Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá thế giới vi sinh vật kỳ diệu với hai đại diện tiêu biểu: trùng giày và trùng roi. Các em hãy mở sách giáo khoa Sinh học 7, trang 55 và 56 ra nhé.

Bây giờ, chúng ta sẽ bắt đầu với phần thứ nhất: vẽ hình và chú thích.

Phần 1: Vẽ hình trùng giày và trùng roi (Gồm chú thích)

Các em hãy chuẩn bị giấy và bút chì. Cô sẽ hướng dẫn các em từng bước để vẽ hai hình này một cách chính xác nhất theo sách giáo khoa.

1. Vẽ hình trùng giày:

* Bước 1: Trên trang giấy, các em hãy vẽ một hình bầu dục hơi dẹt, thuôn dài ở hai đầu, giống như hình chiếc giày. Đây là hình dạng chung của trùng giày.
* Bước 2: Ở một bên của hình bầu dục, các em vẽ một rãnh sâu hơn, hơi cong vào bên trong. Đây chính là “miệng” của trùng giày, nơi nó lấy thức ăn.
* Bước 3: Bên trong hình bầu dục, các em vẽ một nhân lớn, hình bầu dục và một nhân nhỏ, hình tròn nằm gần nhân lớn.
* Bước 4: Xung quanh bề mặt của hình bầu dục, các em vẽ rất nhiều lông nhỏ, ngắn, đều đặn mọc lên. Đây là những lông bơi giúp trùng giày di chuyển.
* Bước 5: Ở phía đuôi của hình bầu dục, các em vẽ một không bào co bóp có dạng hình sao hoặc hình chiếc ô, và một không bào tiêu hóa có dạng hình tròn nhỏ.

Bây giờ, chúng ta sẽ tiến hành chú thích cho các bộ phận trên hình trùng giày:

* Chỉ vào hình bầu dục lớn: Thân trùng
* Chỉ vào rãnh sâu: Mép miệng
* Chỉ vào nhân lớn: Nhân lớn
* Chỉ vào nhân nhỏ: Nhân bé
* Chỉ vào các lông nhỏ xung quanh: Lông bơi
* Chỉ vào không bào hình sao/ô: Không bào co bóp
* Chỉ vào không bào tròn nhỏ: Không bào tiêu hóa

2. Vẽ hình trùng roi:

* Bước 1: Trên trang giấy, các em hãy vẽ một hình bầu dục thuôn dài, có đầu hơi nhọn và đuôi tròn hơn. Đây là hình dạng cơ bản của trùng roi.
* Bước 2: Ở đầu nhọn của hình bầu dục, các em vẽ một roi dài, mảnh, nhô ra ngoài. Đây là roi bơi giúp trùng roi di chuyển.
* Bước 3: Bên trong hình bầu dục, các em vẽ một nhân lớn, hình bầu dục.
* Bước 4: Ở gần đầu có roi, các em vẽ một chấm nhỏ, đây là “mắt” (thực ra là điểm mắt, cảm nhận ánh sáng).
* Bước 5: Gần “mắt” và nhân, các em vẽ một không bào co bóp có dạng hình sao.
* Bước 6: Ở phía đuôi, các em có thể vẽ một vài không bào tiêu hóa nhỏ, hình tròn.

Tiếp theo, chúng ta sẽ chú thích cho các bộ phận trên hình trùng roi:

* Chỉ vào hình bầu dục: Thân trùng
* Chỉ vào roi dài: Roi bơi
* Chỉ vào nhân lớn: Nhân
* Chỉ vào chấm nhỏ ở đầu: Mắt (điểm mắt)
* Chỉ vào không bào hình sao: Không bào co bóp
* Chỉ vào các không bào tròn nhỏ ở đuôi: Không bào tiêu hóa

Các em hãy nhớ vẽ thật cẩn thận và tô màu nếu có thể để hình vẽ sinh động hơn nhé.

Bây giờ, chúng ta chuyển sang phần thứ hai: phân biệt trùng giày và trùng roi.

Phần 2: Phân biệt trùng giày và trùng roi

Mặc dù đều là những sinh vật đơn bào, nhưng trùng giày và trùng roi có những điểm khác biệt rõ rệt về hình dạng, cấu tạo và cách di chuyển. Chúng ta sẽ cùng nhau lập bảng so sánh để dễ hình dung.

| Đặc điểm | Trùng giày | Trùng roi |
|——————-|———————————————–|———————————————–|
| Hình dạng | Giống chiếc giày, bầu dục, thuôn dài hai đầu. | Bầu dục thuôn dài, đầu hơi nhọn, đuôi tròn. |
| Di chuyển | Bằng rất nhiều lông bơi ngắn, đều. | Bằng một roi bơi dài, khỏe. |
| Cấu tạo đặc trưng | Có lông bơi bao phủ khắp cơ thể. | Có roi bơi ở một đầu. |
| Nhân | Có hai loại nhân: nhân lớn và nhân bé. | Chỉ có một nhân. |
| Mắt | Không có. | Có điểm mắt (cảm nhận ánh sáng). |
| Môi trường sống | Thường sống trong nước ao hồ, nước tù đọng. | Sống trong nước ao hồ, nước chảy, đôi khi ký sinh. |

Để cô giải thích thêm một chút về các điểm khác biệt này nhé:

* Về hình dạng: Các em thấy đó, trùng giày có hình dáng rất đặc trưng, giống như cái giày. Còn trùng roi thì thon dài hơn, giống như một cái roi nhỏ.
* Về cách di chuyển: Đây là điểm khác biệt lớn nhất. Trùng giày có cả “đội quân” lông bơi nhỏ li ti mọc khắp nơi, giúp nó lướt đi trong nước một cách nhẹ nhàng. Còn trùng roi thì chỉ có một chiếc roi dài, giống như cái đuôi, để quất mạnh, đẩy cơ thể di chuyển.
* Về nhân: Trùng giày “tiên tiến” hơn một chút khi có tới hai loại nhân. Nhân lớn giúp điều khiển mọi hoạt động chung, còn nhân bé thì tham gia vào quá trình sinh sản. Trùng roi thì đơn giản hơn, chỉ có một nhân duy nhất.
* Về mắt: Trùng roi có một “mắt” đặc biệt, tuy không phải là mắt giống chúng ta nhìn thấy, nhưng nó giúp trùng roi nhận biết ánh sáng, từ đó tìm kiếm thức ăn hoặc tránh những nơi có ánh sáng mạnh không có lợi. Trùng giày thì không có bộ phận này.

Các em có thể ghi lại những điểm khác biệt này vào vở của mình nhé. Đây là kiến thức rất quan trọng để các em phân biệt được hai loài sinh vật này.

Cô hy vọng qua bài học hôm nay, các em đã nắm vững cách vẽ và chú thích hình trùng giày, trùng roi, cũng như hiểu rõ sự khác biệt giữa chúng. Có bạn nào có câu hỏi nào không nào? Nếu không, cô xin kết thúc bài giảng tại đây. Các em nhớ ôn tập bài thật kỹ nhé! Chúc các em học tốt!