Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một sự kiện lịch sử vô cùng quan trọng, đó là cuộc tấn công của 14 nước đế quốc vào nước Nga Xô Viết. Để trả lời câu hỏi “Vì sao 14 nước đế quốc tấn công Nga?”, chúng ta cần đi sâu vào phân tích các nguyên nhân sâu xa và trực tiếp dẫn đến sự kiện này. Cô sẽ hướng dẫn các em giải bài tập này một cách chi tiết nhé.

Trước hết, chúng ta cần hiểu rõ bối cảnh lịch sử lúc bấy giờ. Sau Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, nước Nga đã bước vào một kỷ nguyên mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Bolshevik và V.I. Lenin. Tuy nhiên, sự ra đời của một nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới đã gây ra sự lo ngại và thù địch sâu sắc từ các nước tư bản chủ nghĩa.

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào phân tích từng nguyên nhân cụ thể.

Bước 1: Phân tích nguyên nhân về tư tưởng và hệ thống chính trị.
* Lý do áp dụng: Đây là nguyên nhân cốt lõi, xuất phát từ bản chất đối lập giữa hai hệ thống chính trị – xã hội.
* Giải thích:
* Sự ra đời của nước Nga Xô Viết với chế độ chuyên chính vô sản là một thách thức trực tiếp đối với sự tồn tại và phát triển của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi toàn thế giới.
* Các nước đế quốc lo sợ rằng thành công của cách mạng Nga sẽ lan rộng ra các nước khác, cổ vũ phong trào cách mạng của giai cấp vô sản và nhân dân lao động ở các nước tư bản.
* Chính vì vậy, việc tiêu diệt “mầm mống” của chủ nghĩa xã hội tại Nga được xem là nhiệm vụ sống còn đối với giới cầm quyền các nước tư bản.

Bước 2: Phân tích nguyên nhân về kinh tế.
* Lý do áp dụng: Lợi ích kinh tế luôn là động lực hàng đầu trong chính sách đối ngoại của các nước đế quốc.
* Giải thích:
* Nước Nga có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và thị trường tiêu thụ rộng lớn. Các nước đế quốc mong muốn khai thác và kiểm soát những nguồn tài nguyên này để phục vụ nền kinh tế của họ, đặc biệt là trong bối cảnh Thế chiến I đã làm suy yếu nền kinh tế của nhiều nước châu Âu.
* Hơn nữa, chính quyền Xô Viết đã quốc hữu hóa các xí nghiệp, ngân hàng, đất đai của giới tư bản, trước đây thuộc sở hữu của các nhà tư bản nước ngoài. Điều này khiến các nước đế quốc mất đi lợi ích kinh tế tại Nga.

Bước 3: Phân tích nguyên nhân về chính trị và địa chính trị.
* Lý do áp dụng: Vị trí chiến lược và sự thay đổi cục diện chính trị ở Nga có tác động lớn đến cán cân quyền lực quốc tế.
* Giải thích:
* Nga là một cường quốc có vị trí địa lý rộng lớn, án ngữ nhiều tuyến đường chiến lược quan trọng. Sự sụp đổ của chế độ Nga hoàng và sự nổi lên của một chính quyền mới, thân thiện với phong trào cách mạng thế giới, đã làm thay đổi cán cân quyền lực ở Đông Âu và trên thế giới.
* Các nước đế quốc muốn ngăn chặn sự bành trướng ảnh hưởng của Nga Xô Viết, đặc biệt là trong khu vực láng giềng.

Bước 4: Phân tích vai trò của các cường quốc tư bản lớn.
* Lý do áp dụng: Cần xác định rõ các chủ thể chính trong cuộc tấn công.
* Giải thích:
* Cuộc tấn công này không phải là hành động tự phát mà là sự phối hợp của nhiều cường quốc đế quốc hàng đầu lúc bấy giờ như Anh, Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Đức (mặc dù Đức đang gặp khó khăn sau Thế chiến I nhưng vẫn có những lợi ích riêng).
* Các nước này có chung mục tiêu là dập tắt cách mạng Nga, lập lại trật tự có lợi cho chủ nghĩa tư bản và ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa xã hội.

Bước 5: Đánh giá về sự can thiệp của 14 nước đế quốc.
* Lý do áp dụng: Khái quát hóa và khẳng định lại bản chất của sự kiện.
* Giải thích:
* Cuộc tấn công này được gọi là “can thiệp vũ trang” vì nó bao gồm cả việc cử quân đội trực tiếp tham chiến và hỗ trợ các lực lượng phản cách mạng trong nước Nga.
* Mặc dù có 14 quốc gia tham gia, nhưng chủ yếu là các cường quốc đế quốc với lực lượng quân sự và tiềm lực kinh tế mạnh.

Tóm lại, sở dĩ 14 nước đế quốc tấn công Nga là vì:

• Sự ra đời của nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới là một mối đe dọa trực tiếp đối với hệ thống tư bản chủ nghĩa.
• Các nước đế quốc muốn khai thác nguồn tài nguyên và thị trường rộng lớn của Nga, đồng thời khôi phục quyền lợi kinh tế đã mất.
• Nga có vị trí địa lý chiến lược và sự thay đổi chính trị ở Nga ảnh hưởng đến cán cân quyền lực thế giới.
• Các cường quốc tư bản có chung mục tiêu đàn áp cách mạng Nga và ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa xã hội.

Hy vọng qua bài phân tích chi tiết này, các em đã hiểu rõ hơn về nguyên nhân dẫn đến cuộc tấn công của 14 nước đế quốc vào nước Nga Xô Viết. Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu về diễn biến và kết quả của cuộc đấu tranh này trong những bài học tiếp theo.