vẽ lá cờ việt nam bằng scratch
Chúng ta sẽ bắt đầu từ những kiến thức cơ bản nhất của Scratch lớp 5, không đi đâu xa cả.
Bước 1: Chuẩn bị màn hình Scratch
1. Các em mở phần mềm Scratch (phiên bản trực tuyến hoặc ngoại tuyến đều được).
2. Chúng ta sẽ thấy Sân khấu (Stage) ở góc trên bên phải, Nhân vật Mèo (Sprite 1) ở giữa Sân khấu, và Khối lệnh (Blocks Palette) ở bên trái.
3. Bây giờ, chúng ta sẽ loại bỏ nhân vật Mèo mặc định đi. Nhấp chuột phải vào nhân vật Mèo ở khu vực Nhân vật (Sprites) phía dưới Sân khấu, sau đó chọn “delete”.
Bước 2: Thêm nhân vật mới để vẽ
Thay vì dùng nhân vật Mèo, chúng ta sẽ thêm một nhân vật mới làm công cụ vẽ.
1. Nhấp vào nút “Choose a Sprite” (Chọn một Nhân vật) ở phía dưới bên phải Sân khấu.
2. Trong danh sách các nhân vật, các em chọn nhân vật có tên là “Pen”. Nhân vật này có biểu tượng cây bút chì, rất phù hợp với bài tập vẽ của chúng ta.
3. Sau khi chọn, nhân vật “Pen” sẽ xuất hiện ở giữa Sân khấu.
Bước 3: Lập trình cho nhân vật “Pen”
Bây giờ, chúng ta sẽ viết các câu lệnh để điều khiển nhân vật “Pen” vẽ lá cờ.
1. Trước hết, chúng ta cần một sự kiện để bắt đầu chương trình. Kéo khối lệnh “when flag clicked” (khi cờ xanh được bấm) từ nhóm “Events” (Sự kiện) vào khu vực Lập trình (Script Area). Khối lệnh này có hình lá cờ xanh, là tín hiệu để chương trình bắt đầu.
2. Tiếp theo, chúng ta sẽ làm sạch màn hình và đưa bút vẽ xuống.
* Từ nhóm “Pen” (Bút vẽ), kéo khối lệnh “erase all” (xóa tất cả) và nối nó vào dưới khối lệnh “when flag clicked”.
* Tiếp tục từ nhóm “Pen”, kéo khối lệnh “pen down” (bút xuống) và nối vào dưới “erase all”. Điều này có nghĩa là khi bắt đầu, chúng ta sẽ xóa hết mọi thứ trên sân khấu và sau đó hạ bút xuống để sẵn sàng vẽ.
3. Chúng ta cần đặt màu sắc cho nét vẽ. Lá cờ Việt Nam có màu đỏ.
* Từ nhóm “Pen”, kéo khối lệnh “set pen color to” (đặt màu bút thành) và nối vào dưới “pen down”.
* Nhấp vào ô màu của khối lệnh này và chọn màu đỏ tươi.
4. Để vẽ hình chữ nhật của lá cờ, chúng ta cần xác định kích thước. Lá cờ Việt Nam có hình chữ nhật với tỉ lệ chiều dài gấp 1,5 lần chiều rộng. Giả sử chiều rộng là 100 bước, thì chiều dài sẽ là 150 bước.
* Để dễ dàng di chuyển, chúng ta sẽ đưa nhân vật “Pen” về một vị trí nhất định, ví dụ như góc dưới bên trái của vùng vẽ.
* Từ nhóm “Motion” (Chuyển động), kéo khối lệnh “go to x: y:” (đi tới x: y:) và nối vào dưới “set pen color to”.
* Các em có thể thử nghiệm với các giá trị x và y khác nhau. Ví dụ, thầy sẽ đặt là x: -150 và y: -100 để nhân vật ở vị trí gần góc trái dưới.
* Bây giờ, chúng ta sẽ vẽ hình chữ nhật.
* Từ nhóm “Motion”, kéo khối lệnh “set pen size to” (đặt cỡ bút thành) và nối vào. Đặt cỡ bút là 5 hoặc 6 để nét vẽ rõ ràng.
* Từ nhóm “Motion”, kéo khối lệnh “point in direction 90” (hướng về phía 90) để nhân vật hướng sang phải.
* Để vẽ cạnh dưới của hình chữ nhật (chiều dài 150 bước), kéo khối lệnh “move 150 steps” (di chuyển 150 bước).
* Để vẽ cạnh bên phải (chiều rộng 100 bước), chúng ta cần quay nhân vật sang trái 90 độ. Kéo khối lệnh “turn right 90 degrees” (rẽ phải 90 độ) và nối vào. Sau đó, kéo tiếp khối lệnh “move 100 steps”.
* Để vẽ cạnh trên, chúng ta lại quay sang trái 90 độ. Kéo “turn right 90 degrees”. Kéo tiếp “move 150 steps”.
* Để vẽ cạnh bên trái và hoàn thành hình chữ nhật, quay sang trái 90 độ. Kéo “turn right 90 degrees”. Kéo tiếp “move 100 steps”.
