Viết 10 công thức oxide ( chi tiết )
Trước khi bắt đầu, chúng ta cùng nhắc lại một chút về khái niệm oxide nhé. Oxide là hợp chất hóa học của hai nguyên tố, trong đó có một nguyên tố là oxygen.
Bây giờ, chúng ta sẽ cùng đi vào phần bài tập: Viết 10 công thức oxide chi tiết.
Để viết được công thức oxide, chúng ta cần nhớ đến quy tắc hóa trị của một số nguyên tố thường gặp và quy tắc ghép công thức.
Cô sẽ lấy ví dụ với các nguyên tố phổ biến mà các em đã học trong sách giáo khoa.
Bước 1: Xác định nguyên tố kết hợp với Oxygen
Chúng ta sẽ chọn các nguyên tố kim loại và phi kim đã học để tạo thành oxide với oxygen. Oxygen luôn có hóa trị II trong hầu hết các hợp chất oxide (trừ một vài trường hợp đặc biệt như peroxide, super oxide mà chúng ta sẽ học ở các lớp trên).
Bước 2: Áp dụng quy tắc hóa trị để ghép công thức
Quy tắc cơ bản nhất là trong hợp chất, tổng hóa trị của các nguyên tố nhân với số nguyên tử của nguyên tố đó phải bằng nhau.
Công thức tổng quát của oxide là:
\[ R_x O_y \]
Trong đó:
– R là ký hiệu hóa học của nguyên tố.
– O là ký hiệu hóa học của nguyên tố oxygen.
– x, y là các chỉ số, thể hiện số nguyên tử của mỗi nguyên tố trong phân tử.
– Hóa trị của R nhân với x bằng hóa trị của O nhân với y. Nếu R có hóa trị là a và O có hóa trị là II, ta có:
\[ a \times x = II \times y \]
Cô sẽ lấy ví dụ minh họa cho từng công thức:
Công thức Oxide 1: Oxide của Natri
– Nguyên tố cần tìm là Natri (Na).
– Theo bảng hóa trị, Natri có hóa trị I.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử Na \(\times\) Hóa trị Na = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times I = y \times II \]
Để tìm x và y là các số nguyên dương nhỏ nhất, ta tìm bội chung nhỏ nhất của I và II, đó là II.
\[ x = \frac{II}{I} = 2 \]
\[ y = \frac{II}{II} = 1 \]
Vậy công thức oxide của Natri là Na2O. Tên gọi là Natri oxide.
Công thức Oxide 2: Oxide của Sắt(II)
– Nguyên tố cần tìm là Sắt (Fe).
– Sắt có hai hóa trị phổ biến là II và III. Ở đây đề bài yêu cầu Sắt(II), có nghĩa là Sắt có hóa trị II.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử Fe \(\times\) Hóa trị Fe = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times II = y \times II \]
Ta thấy hóa trị của hai nguyên tố bằng nhau, nên tỉ lệ x:y là 1:1.
Vậy công thức oxide của Sắt(II) là FeO. Tên gọi là Sắt(II) oxide hoặc Sắt oxit.
Công thức Oxide 3: Oxide của Sắt(III)
– Nguyên tố cần tìm là Sắt (Fe).
– Đề bài yêu cầu Sắt(III), có nghĩa là Sắt có hóa trị III.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử Fe \(\times\) Hóa trị Fe = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times III = y \times II \]
Bội chung nhỏ nhất của III và II là VI.
\[ x = \frac{VI}{III} = 2 \]
\[ y = \frac{VI}{II} = 3 \]
Vậy công thức oxide của Sắt(III) là Fe2O3. Tên gọi là Sắt(III) oxide hoặc Sắt(III) oxit.
Công thức Oxide 4: Oxide của Canxi
– Nguyên tố cần tìm là Canxi (Ca).
– Canxi có hóa trị II.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử Ca \(\times\) Hóa trị Ca = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times II = y \times II \]
Tỉ lệ x:y là 1:1.
Vậy công thức oxide của Canxi là CaO. Tên gọi là Canxi oxide.
Công thức Oxide 5: Oxide của Lưu huỳnh(IV)
– Nguyên tố cần tìm là Lưu huỳnh (S).
– Đề bài yêu cầu Lưu huỳnh(IV), có nghĩa là Lưu huỳnh có hóa trị IV.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử S \(\times\) Hóa trị S = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times IV = y \times II \]
Ta có thể rút gọn:
\[ x \times 2 = y \times 1 \]
Bội chung nhỏ nhất của IV và II là IV.
\[ x = \frac{IV}{IV} = 1 \]
\[ y = \frac{IV}{II} = 2 \]
Vậy công thức oxide của Lưu huỳnh(IV) là SO2. Tên gọi là Lưu huỳnh(IV) oxide hoặc Lưu huỳnh dioxit.
