Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nghệ thuật miêu tả tâm lí nhâ…
Dì Hảo chẳng nói năng gì. Dì nghiến chặt răng để cho khỏi khóc nhưng mà dì cứ khóc. Chao ôi! Dì Hảo khóc. Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ. Dì thổ ra nước mắt. Nhưng đã vội phí nước mắt làm gì nhiều đến thế. Vì dì còn phải khóc hơn thế nhiều, khi hắn chán chửi, bỏ nhà mà đi, bỏ dì bơ vơ, đau ốm, để tìm cơm rượu. Trách làm gì hắn, cái con người bắt buộc phải tàn nhẫn ấy? Hắn phải ăn, phải uống, phải vui thú, đó là đời của hắn. Dì Hảo què liệt không còn những cái ấy để mà cho. Không, dì có trách chi con người tàn nhẫn ấy. Cũng như dì đã không trách bà tôi đã làm ngơ không cấp đỡ cho dì. Bà tôi có còn giàu như trước nữa đâu? Người đã già, đã ốm yếu, và khổ cực thay! Đã nghèo như lúc còn hăm hai. Cái cơ nghiệp người gây dựng thầy tôi buôn bán thua lỗ, chúng tôi học hành tổn phí nhiều, đã tan tác đi theo gió bốn phương. Người chỉ có thể đem đến cho dì Hảo mỗi ngày một xu quà, và rất nhiều nước mắt.Và rất nhiều lời than thở.
Trong đoạn trích trên, Nam Cao đã thể hiện tài năng bậc thầy trong việc miêu tả tâm lí nhân vật dì Hảo, khiến người đọc cảm nhận rõ nỗi đau và sự chịu đựng của một kiếp người bất hạnh. Trước hết, nhà văn đã khắc họa
tâm trạng đau khổ tột cùng thông qua những biểu hiện thể lí và hành động của nhân vật. Cụm từ “nghiến chặt răng để cho khỏi khóc nhưng mà dì cứ khóc” cho thấy một sự giằng xé nội tâm mãnh liệt, giữa nỗ lực kìm nén và cảm xúc vỡ òa không thể ngăn lại. Đặc biệt, lối diễn đạt độc đáo “khóc như người ta thổ. Dì thổ ra nước mắt” không chỉ gợi hình ảnh một trận khóc nức nở, đau đớn tột độ mà còn biến nước mắt thành một vật chất hữu hình, như thể dì Hảo đang nôn trớ, phẫn uất mà đẩy hết bi kịch cuộc đời ra ngoài, đầy chua xót và ám ảnh.
Hơn thế nữa, nghệ thuật miêu tả tâm lí của Nam Cao còn được nâng tầm qua
việc lồng ghép tinh tế suy nghĩ, lí giải nội tâm nhân vật với lời bình luận đầy thấu cảm của người kể chuyện. Khi miêu tả dì Hảo không trách “hắn”, mà còn thấu hiểu “cái con người bắt buộc phải tàn nhẫn ấy”, hay không trách “bà tôi”, Nam Cao đã hé mở một chiều sâu tâm hồn đáng kinh ngạc ở dì Hảo. Nỗi đau thể xác và tinh thần không làm dì chai sạn, mà ngược lại, còn giúp dì có được sự bao dung, một sự thấu hiểu cay đắng cho những thân phận khác cũng bị hoàn cảnh đẩy đưa. Đây không chỉ là sự cam chịu mà còn là bi kịch của sự chấp nhận, của việc nhìn rõ ngọn nguồn của bất hạnh – một tâm lí phức tạp, đầy tính nhân văn nhưng cũng vô cùng nghiệt ngã.
Chính cách đi sâu vào lí giải nguyên nhân của hành vi, thái độ này đã tạo nên một dì Hảo đa chiều, vừa đáng thương vừa đáng kính, điển hình cho phong cách hiện thực phê phán đậm chất nhân đạo của Nam Cao.
