Viết bài văn phân tích tác phẩm truyện Những ngôi sao xa xôi – Lê Minh Khuê
____…
___________________
Ko chép mạng ạ
Cần gấp trc chiều mai ạ
Cô tin rằng sau buổi học hôm nay, các em sẽ hiểu rõ hơn về vẻ đẹp của các nhân vật, về ý nghĩa của câu chuyện và biết cách trình bày một bài văn phân tích thật hay.
Bây giờ, chúng ta bắt đầu nhé!
1. Giới thiệu chung về tác phẩm và tác giả:
Trước hết, chúng ta cần đặt tác phẩm vào bối cảnh của nó. “Những ngôi sao xa xôi” được viết trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước ác liệt. Tác phẩm đã khắc họa thành công hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Nhà văn Lê Minh Khuê là một gương mặt quen thuộc với độc giả qua những trang viết giàu cảm xúc về cuộc sống, chiến tranh và con người Việt Nam. Với “Những ngôi sao xa xôi”, bà đã thể hiện tài năng trong việc xây dựng nhân vật, khắc họa tâm lý và miêu tả khung cảnh chiến trường.
2. Phân tích nhân vật Phương Định – người lính lái xe dũng cảm và giàu mơ ước:
Nhân vật trung tâm của tác phẩm chính là Phương Định. Qua lời kể của cô, chúng ta cảm nhận được sự chân thực và sống động về cuộc sống của những người lính trẻ nơi chiến trường.
a. Cuộc sống chiến đấu gian khổ, nguy hiểm:
Phương Định sống trong một cái hang, nơi ẩn náu của những cơn mưa bom bão đạn. Mỗi ngày, nhiệm vụ của cô là lái xe trên một con đường đầy rẫy sự nguy hiểm, nơi bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào.
Cô phải đối mặt với những cảnh tượng ghê rợn: “bom nổ chậm”, “mảnh bom”, “cái chết”. Tuy nhiên, đằng sau sự khốc liệt ấy, Phương Định vẫn giữ được sự kiên cường, dũng cảm. Cô tự nhủ mình phải “trách nhiệm”, phải “hết sức bình tĩnh”.
b. Tâm hồn trong sáng, giàu mơ ước:
Dù sống trong bom đạn, Phương Định vẫn là một cô gái trẻ với những rung động, mơ ước rất đỗi bình thường.
Cô nhớ về Hà Nội với những kỷ niệm đẹp: “tiếng rao”, “cái lúa”, “phố”. Cô thích hát, thích nghe nhạc và mơ ước về những ngày chiến tranh kết thúc để trở về với cuộc sống bình yên.
Những mơ ước ấy không hề làm lu mờ đi tinh thần chiến đấu của cô, mà ngược lại, nó càng tô đậm thêm vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, giàu sức sống của người lính trẻ.
c. Tinh thần đồng đội, tình yêu quê hương đất nước:
Phương Định không chiến đấu một mình. Cô có những người đồng đội thân thiết, đặc biệt là Nho và chị Thao. Họ chia sẻ những khó khăn, động viên nhau vượt qua thử thách.
Tình yêu quê hương, đất nước là động lực mạnh mẽ giúp Phương Định và các đồng đội hoàn thành nhiệm vụ. Họ chiến đấu vì sự bình yên cho Tổ quốc.
3. Phân tích hình ảnh những ngôi sao xa xôi:
Hình ảnh “những ngôi sao xa xôi” là một ẩn dụ đầy ý nghĩa trong tác phẩm.
a. Là biểu tượng của vẻ đẹp lãng mạn, ước mơ:
Những ngôi sao trên bầu trời đêm mang đến cho Phương Định cảm giác bình yên, thư thái. Chúng là biểu tượng cho những điều đẹp đẽ, lãng mạn mà cô hằng mong ước.
b. Là biểu tượng cho những con người, những chiến sĩ “xa xôi” nơi chiến trường:
Những ngôi sao ấy cũng giống như những người lính thanh niên xung phong. Họ ở “xa xôi” khỏi quê hương, khỏi gia đình, sống trong những điều kiện khó khăn, gian khổ. Nhưng họ vẫn tỏa sáng bằng chính sự dũng cảm, hy sinh và tình yêu quê hương đất nước.
c. Là biểu tượng cho niềm tin vào tương lai tươi sáng:
Dù chiến tranh có khốc liệt đến đâu, những ngôi sao vẫn luôn hiện hữu, mang đến niềm hy vọng và niềm tin vào một ngày mai tươi sáng, khi hòa bình trở lại.
