Viết các kiểu giao tử của các kiểu gen : AABB, AaBb, aabb
Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng ôn lại kiến thức về cách xác định các loại giao tử được tạo ra từ các kiểu gen. Đây là một phần rất quan trọng trong di truyền học của Mendel mà chúng ta đã học. Các em hãy nhớ rằng, giao tử là tế bào sinh dục mang một nửa số lượng nhiễm sắc thể (và các gen) của cơ thể. Trong quá trình giảm phân tạo giao tử, mỗi gen chỉ có một alen đi vào mỗi giao tử. Các gen khác nhau trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau sẽ phân li độc lập và tổ hợp tự do.
Bây giờ, chúng ta sẽ lần lượt giải quyết từng kiểu gen nhé!
1. Kiểu gen AABB:
Bước 1: Xác định các cặp alen trong kiểu gen.
Kiểu gen AABB có hai cặp gen:
- Cặp gen thứ nhất: AA (đồng hợp trội)
- Cặp gen thứ hai: BB (đồng hợp trội)
Bước 2: Xác định các loại alen có thể được tạo ra từ mỗi cặp gen.
Trong quá trình giảm phân, mỗi cặp alen sẽ tách rời nhau để mỗi giao tử chỉ nhận một alen từ cặp đó.
- Từ cặp AA: chỉ có thể tạo ra alen A.
- Từ cặp BB: chỉ có thể tạo ra alen B.
Bước 3: Tổ hợp các alen để tạo thành giao tử hoàn chỉnh.
Vì các cặp gen nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau (phân li độc lập), nên alen A sẽ tổ hợp với alen B.
Vậy, kiểu gen AABB chỉ tạo ra 1 loại giao tử duy nhất: AB.
2. Kiểu gen AaBb:
Bước 1: Xác định các cặp alen trong kiểu gen.
Kiểu gen AaBb có hai cặp gen:
- Cặp gen thứ nhất: Aa (dị hợp)
- Cặp gen thứ hai: Bb (dị hợp)
Bước 2: Xác định các loại alen có thể được tạo ra từ mỗi cặp gen.
- Từ cặp Aa: có thể tạo ra alen A hoặc alen a.
- Từ cặp Bb: có thể tạo ra alen B hoặc alen b.
Bước 3: Tổ hợp các alen để tạo thành các loại giao tử hoàn chỉnh.
Đây là trường hợp hai cặp gen dị hợp, chúng ta sẽ tổ hợp các alen của cặp gen thứ nhất với các alen của cặp gen thứ hai một cách ngẫu nhiên.
Các em có thể hình dung như sau:
- Alen A (từ cặp Aa) có thể kết hợp với B (từ cặp Bb) để tạo ra giao tử AB.
- Alen A (từ cặp Aa) có thể kết hợp với b (từ cặp Bb) để tạo ra giao tử Ab.
- Alen a (từ cặp Aa) có thể kết hợp với B (từ cặp Bb) để tạo ra giao tử aB.
- Alen a (từ cặp Aa) có thể kết hợp với b (từ cặp Bb) để tạo ra giao tử ab.
Một cách khác để nhanh chóng xác định số loại giao tử là dùng công thức: \[ 2^n \]
Trong đó, \(n\) là số cặp gen dị hợp tử.
Với kiểu gen AaBb, có 2 cặp gen dị hợp tử (Aa và Bb), vậy \(n = 2\).
Số loại giao tử là \(2^2 = 4\) loại.
Vậy, kiểu gen AaBb tạo ra 4 loại giao tử: AB, Ab, aB, ab.
3. Kiểu gen aabb:
Bước 1: Xác định các cặp alen trong kiểu gen.
Kiểu gen aabb có hai cặp gen:
- Cặp gen thứ nhất: aa (đồng hợp lặn)
- Cặp gen thứ hai: bb (đồng hợp lặn)
Bước 2: Xác định các loại alen có thể được tạo ra từ mỗi cặp gen.
- Từ cặp aa: chỉ có thể tạo ra alen a.
- Từ cặp bb: chỉ có thể tạo ra alen b.
Bước 3: Tổ hợp các alen để tạo thành giao tử hoàn chỉnh.
Alen a sẽ tổ hợp với alen b.
Vậy, kiểu gen aabb chỉ tạo ra 1 loại giao tử duy nhất: ab.
Tóm lại:
- Kiểu gen AABB tạo ra 1 loại giao tử: AB
- Kiểu gen AaBb tạo ra 4 loại giao tử: AB, Ab, aB, ab
- Kiểu gen aabb tạo ra 1 loại giao tử: ab
Các em thấy đó, việc xác định kiểu giao tử không hề khó nếu chúng ta nắm vững nguyên tắc phân li và tổ hợp tự do của các alen. Hãy luyện tập thêm để thành thạo phần này nhé! Có câu hỏi gì, đừng ngần ngại hỏi cô!
\(\longrightarrow\) Giao tử của AABB là AB.
\(\longrightarrow\) Giao tử của AaBb là AB, ab, Ab, aB.
\(\longrightarrow\) Giao tử của aabb là ab.
+) Giao tử là một loại tế bào có khả năng thực hiện việc thụ tinh, từ đó chúng cũng có khả năng để duy trì nòi giống. Có hai loại giao tử khác nhau đó là giao tử đực và giao tử cái.
– Cách viết giao tử: viết giao tử của từng kiểu gen rồi nhân các giao tử với nhau (có thể sử dụng sơ đồ cây)
– Cơ thể bất kỳ: AaBb GP 4 giao tử:
(A : a) (B : b) = AB, Ab, aB, ab
– Kiểu gen AaBb giảm phân cho 4 loại giao tử là: AB; Ab; aB; ab
– Kiểu gen AABB giảm phân cho loại giao tử là: AB
– Kiểu gen aabb giảm phân cho loại giao tử là: ab
Kiểu gen: AABB -> Giao tử: AB
Kiểu gen: AaBb -> Giao tử: Ab, aB, AB,ab
Kiểu gen: aabb -> Giao tử: ab