Trong đoạn trích, Nam Cao đã khẳng định vị thế bậc thầy của mình qua nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật tinh tế, giàu tính nhân văn. Trước hết, ông sử dụng nghệ thuật miêu tả ngoại hình để bộc lộ nội tâm, cụ thể hóa nỗi đau qua hình ảnh dì Hảo “nghiến chặt răng” rồi lại “khóc nức nấc lên, khóc như người ta thổ”. Phép so sánh lạ lùng “thổ ra nước mắt” không chỉ gợi tả sự đau đớn tột cùng mà còn cho thấy sự kiệt quệ về cả thể xác lẫn tinh thần của nhân vật. Đặc sắc hơn, Nam Cao đã thâm nhập sâu vào dòng ý nghĩ nhân vật để tái hiện một thế giới nội tâm đầy bao dung đến xót xa. Thay vì oán trách, dì Hảo lại tìm cách lý giải, cảm thông cho sự tàn nhẫn của người chồng và sự thờ ơ của bà chủ. Cách tác giả sử dụng ngôn ngữ nửa trực tiếp – sự hòa quyện giữa giọng người kể chuyện và suy nghĩ của nhân vật – đã tạo nên một giọng văn đầy trăn trở và thấu cảm. Qua đó, nghệ thuật tâm lý của Nam Cao không chỉ dừng lại ở việc phơi bày nỗi khổ cực, mà còn làm ngời sáng vẻ đẹp vị tha của người phụ nữ Việt Nam ngay trong tận cùng của bi kịch đói nghèo.
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật của Nam Cao trong đoạn trích ở phần Đọc – hiểu.
Dì Hảo chẳng nói năng gì. Dì nghiến chặt răng để cho khỏi khóc nhưng mà dì cứ khóc. Chao ôi! Dì Hảo khóc. Dì khóc nức nở, khóc nấc lên, khóc như người ta thổ. Dì thổ ra nước mắt. Nhưng đã vội phí nước mắt làm gì nhiều đến thế. Vì dì còn phải khóc hơn thế nhiều, khi hắn chán chửi, bỏ nhà mà đi, bỏ dì bơ vơ, đau ốm, để tìm cơm rượu. Trách làm gì hắn, cái con người bắt buộc phải tàn nhẫn ấy? Hắn phải ăn, phải uống, phải vui thú, đó là đời của hắn. Dì Hảo què liệt không còn những cái ấy để mà cho. Không, dì có trách chi con người tàn nhẫn ấy. Cũng như dì đã không trách bà tôi đã làm ngơ không cấp đỡ cho dì. Bà tôi có còn giàu như trước nữa đâu? Người đã già, đã ốm yếu, và khổ cực thay! Đã nghèo như lúc còn hăm hai. Cái cơ nghiệp người gây dựng thầy tôi buôn bán thua lỗ, chúng tôi học hành tổn phí nhiều, đã tan tác đi theo gió bốn phương. Người chỉ có thể đem đến cho dì Hảo mỗi ngày một xu quà, và rất nhiều nước mắt.Và rất nhiều lời than thở.
Nếu văn chương của Thạch Lam là những sợi tơ liễu mềm mại thì ngòi bút Nam Cao lại giống như một lưỡi dao mổ sắc lạnh, lách sâu vào những vỉa tầng u uẩn nhất của tâm hồn con người. Trong đoạn trích, nghệ thuật miêu tả tâm lý của ông đạt đến độ thượng thừa khi cụ thể hóa nỗi đau thành vật chất hữu hình dì Hảo khóc như “thổ ra nước mắt”. Phép so sánh lạ lùng, đầy tính vật vã ấy đã lột tả tận cùng sự bế tắc của một kiếp người bị cái nghèo bào mòn. Đặc biệt, Nam Cao đã xóa nhòa ranh giới giữa người kể chuyện và nhân vật qua lối trần thuật nửa trực tiếp. Sự “không trách” của dì Hảo đối với người chồng tàn nhẫn hay bà chủ nghèo khó không phải là sự bao dung thánh thiện, mà là tâm lý tê liệt của kẻ đã bị khổ đau quật ngã đến mức chấp nhận bất công như một định mệnh. Nghệ thuật của Nam Cao không dừng lại ở việc tả cái khổ, mà là khả năng “khơi lên những nguồn chưa ai khơi” từ chính sự lặng câm, nhẫn nhục của những phận người nhỏ bé
#tranthy2k9#trngathy