Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê và thời Lý Từ đó so sánh giống và k…
Trước tiên, chúng ta sẽ đi vào phần vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê. Các em hãy mở sách giáo khoa trang 23, chúng ta sẽ dựa vào thông tin trong đó.
Bước 1: Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê
Quan sát thông tin trong sách giáo khoa, chúng ta thấy bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê có những điểm chính sau:
– Đứng đầu nhà nước: Vua.
– Cơ quan giúp việc vua: Các quan đại thần. Tuy nhiên, sách giáo khoa chưa nêu rõ tên gọi cụ thể của các chức quan này, nhưng chúng ta có thể hiểu đây là những người có vai trò tham mưu, giúp vua cai trị đất nước.
– Quan lại địa phương: Đặt quan lại cai quản các lộ, châu.
Vậy, sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê có thể được vẽ như sau:
VUA
|
Quan đại thần
|
Quan lại các lộ, châu
Đây là một bộ máy nhà nước còn khá đơn giản, thể hiện tính chất ban đầu của nhà nước phong kiến tập quyền.
Tiếp theo, chúng ta sẽ chuyển sang phần vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý. Các em hãy lật sang trang 48 trong sách giáo khoa.
Bước 2: Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý
Bộ máy nhà nước thời Lý có sự phát triển và hoàn thiện hơn so với thời Đinh – Tiền Lê. Dựa vào thông tin sách giáo khoa, chúng ta có các cấp bậc như sau:
– Đứng đầu nhà nước: Vua.
– Cơ quan trung ương:
– Thái sư: Là người đứng đầu các quan đại thần, có vai trò rất quan trọng, thường là thân tộc của vua.
– Đại liêu (hoặc các quan chức cao cấp khác): Các chức vụ quan trọng khác, giúp việc cho vua.
– Quan chức văn, võ: Phân chia rõ ràng hơn về nhiệm vụ.
– Các cơ quan khác:
– Thượng thư sáu bộ: Cơ quan chuyên trách về các lĩnh vực quản lý đất nước như Lại bộ (tổ chức nhân sự), Hộ bộ (tài chính), Lễ bộ (nghi lễ, giáo dục), Binh bộ (quân sự), Hình bộ (tư pháp), Công bộ (xây dựng).
– Tăng lục và Đại lý tự: Các cơ quan quản lý về tôn giáo và việc xét xử.
– Quan lại địa phương:
– Lộ, châu, giáp, phường: Chia nhỏ hơn các đơn vị hành chính để cai quản.
Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý có thể được vẽ như sau:
VUA
|
Thái sư
|
Đại liêu (Quan chức cao cấp)
|
Thượng thư sáu bộ (Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công)
Tăng lục, Đại lý tự
|
Quan lại các Lộ, châu, giáp, phường
Như vậy, chúng ta đã hoàn thành việc vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê và thời Lý. Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau so sánh điểm giống và khác nhau giữa hai bộ máy này.
Bước 3: So sánh bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê và thời Lý
Chúng ta sẽ lập bảng so sánh để dễ hình dung.
| Tiêu chí | Bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê | Bộ máy nhà nước thời Lý |
|—————–|————————————|———————————————-|
| Giống nhau | | |
| | – Đều lấy vua đứng đầu nhà nước. | – Đều lấy vua đứng đầu nhà nước. |
| | – Có sự tồn tại của quan lại giúp việc vua ở trung ương và quan lại ở địa phương. | – Có sự tồn tại của quan lại giúp việc vua ở trung ương và quan lại ở địa phương. |
| | | |
| Khác nhau | | |
| | – Bộ máy còn đơn giản, sơ khai. | – Bộ máy nhà nước tập quyền bước đầu được xây dựng tương đối hoàn chỉnh và quy củ hơn. |
| | – Chưa có sự phân chia chức năng rõ ràng giữa các cơ quan. | – Có sự phân chia chức năng rõ ràng hơn giữa các cơ quan, đặc biệt là sự ra đời của Thượng thư sáu bộ. |
| | – Chức vụ quan lại chưa được quy định chặt chẽ, bài bản. | – Chế độ quan lại được củng cố và quy định rõ ràng hơn. |
| | – Chưa có các cơ quan chuyên môn sâu. | – Xuất hiện các cơ quan chuyên môn sâu như Tăng lục, Đại lý tự. |
| | – Đơn vị hành chính địa phương chưa được chia nhỏ và quản lý chặt chẽ như thời Lý. | – Đơn vị hành chính địa phương được chia nhỏ hơn (lộ, châu, giáp, phường), thể hiện sự quản lý chặt chẽ hơn. |
Kết luận:
Bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê là bước khởi đầu trong công cuộc xây dựng nhà nước phong kiến tập quyền. Đến thời Lý, bộ máy nhà nước được củng cố và hoàn thiện hơn, thể hiện sự phát triển của nhà nước phong kiến tập quyền Việt Nam, tạo nền tảng vững chắc cho các triều đại sau này.
Các em về nhà ôn tập lại bài này và xem lại sơ đồ đã vẽ nhé. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em cứ mạnh dạn hỏi cô. Chúc các em học tốt!
Đây nhé :vv