4. Nghệ thuật của tác phẩm:
Lê Minh Khuê đã sử dụng nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc để làm nên thành công của tác phẩm:
a. Ngôi kể thứ nhất:
Việc sử dụng ngôi kể thứ nhất qua lời kể của Phương Định giúp tác phẩm trở nên chân thực, gần gũi và khắc họa sâu sắc tâm lý nhân vật.
b. Lời văn giàu cảm xúc, hình ảnh chân thực:
Ngòi bút của Lê Minh Khuê đã tái hiện sinh động khung cảnh chiến trường, những gian khổ, nguy hiểm mà các cô gái phải đối mặt. Đồng thời, bà cũng thể hiện tài tình những rung động, mơ ước rất đỗi con người của họ.
c. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế:
Tác giả đã đi sâu vào thế giới nội tâm của Phương Định, làm nổi bật những suy nghĩ, cảm xúc, sự đấu tranh giữa trách nhiệm và mong muốn cá nhân.
5. Ý nghĩa của tác phẩm:
“Những ngôi sao xa xôi” không chỉ là một câu chuyện về chiến tranh mà còn là bài ca về tuổi trẻ, về lòng dũng cảm, sự hy sinh và tình yêu quê hương đất nước.
Tác phẩm ca ngợi những phẩm chất cao đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến, đồng thời cũng gợi lên sự trân trọng đối với những mất mát, hy sinh của cha ông để có được hòa bình ngày hôm nay.
Qua đó, tác phẩm cũng nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình, về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
6. Kết bài:
“Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê là một tác phẩm văn học xuất sắc, để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâu sắc. Vẻ đẹp của những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn, tinh thần dũng cảm, sự hy sinh cao cả của họ sẽ mãi là niềm tự hào của dân tộc ta.
Các em thấy đó, để phân tích một tác phẩm văn học, chúng ta cần đi từ những nét khái quát đến chi tiết, từ đó rút ra được những giá trị nghệ thuật và ý nghĩa sâu sắc mà tác phẩm mang lại.
Các em về nhà luyện tập viết bài phân tích dựa trên dàn ý và những gợi ý của cô nhé. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô vào buổi học tiếp theo. Chúc các em học tốt!
Truyện ngắn “những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê viết về cuộc sống chiến đấu của nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn. Tác phẩm làm nổi bật vẻ đẹp dũng cảm và trong sáng của tuổi trẻ Việt Nam thời kháng chiến.
Truyện được kể qua lời nhân vật Phương Định, một cô gái hồn nhiên nhưng gan dạ. Cô cùng Nho và Thao làm nhiệm vụ trinh sát, phá bom, luôn đối mặt với nguy hiểm. Qua đó, chiến tranh hiện lên rất khốc liệt.
Phương Định là hình ảnh tiêu biểu tiêu biểu: mơ mộng, yêu đời nhưng khi làm nhiệm vụ lại bình tĩnh,dũng cảm. Nho và Thao cũng có nét riêng nhưng đều kiên cường, gắn bó với nhau bằng tình đồng đội sâu sắc.
Tác phẩm thành công ở nghệ thuật miêu tả tâm lý tinh tế, ngôn ngữ giàu cảm xúc, giúp nhân vật hiện lên chân thực và gần gũi.
Qua truyện, Lê Minh Khuê đã ca ngợi vẻ đẹp anh dũng, trong sáng của thế hệ trẻ Việt Nam. Tác phẩm để lại ấn tượng sâu sắc về những con người bình dị mà tỏa sáng như những ngôi sao.
