Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong tiết học Toán ngày hôm nay. Các em biết không, trong chương trình Toán lớp 6, chúng ta đã được làm quen với rất nhiều hình học phẳng thú vị và quan trọng. Để giúp các em dễ dàng ghi nhớ, hệ thống hóa kiến thức và học tập hiệu quả hơn, hôm nay cô sẽ hướng dẫn chúng ta cách lập một Sơ đồ tư duy cho các hình đã học nhé!

Sơ đồ tư duy là một công cụ cực kỳ hữu ích để biến những kiến thức khô khan thành một bức tranh đầy màu sắc và dễ hiểu đấy các em ạ!

Chúng ta sẽ cùng lập sơ đồ tư duy cho các hình: Hình thoi, Hình bình hành, Hình thang cân, Hình chữ nhật.

Các em hãy chuẩn bị giấy, bút màu và cùng làm theo cô nhé!

HƯỚNG DẪN VẼ SƠ ĐỒ TƯ DUY

Bước 1: Chọn chủ đề trung tâm

Trên một tờ giấy khổ lớn (hoặc trên bảng), các em hãy vẽ một hình ảnh hoặc viết một từ khóa thật nổi bật ở chính giữa tờ giấy để thể hiện chủ đề chính.

Trong trường hợp này, chủ đề của chúng ta là: CÁC HÌNH HỌC PHẲNG ĐẶC BIỆT.

Các em có thể vẽ một vài hình ảnh minh họa nhỏ xung quanh từ khóa này để sơ đồ thêm sinh động nhé!

Bước 2: Vẽ các nhánh chính

Từ chủ đề trung tâm, chúng ta sẽ vẽ các nhánh lớn tỏa ra như những cành cây. Mỗi nhánh lớn sẽ đại diện cho một hình mà chúng ta cần tìm hiểu.

Hãy dùng các màu sắc khác nhau cho mỗi nhánh để sơ đồ không bị đơn điệu nhé!

Chúng ta sẽ có 4 nhánh chính sau:

1. Nhánh 1: HÌNH BÌNH HÀNH
2. Nhánh 2: HÌNH THOI
3. Nhánh 3: HÌNH THANG CÂN
4. Nhánh 4: HÌNH CHỮ NHẬT

Bước 3: Phát triển các nhánh con cho từng hình

Bây giờ, từ mỗi nhánh chính, chúng ta sẽ vẽ thêm các nhánh con nhỏ hơn để đi sâu vào các đặc điểm của từng hình. Các nhánh con này sẽ bao gồm: Định nghĩa, Tính chất và Công thức (nếu có).

1. NHÁNH “HÌNH BÌNH HÀNH”

Từ nhánh HÌNH BÌNH HÀNH, các em hãy vẽ các nhánh con như sau:

• a. Định nghĩa:
  
      Tứ giác có các cặp cạnh đối song song.
• b. Tính chất:
  
      
  • Các cạnh đối bằng nhau.
  • Các góc đối bằng nhau.
  • Hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
  • Có tâm đối xứng là giao điểm hai đường chéo.
• c. Công thức:
  
      
  • Chu vi: \( P = 2 \times (a + b) \) (với \( a \) và \( b \) là độ dài hai cạnh kề).
  • Diện tích: \( S = a \times h \) (với \( a \) là độ dài cạnh đáy, \( h \) là chiều cao tương ứng).

2. NHÁNH “HÌNH THOI”

Từ nhánh HÌNH THOI, các em hãy vẽ các nhánh con như sau:

• a. Định nghĩa:
  
      Tứ giác có bốn cạnh bằng nhau. (Hoặc hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau).
• b. Tính chất: (Là hình bình hành nên có tất cả các tính chất của hình bình hành)
  
      
  • Bốn cạnh bằng nhau.
  • Các góc đối bằng nhau.
  • Hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
  • Hai đường chéo vuông góc với nhau.
  • Hai đường chéo là các đường phân giác của các góc của hình thoi.
  • Có hai trục đối xứng (là hai đường chéo).
  • Có tâm đối xứng là giao điểm hai đường chéo.
• c. Công thức:
  
      
  • Chu vi: \( P = 4 \times a \) (với \( a \) là độ dài một cạnh).
  • Diện tích: \( S = \frac{1}{2} \times d_1 \times d_2 \) (với \( d_1 \) và \( d_2 \) là độ dài hai đường chéo).

3. NHÁNH “HÌNH THANG CÂN”

Từ nhánh HÌNH THANG CÂN, các em hãy vẽ các nhánh con như sau:

• a. Định nghĩa:
  
      Hình thang có hai góc kề một đáy bằng nhau. (Hoặc hình thang có hai cạnh bên bằng nhau).
• b. Tính chất:
  
      
  • Hai cạnh đáy song song.
  • Hai cạnh bên bằng nhau.
  • Hai góc kề một đáy bằng nhau.
  • Hai đường chéo bằng nhau.
  • Có một trục đối xứng (đường thẳng đi qua trung điểm hai đáy).
• c. Công thức:
  
      
  • Chu vi: \( P = a + b + 2c \) (với \( a, b \) là độ dài hai đáy, \( c \) là độ dài cạnh bên).
  • Diện tích: \( S = \frac{(a+b) \times h}{2} \) (với \( a, b \) là độ dài hai đáy, \( h \) là chiều cao).

4. NHÁNH “HÌNH CHỮ NHẬT”

Từ nhánh HÌNH CHỮ NHẬT, các em hãy vẽ các nhánh con như sau:

• a. Định nghĩa:
  
      Tứ giác có bốn góc vuông. (Hoặc hình bình hành có một góc vuông).
• b. Tính chất: (Là hình bình hành nên có tất cả các tính chất của hình bình hành)
  
      
  • Bốn góc vuông.
  • Các cạnh đối song song và bằng nhau.
  • Hai đường chéo bằng nhau và cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường.
  • Có hai trục đối xứng (các đường thẳng đi qua trung điểm các cặp cạnh đối).
  • Có tâm đối xứng là giao điểm hai đường chéo.
• c. Công thức:
  
      
  • Chu vi: \( P = 2 \times (a + b) \) (với \( a \) là chiều dài, \( b \) là chiều rộng).
  • Diện tích: \( S = a \times b \) (với \( a \) là chiều dài, \( b \) là chiều rộng).

Bước 4: Hoàn thiện sơ đồ

Sau khi đã điền đầy đủ các thông tin, các em hãy tô màu cho sơ đồ của mình thêm đẹp mắt, có thể vẽ thêm các hình ảnh minh họa nhỏ cạnh mỗi nhánh để dễ nhớ hơn. Ví dụ, cạnh nhánh “Hình thoi”, các em vẽ một hình thoi nhỏ xinh; cạnh nhánh “Hình chữ nhật”, vẽ một hình chữ nhật nhé!

KẾT LUẬN

Các em thấy không? Bằng cách này, chúng ta đã hệ thống hóa được toàn bộ kiến thức về các hình học phẳng một cách khoa học và dễ nhìn. Khi cần ôn tập, các em chỉ cần nhìn vào sơ đồ tư duy này là có thể nắm bắt nhanh chóng các kiến thức trọng tâm rồi đấy!

Hãy thường xuyên luyện tập lập sơ đồ tư duy cho các bài học khác nữa để việc học Toán trở nên nhẹ nhàng và thú vị hơn nhé các em!

Chúc các em học tốt! Hẹn gặp lại các em trong những bài học tiếp theo!