Chúng ta sẽ lần lượt điền các từ ngữ thích hợp vào chỗ trống trong đoạn văn. Cô sẽ hướng dẫn các em từng bước một.

Bước 1: Đọc kỹ đoạn văn và xác định ý nghĩa của từng câu.

Đoạn văn kể về một cậu bé mù ở một sân trường dành cho trẻ khiếm thị. Cậu bé rất thích không khí trong lành của buổi sớm mùa xuân. Một thầy giáo cũng dậy sớm và đến gặp cậu bé. Thầy muốn miêu tả vẻ đẹp của bình minh cho cậu bé hiểu.

Bước 2: Xét các chỗ trống và suy nghĩ từ ngữ phù hợp.

Chỗ trống (1): “Sáng hôm ấy (1) có một cậu bé mù dậy rất sớm…”
Chúng ta cần một từ chỉ thời gian để nối tiếp câu. “Một” hoặc “Khi” đều hợp lý. Tuy nhiên, với văn phong truyện kể, “Khi” thường mang tính gợi tả hơn, tạo cảm giác câu chuyện bắt đầu diễn ra. Cô chọn từ “Khi”.

Chỗ trống (2): “…đi ra vườn (2) cậu bé thích nghe điệu nhạc của buổi sớm mùa xuân.”
Ở đây, chúng ta cần một từ nối để thể hiện lý do hoặc mục đích của hành động đi ra vườn. “Vì” là từ chỉ lý do. “Để” là từ chỉ mục đích. Cậu bé đi ra vườn vì cậu thích nghe nhạc, hoặc đi ra vườn để nghe nhạc. Cả hai đều có thể chấp nhận. Cô chọn “vì” để nhấn mạnh sở thích của cậu bé.

Chỗ trống (3): “Có một thầy giáo cũng dậy sớm (3) đi ra vườn theo cậu bé mù.”
Giống như chỗ trống (2), chúng ta cần một từ nối. “Và” để liệt kê, “rồi” để chỉ hành động tiếp theo. Thầy giáo dậy sớm và đi ra vườn. Hoặc thầy giáo dậy sớm rồi đi ra vườn. Cô thấy “và” phù hợp hơn để diễn tả hành động song song.

Chỗ trống (4): “Thầy đến gần cậu bé (4) khẽ chạm vào vai cậu hỏi:”
Ở đây, cần một từ nối thể hiện hành động diễn ra tiếp theo hoặc đồng thời. “Và” hoặc “rồi” đều có thể dùng. Thầy đến gần cậu bé và khẽ chạm vào vai. Hoặc thầy đến gần cậu bé rồi khẽ chạm vào vai. Cô chọn “rồi” để tạo cảm giác mạch lạc hơn về trình tự hành động.

Chỗ trống (5): (Trong đề bài không có chỗ trống (5), nên cô bỏ qua.)

Chỗ trống (6): “Môi cậu bé run run (6) đau đớn.”
Chúng ta cần một từ nối hoặc một trạng từ để miêu tả cảm xúc của cậu bé. “Vì” để chỉ nguyên nhân. “Và” để nối. “Đến nỗi” để thể hiện mức độ. Cậu bé run run vì đau đớn, hoặc run run và đau đớn. Cô thấy “và” diễn tả cảm xúc song hành là phù hợp nhất.

Chỗ trống (7): “Thưa thầy, em chưa được thấy cánh hoa mào gà (7) cũng chưa được thấy cây đào ra hoa.”
Ở đây, chúng ta cần một từ nối để liệt kê hai điều mà cậu bé chưa được thấy. “Và” hoặc “cũng” đều có thể dùng. Tuy nhiên, vế sau đã có “cũng”, nên ở đây ta nên dùng “và”.

Chỗ trống (8): “Bằng một giọng nhẹ nhàng (8) thầy bảo:”
Cần một từ để nối câu và thể hiện hành động của thầy giáo. “Thầy” hoặc “rồi” đều có thể. “Thầy” bổ sung thông tin về người thực hiện hành động. “Bằng một giọng nhẹ nhàng, thầy bảo:”. Cô chọn “thầy”.

Chỗ trống (9): “…giống như làn da của mẹ (9) chạm vào ta.”
Cần một từ nối để diễn tả hành động chạm vào ta. “Khi” hoặc “mà” đều có thể. “Làn da của mẹ khi chạm vào ta”, hoặc “làn da của mẹ mà chạm vào ta”. “Khi” tạo cảm giác về thời điểm, “mà” nhấn mạnh tính chất. Cô chọn “mà” để tăng thêm sự thân mật, gần gũi.

Bây giờ, chúng ta cùng ghép các từ đã chọn vào đoạn văn:

Sáng hôm ấy (1)Khi có một cậu bé mù dậy rất sớm, đi ra vườn (2)vì cậu bé thích nghe điệu nhạc của buổi sớm mùa xuân.
Có một thầy giáo cũng dậy sớm (3)và đi ra vườn theo cậu bé mù. Thầy đến gần cậu bé (4)rồi khẽ chạm vào vai cậu hỏi:
– Em có thích bình minh không?
– Bình minh nó thế nào ạ?
– Bình minh giống như một cánh hoa mào gà. Bình minh giống như một cây đào trổ hoa
– Thầy giải thích.
Môi cậu bé run run (6)và đau đớn. Cậu hỏi:
– Thưa thầy, em chưa được thấy cánh hoa mào gà (7)và cũng chưa được thấy cây đào ra hoa.
– Em tha lỗi cho thầy
– Thầy giáo thì thầm. Bằng một giọng nhẹ nhàng (8)thầy bảo:
Bình minh giống như một nụ hôn của người mẹ giống như làn da của mẹ (9)mà chạm vào ta.
– Bây giờ thì em biết bình minh là thế nào rồi
– Cậu bé mù nói.

Vậy là chúng ta đã hoàn thành bài tập này rồi đó các em. Các em thấy không, chỉ với những từ ngữ phù hợp, đoạn văn đã trở nên mượt mà và truyền tải được hết ý nghĩa của câu chuyện. Cô tin rằng, với sự chăm chỉ và yêu thích môn Văn, các em sẽ ngày càng tiến bộ hơn nữa!