Công thức Oxide 6: Oxide của Lưu huỳnh(VI)
– Nguyên tố cần tìm là Lưu huỳnh (S).
– Đề bài yêu cầu Lưu huỳnh(VI), có nghĩa là Lưu huỳnh có hóa trị VI.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử S \(\times\) Hóa trị S = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times VI = y \times II \]
Bội chung nhỏ nhất của VI và II là VI.
\[ x = \frac{VI}{VI} = 1 \]
\[ y = \frac{VI}{II} = 3 \]
Vậy công thức oxide của Lưu huỳnh(VI) là SO3. Tên gọi là Lưu huỳnh(VI) oxide hoặc Lưu huỳnh trioxit.
Công thức Oxide 7: Oxide của Nhôm
– Nguyên tố cần tìm là Nhôm (Al).
– Nhôm có hóa trị III.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử Al \(\times\) Hóa trị Al = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times III = y \times II \]
Bội chung nhỏ nhất của III và II là VI.
\[ x = \frac{VI}{III} = 2 \]
\[ y = \frac{VI}{II} = 3 \]
Vậy công thức oxide của Nhôm là Al2O3. Tên gọi là Nhôm oxide.
Công thức Oxide 8: Oxide của Đồng(II)
– Nguyên tố cần tìm là Đồng (Cu).
– Đồng có hai hóa trị phổ biến là I và II. Ở đây đề bài yêu cầu Đồng(II), có nghĩa là Đồng có hóa trị II.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử Cu \(\times\) Hóa trị Cu = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times II = y \times II \]
Tỉ lệ x:y là 1:1.
Vậy công thức oxide của Đồng(II) là CuO. Tên gọi là Đồng(II) oxide hoặc Đồng oxit.
Công thức Oxide 9: Oxide của Kẽm
– Nguyên tố cần tìm là Kẽm (Zn).
– Kẽm có hóa trị II.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử Zn \(\times\) Hóa trị Zn = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times II = y \times II \]
Tỉ lệ x:y là 1:1.
Vậy công thức oxide của Kẽm là ZnO. Tên gọi là Kẽm oxide.
Công thức Oxide 10: Oxide của Cacbon(IV)
– Nguyên tố cần tìm là Cacbon (C).
– Đề bài yêu cầu Cacbon(IV), có nghĩa là Cacbon có hóa trị IV.
– Oxygen có hóa trị II.
– Áp dụng quy tắc hóa trị:
Số nguyên tử C \(\times\) Hóa trị C = Số nguyên tử O \(\times\) Hóa trị O
\[ x \times IV = y \times II \]
Ta có thể rút gọn:
\[ x \times 2 = y \times 1 \]
Bội chung nhỏ nhất của IV và II là IV.
\[ x = \frac{IV}{IV} = 1 \]
\[ y = \frac{IV}{II} = 2 \]
Vậy công thức oxide của Cacbon(IV) là CO2. Tên gọi là Cacbon(IV) oxide hoặc Cacbon dioxit.
Như vậy, cô đã cùng các em viết chi tiết 10 công thức oxide thông dụng. Các em về nhà ôn tập lại cách xác định hóa trị của các nguyên tố và áp dụng quy tắc hóa trị để ghép công thức nhé. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô! Chúc các em học tốt!
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
Oxit axit Oxit bazơ
NO2: nitơ đioxit
CO2: cacbon đioxit
SO2: lưu huỳnh đioxit
P2O5: điphotpho pentaoxit
P2O3: điphotpho rtrioxit
N2O5: đinitơ pentaoxit
N2O3 : đinitơ trioxit
SiO2 : silic đioxit
SO3: lưu huỳnh trioxit
MgO: magie oxit
Na2O: natri oxit
K2O: kali oxit
BaO: bari oxit
PbO: Chì II oxit
HgO: thủy ngân II oxit
CuO: đồng II oxit
ZnO: kẽm oxit
Fe
2O3: sắt III oxit
FeO: Sắt II oxit
Oxide là hợp chất của hai nguyên tố trong đó có một nguyên tố là Oxygen :
Dựa vào tính chất hóa học Oxide phân thành bốn loại : Oxide acid , Oxide base , Oxide lưỡng tính và Oxide trung tính
0A : OB:
SO2 : sulfur dioxide Li2O : lithium oxide
SO3 : sulfur trioxide K2O : potasium oxide
CO2 : carbondioxide CaO : calcium oxide
N2O3 : dinitơ trioxide BaO : barium oxide
N2O5 : dinito pentaoxide Al2O3 : alumminium oxide
P2O5 : phosphor pentaoxide MgO : magnesium oxide
# OA : OXIDE ACID
# OB : OXIDE BASE