Bài làm
“Những ngôi sao xa xôi” được sáng tác năm 1970 khi Việt ta đang trong thời kì kháng chiến chống Đế quốc Mỹ. Tác giả Lê Minh Khuê là nhà văn có sở trường về truyện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế, sắc sảo, đồng thời cũng là người thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn, là người chứng kiến nhiều khó khăn trên đường Trường Sơn. Tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi” tập trung khám phá, ngợi ca những vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trên tuyến đường huyết mạch (Trường Sơn).
Trước hết, nhan đề “Những ngôi sao xa xôi” theo nghĩa đen là chỉ những ngôi sao nhưng trên thực tế là chỉ những con người có ý chí, sự kiên cường, lòng mạnh mẽ, vững vàng, đứng dậy cứu nước như những ngôi sao toả sáng trên bầu trời, thắp niềm hy vọng, niềm tin mãnh liệt cho đất nước của mình. Có lẽ nhan đề có nhắc đến ba nhân vật nổi bật nhất trên đường Trường Sơn chính là Phương Định, Thao và Nho – là người thanh niên xung phong hay gọi là đội trinh sát, là người có tinh thần cao cả, có vẻ đẹp lãng mạn, có nhiều điều mơ ước, và khát khao với những kỉ niệm đẹp nhất. Chủ đề tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi” ngợi ca vẻ đẹp trong sáng, lãng mạn và dũng cảm, kiên cường của nhưng cô gái thanh niên xung phong trong thời kì kháng chiến chống Mỹ.
Ba nhân vật này có cuộc sống rất khó khăn, chỉ sống trong hang dưới chân cao điểm trên tuyến đường Trường Sơn. Đường Trường Sơn là con đường huyết mạch – là cầu nối giữa Bắc và Nam, có nhiều tuyến đường để Bắc viện trợ vào Nam, giải phóng nhanh chóng nhưng tuy nhiên đường Trường Sơn lại bị Mỹ thả tấn bom xuống để phá vỡ tuyến đường, đồng thời còn ngăn cho xe miền Bắc viện trợ. Trong giai đoạn chiến tranh chống Mỹ, nhiệm vụ của ba cô gái này chính là “Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất phải lấp và hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom” chắc hẳn công việc này còn khó khăn hơn nhiều “cũng chẳng đơn giản”, có khi còn bị “bom vùi”. Công việc này chỉ đơn thuần lặp lại 3-5 ngày/lần. Mỗi người họ đều có nhiệm vụ riếngh, phải làm trọn trách nhiệm của mình, quan trọng là phải cẩn thận trong việc phá bom vì nó chưa chắc đã nổ, có khi còn nổ muộn.
Nhân vật Phương Định-một cô gái xinh đẹp, đôi mắt có cái nhìn xa xăm và còn là người tham gia thanh niên xung phong, tổ đội trinh sát Mặt Trận. Cô có lòng yêu nước rất mãnh liệt, có lí tưởng sống cao đẹp. Trong một lần phá bom, cô “có nghĩ tới cái chết” nhưng cái chết “mờ nhạt”, “không cụ thể”. Nhưng điều cô nghĩ đến cái chính “liệu mìn có nổ, bom có nổ không? không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai?”, bạn tự hỏi liệu suy nghĩ của cô có bắt cô hành động ngay từ giây phút này không?. Mỗi lần phá bom là một lần đối mặt với tử thần khiến “thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu…” vì đây là nhiệm vụ nguy hiểm, luôn cận kề đến cái chết.. Bom, mìn có thứ tiếng nổ kì quái “đến váng óc”, mùi thuốc “buồn nôn”. Ngoài ra, một đặc điểm nổi bật hơn nữa mà người đọc hứng thú nhất chính là sở thích của cô. Phương Định có giọng hát nhẹ nhàng, thích nhiều bài hát ” thích dân ca quan họ, mềm mại, dịu dàng. Thích Ca-chiu-sa”. Phương Định có vẻ đẹp tâm hồn nhạy cảm, trong sáng, mơ mộng nhiều thứ “thích ngồi bó ngối”, quan tâm mọi thứ bên ngoài, đặc biệt là về cuộc sống thanh bình Hà Nội.