* Sau khi vẽ xong hình chữ nhật, chúng ta sẽ nhấc bút lên để không vẽ tiếp. Kéo khối lệnh “pen up” (bút lên) từ nhóm “Pen” và nối vào cuối chuỗi lệnh vẽ hình chữ nhật.
Bước 4: Vẽ ngôi sao vàng năm cánh
Đây là phần thú vị nhất! Chúng ta sẽ vẽ ngôi sao vàng 5 cánh ở giữa lá cờ.
1. Để vẽ ngôi sao, chúng ta cần thay đổi màu bút sang màu vàng.
* Từ nhóm “Pen”, kéo khối lệnh “set pen color to” (đặt màu bút thành) và nối vào sau khối lệnh “pen up” vừa rồi. Chọn màu vàng.
2. Ngôi sao sẽ được vẽ ở chính giữa lá cờ. Vị trí tâm của lá cờ hình chữ nhật chúng ta vừa vẽ có tọa độ x: -150 (bắt đầu) + 150/2 (một nửa chiều dài) = 0, và y: -100 (bắt đầu) + 100/2 (một nửa chiều rộng) = -50. Tuy nhiên, để ngôi sao nằm gọn trong lá cờ, chúng ta cần điều chỉnh vị trí. Thầy sẽ chọn tâm của ngôi sao ở tọa độ x: 0 và y: 0.
* Từ nhóm “Motion”, kéo khối lệnh “go to x: y:” và nối vào. Đặt x: 0, y: 0.
3. Bây giờ là phần vẽ ngôi sao 5 cánh. Mỗi cánh của ngôi sao được tạo thành bởi một đoạn thẳng và một góc quay.
* Chúng ta cần vẽ 5 cánh. Mỗi lần vẽ một cánh, chúng ta sẽ di chuyển một đoạn, sau đó quay để vẽ cánh tiếp theo.
* Ngôi sao 5 cánh có các góc tương đối với nhau. Tổng số đo các góc trong một ngôi sao 5 cánh là 180 độ. Tuy nhiên, khi vẽ bằng Scratch, chúng ta cần tính góc quay ở mỗi đỉnh.
* Một ngôi sao 5 cánh có 5 đỉnh nhọn. Nếu ta tưởng tượng nối các đỉnh của ngôi sao với tâm, ta được 5 tam giác cân. Góc ở đỉnh của mỗi tam giác là 360 độ / 5 = 72 độ. Tuy nhiên, đây là góc khi vẽ các tam giác đều.
* Để vẽ ngôi sao 5 cánh bằng cách vẽ các đoạn thẳng, chúng ta sẽ lặp lại một hành động vẽ một đoạn thẳng và quay. Một ngôi sao 5 cánh có thể được vẽ bằng cách lặp lại 5 lần hành động: đi tới (vẽ) một đoạn, sau đó quay một góc.
* Góc quay để vẽ một ngôi sao 5 cánh là 144 độ. Tức là, sau khi vẽ một đoạn thẳng, ta quay 144 độ và vẽ tiếp đoạn thẳng tiếp theo.
* Chúng ta cần lặp lại hành động này 5 lần. Từ nhóm “Control” (Điều khiển), kéo khối lệnh “repeat 10” (lặp lại 10) và nối vào sau “go to x: y:”. Chúng ta sẽ thay số 10 thành số 5.
* Bên trong khối “repeat 5”, chúng ta sẽ làm các bước sau:
* Từ nhóm “Motion”, kéo khối lệnh “move 80 steps” (di chuyển 80 bước). Đây là độ dài của mỗi cánh sao. Các em có thể thay đổi số này để sao to hay nhỏ tùy ý.
* Từ nhóm “Motion”, kéo khối lệnh “right turn 144 degrees” (rẽ phải 144 độ). Đây là góc quay cần thiết để tạo thành ngôi sao 5 cánh.
4. Sau khi vẽ xong ngôi sao, chúng ta cũng nhấc bút lên. Kéo khối lệnh “pen up” (bút lên) từ nhóm “Pen” và nối vào sau khối “repeat 5”.
Bước 5: Kiểm tra và chạy chương trình
1. Bây giờ, các em hãy nhấp vào lá cờ xanh ở trên Sân khấu để xem kết quả.
2. Nếu mọi thứ trông ổn, chúng ta đã thành công! Nếu có chi tiết nào chưa đúng, các em xem lại từng bước lập trình của mình. Có thể các em cần điều chỉnh lại vị trí “go to x: y:”, hoặc độ dài “move steps”, hoặc góc quay “turn degrees” một chút để ngôi sao nằm đẹp nhất trong lá cờ.
Tổng kết lại các khối lệnh đã dùng:
* Events: when flag clicked
* Pen: erase all, pen down, set pen color to, pen up, set pen size to
* Motion: go to x: y:, point in direction 90, move steps, turn right degrees
* Control: repeat
Các em thấy không, việc vẽ lá cờ Việt Nam bằng Scratch không hề khó đúng không nào? Quan trọng là chúng ta cần chia nhỏ bài toán ra và thực hiện từng bước một cách cẩn thận. Thầy tin rằng với sự khéo léo và sáng tạo của mình, các em hoàn toàn có thể làm được bài tập này. Nếu có bất kỳ khó khăn nào, đừng ngần ngại hỏi thầy nhé! Chúc các em học tốt và vui vẻ với Scratch!
.