Chào các em học sinh lớp 7 thân mến!

Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một câu chuyện ngụ ngôn quen thuộc, chứa đựng nhiều bài học ý nghĩa về sự chăm chỉ và lười biếng, đó chính là câu chuyện “Kiến và Châu Chấu”. Cô thấy các em đã đặt câu hỏi rất đúng trọng tâm bài học đấy!

Bây giờ, chúng ta hãy cùng giải đáp từng câu hỏi một nhé!

—

Trả lời câu 1: Truyện “Kiến và Châu Chấu” được kể theo ngôi thứ mấy ?

Lời giải chi tiết:

Truyện “Kiến và Châu Chấu” được kể theo ngôi thứ ba.

Giải thích:

Chúng ta có thể nhận biết điều này qua các dấu hiệu sau:

1. Người kể chuyện giấu mình, không trực tiếp xưng “tôi” hay “chúng tôi”.
2. Người kể chuyện gọi tên các nhân vật (chú châu chấu, chú kiến, kiến, châu chấu xanh) hoặc sử dụng các đại từ nhân xưng ngôi thứ ba như “nó” để kể về hành động, lời nói của các nhân vật.
3. Người kể chuyện có thể quan sát và kể lại toàn bộ diễn biến câu chuyện, suy nghĩ và cảm xúc của các nhân vật một cách khách quan, toàn diện.

Ví dụ: “một chú châu chấu xanh”, “chú kiến”, “nó tiếp tục tha mồi”, “châu chấu xanh vì mải chơi”.

—

Trả lời câu 2: Trong các câu in đậm của phần ngữ liệu tác giả có sử dụng các biện pháp liên kết gì? Em hãy chỉ rõ từ ngữ để liên kết.

Lời giải chi tiết:

Trong các câu in đậm, tác giả đã sử dụng nhiều biện pháp liên kết câu và liên kết đoạn văn, chủ yếu là phép lặp, phép thế và phép nối. Cụ thể như sau:

• “Châu chấu cất giọng rủ rê: Bạn kiến ơi, thay vì làm việc cực nhọc, chi bằng bạn hãy lại đây trò truyện và đi chơi thoả thích cùng tớ đi!.”
  • Từ “Châu chấu”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật châu chấu đã được giới thiệu trước đó).
  • Từ “Bạn kiến”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật kiến).
  • Từ “bạn”: sử dụng phép thế (thay thế cho “Bạn kiến”).
• “Kiến trả lời Không, tớ bận lắm, tớ còn phải đi kiếm thức ăn để dự trữ cho mùa đông sắp tới. Bạn cũng nên làm như vậy đi bạn châu chấu ạ.”
  • Từ “Kiến”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật kiến).
  • Từ “Bạn”: sử dụng phép thế (thay thế cho “bạn châu chấu” ở lời nói trước đó của châu chấu).
  • Cụm từ “bạn châu chấu”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật châu chấu).
• “Còn lâu mới tới mùa đông, bạn chỉ khéo lo xa. Châu chấu mỉa mai.”
  • Từ “mùa đông”: sử dụng phép lặp (lặp lại cụm từ “mùa đông” đã được nhắc đến ở câu trước).
  • Từ “bạn”: sử dụng phép thế (thay thế cho “Kiến” là người được châu chấu nói chuyện cùng).
  • Từ “Châu chấu”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật châu chấu).
• “Kiến dường như không quan tâm tới những lời của châu chấu xanh, nó tiếp tục tha mồi về tổ một cách chăm chỉ và cần mẫn.”
  • Từ “Kiến”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật kiến).
  • Cụm từ “châu chấu xanh”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật châu chấu).
  • Từ “nó”: sử dụng phép thế (thay thế cho “Kiến”).
• “Thế rồi mùa đông lạnh lẽo cũng tới, thức ăn trở nên khan hiếm, châu chấu xanh vì mải chơi không chuẩn bị lương thực nên giờ sắp kiệt sức vì đói và rét.”
  • Cụm từ “Thế rồi”: sử dụng phép nối (liên kết về mặt thời gian, báo hiệu sự chuyển tiếp của câu chuyện).
  • Cụm từ “mùa đông”: sử dụng phép lặp (lặp lại bối cảnh thời gian đã được nhắc đến nhiều lần).
  • Cụm từ “châu chấu xanh”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật châu chấu).
• “Nó đến cầu cứu và được con kiến giúp đỡ.”
  • Từ “Nó”: sử dụng phép thế (thay thế cho “châu chấu xanh” ở câu trước).
  • Từ “kiến”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật kiến).
• “Còn kiến thì có một mùa đông no đủ với một tổ đầy những ngô, lúa mì mà nó đã chăm chỉ tha về suốt cả mùa hè.”
  • Từ “Còn”: sử dụng phép nối (mang ý nghĩa so sánh, đối lập với tình cảnh của châu chấu, thể hiện kết quả khác biệt của kiến).
  • Từ “kiến”: sử dụng phép lặp (lặp lại tên nhân vật kiến).
  • Từ “mùa đông”: sử dụng phép lặp (lặp lại bối cảnh thời gian).
  • Từ “nó”: sử dụng phép thế (thay thế cho “kiến”).

—

Trả lời câu 3: Từ “kiệt sức” có nghĩa là gì?

Lời giải chi tiết:

Từ “kiệt sức” có nghĩa là hết sạch sức lực, không còn sức lực để tiếp tục hoạt động hay chịu đựng nữa. Thường dùng để chỉ tình trạng cơ thể hoặc tinh thần quá mệt mỏi, suy yếu trầm trọng do làm việc quá sức, lao động nặng nhọc, thiếu ăn, thiếu ngủ hoặc gặp phải tình trạng khó khăn (như đói, rét, bệnh tật) kéo dài.

Trong ngữ cảnh câu chuyện, “châu chấu xanh vì mải chơi không chuẩn bị lương thực nên giờ sắp kiệt sức vì đói và rét” có nghĩa là chú châu chấu đã quá đói, quá rét, không còn chút sức lực nào nữa, gần như gục ngã vì thiếu thốn.

—

Cô hy vọng phần giải đáp chi tiết này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về câu chuyện, các biện pháp tu từ và từ ngữ nhé! Hãy luôn cố gắng học tập và rèn luyện như chú kiến chăm chỉ để đạt được những thành công tốt đẹp trong cuộc sống!

Chúc các em học tốt!