 bằng 2, dư 1. (11 = 5 x 2 + 1)
Ở đây, số dư là 1, nhỏ hơn 5.

Trường hợp 3: Số dư là 2.
Ví dụ: 12 chia 5 bằng 2, dư 2. (12 = 5 x 2 + 2)
Ở đây, số dư là 2, nhỏ hơn 5.

Trường hợp 4: Số dư là 3.
Ví dụ: 13 chia 5 bằng 2, dư 3. (13 = 5 x 2 + 3)
Ở đây, số dư là 3, nhỏ hơn 5.

Trường hợp 5: Số dư là 4.
Ví dụ: 14 chia 5 bằng 2, dư 4. (14 = 5 x 2 + 4)
Ở đây, số dư là 4, nhỏ hơn 5.

Nếu số dư là 5 thì sao?
Nếu số dư là 5, chúng ta có thể chia tiếp cho 5 được nữa. Ví dụ, nếu 15 chia 5 bằng 3, dư 0 (15 = 5 x 3 + 0). Hoặc nếu chúng ta có số 15 chia 5 dư 5, điều này là không đúng, vì nếu dư 5 thì ta có thể thêm 5 đó vào số bị chia và chia tiếp cho 5.
Nói cách khác, nếu số dư bằng hoặc lớn hơn số chia, thì phép chia đó chưa kết thúc.

Vậy, trong phép chia có dư cho 5, số dư luôn phải nhỏ hơn 5.

Chúng ta có công thức tổng quát cho phép chia có dư như sau:
Số bị chia = Số chia × Thương + Số dư

Trong trường hợp này:
Số bị chia = 5 × Thương + Số dư

Và điều kiện cho số dư là:
0 ≤ Số dư < 5 Vì vậy, những số dư có thể có trong phép chia có dư cho 5 là: 0, 1, 2, 3, 4. Các con đã hiểu chưa nào? Cô tin là với sự hướng dẫn này, các con sẽ làm bài tốt. Cô sẽ cho thêm một vài bài tập tương tự để các con luyện tập thêm nhé.