Nhân vật Thao– một người chị lớn, có lòng gan dạ, vững vàng, mạnh mẽ, khi biết cái chết sắp tới “sẽ không êm ái thì chị tỏ ra bình tĩnh đến phát bực”. Điều mà người đọc cảm thấy ngạc nhiên, và ngưỡng mộ chị chính là chị rất sợ “máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại, mặt tá mét”. TRông thế thôi nhưng để nói trong công việc thì chị cương quyết và táo bạo. Khi chuyện bắt đầu đến, chị “cầm cái thước trên tay” và “nuốt nốt miếng bánh quy ngon lành” cho thấy chị đã sẵn sàng ra trận, chuẩn bị tinh thần để bắt đầu trong nhiệm vụ của mình. Chị Thao rất quan tâm đến Nho, khi không thấy Nho là hỏi Phương Định, khi thấy Nho bị chấn thương thì hỏi han “Nho, bị thương chỗ nào? Bị ở dây em?”. Tuy nhiên, nhân vật Thao rất rất ghét nước mắt bởi lúc Nho bị thương, chị không rơi lệ nước mắt, coi nước mắt bằng sự nhục mạ. Một con người như chị đã từng trải, dũng cảm và sẵn sàng hy sinh vì lí tưởng.
Cuối cùng là nhân vật Nho-nhân vật trẻ trung,xinh đẹp, chiu đựng sự đau đơn và rất gan góc. Nhân vật Nho rất thích ăn kẹo, tắm suối và làm nũng các chị. Khéo tay trong việc “thêu gối”. Mặc dù nhân vật có ít đặc điểm nhưng điểm đau đớn nhất khiến người đọc phải cảm phục “máu túa ra từ cánh tay Nho,túa ra, ngấm xuống đất. Da xanh đi,mắt nhắm nghiền, quần áo đày bụi. Quả bom tung lên và nổ trên không” đã “Hầm nó nấp bị sập”. Khi bị thương, Nho vẫn điềm tĩnh, đòi uống nước, và tinh nghịch trước cơn mưa đá bất chợt ào đến. Nho thật đáng yêu và đáng khâm phục. Ta cũng có thể biết Nho có những mơ ước bình dị “Xong chiến tranh, sẽ xin vào một nhà máy thuỷ điện lớn. Nó làm thợ hàn, sẽ trở thành cầu thủ bóng chuyền của nhà máy. Nó sẽ đập thật giỏi. Và biết đâu lại sẽ được người ta tuyển vào đội bóng chuyền miền bắc”.
Tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi” là bài ca về sự đẹp đẽ với tâm hồn nhạy cảm, tinh tế giữa con người với con người. Tác phẩm là câu truyện đấy tình cảm nhưng còn là sự mãnh liệt trong chiến tranh. Kèm theo là nghệ thuật, truyện được kể theo ngôi thứ nhất, thông qua con mắt nhìn của Phương Định, vậy nên khiến người đọc cảm thấy hết sức chân thực và sinh động. Ngôn ngữ đối thoại súc tích, ngắn gọn, bộc lộ sự quyết đoán, mạnh mẽ của các nhân vật trong công việc của mình. Việc lựa chọn miêu tả những hình ảnh tiêu biểu cũng đã giúp lột tả được vẻ đẹp cũng như bản lĩnh của những người con gái nơi đây. Hình tượng các nhân vật được xây dựng chỉ bằng vài nét chấm phá, thế nhưng ta vẫn có thể cảm nhận được toàn bộ nội tâm cũng như tính cách của nhân vật. Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật cũng rất tinh tế, khéo léo.
Tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi” qua lời của tác giả, ba cô gái với ba tính cách khác nhau, họ là đại diện cho thế hệ tuổi trẻ Việt nam trong thời kì kháng chiến chống Mỹ, với lòng gan dạ, kiên cường trên chiến trường nhưng cũng lạc quan, yêu đời và mơ mộng những lúc không có bom đạn. Họ như những ngôi sao toả sang trên bầu trời Việt Nam.