viết đoạn văn phân tích nghệ thuật của văn bản ”mợ du” của nguyên hồng
Mở đầu, chúng ta cần khẳng định rằng, “Mợ Du” là một đoạn trích tiêu biểu, khắc họa thành công hình tượng người phụ nữ giàu đức hi sinh, chịu nhiều bất hạnh trong xã hội phong kiến đầy áp bức. Để làm được điều này, Nguyên Hồng đã vận dụng một cách tài tình nhiều biện pháp nghệ thuật.
Thứ nhất, về ngôi kể và điểm nhìn. Tác phẩm được kể theo ngôi thứ nhất, qua lời của chính nhân vật “tôi” – một đứa trẻ sớm mồ côi cha, sống nương nhờ gia đình nhà chú. Ngôi kể này tạo nên sự gần gũi, chân thực, giúp người đọc dễ dàng đồng cảm với những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật “tôi” khi quan sát, cảm nhận về mợ Du. Điểm nhìn của nhân vật “tôi” là cái nhìn ngây thơ, trong sáng của trẻ nhỏ, nhưng cũng đầy nhạy cảm và tinh tế. Chính cái nhìn ấy đã phơi bày những góc khuất, những nỗi niềm thầm kín của mợ Du mà có lẽ người lớn không nhìn thấy hoặc cố tình lảng tránh.
Thứ hai, là nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật. Nguyên Hồng đặc biệt thành công trong việc khắc họa nội tâm phức tạp của mợ Du. Ông không chỉ miêu tả hành động, lời nói mà còn đi sâu vào những suy tư, day dứt, những giằng xé trong lòng người phụ nữ ấy. Chẳng hạn, khi mợ Du chăm sóc “tôi”, ta thấy rõ sự yêu thương, che chở của một người mẹ, người dì. Tuy nhiên, ẩn sâu bên trong là những nỗi đau, sự tổn thương trước thái độ của chồng, trước hoàn cảnh của bản thân. Nguyên Hồng sử dụng rất nhiều biện pháp so sánh, ẩn dụ để diễn tả trạng thái tâm lí ấy một cách tinh tế. Ví dụ, những giọt nước mắt của mợ Du có thể được ví như những giọt mưa buồn, hay nụ cười gượng gạo ẩn chứa cả một trời tâm sự.
Thứ ba, là ngôn ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc. Ngôn ngữ trong “Mợ Du” mang đậm chất trữ tình, pha lẫn sự chân chất, mộc mạc của đời sống thường nhật. Nguyên Hồng sử dụng những câu văn giàu sức gợi, những hình ảnh sống động để tái hiện khung cảnh, con người. Giọng văn khi thì thiết tha, trìu mến khi tả tình cảm của mợ Du với “tôi”, khi lại thê lương, ai oán khi nói về những bất hạnh của người phụ nữ. Đặc biệt, nhà văn đã thành công trong việc sử dụng các yếu tố tượng thanh, tượng hình để làm cho lời văn thêm sinh động và giàu sức lay động.
Thứ tư, là nghệ thuật xây dựng tình huống và khắc họa tính cách nhân vật. Tình huống trong đoạn trích không quá gay cấn nhưng lại rất chân thực, phản ánh cuộc sống thường ngày của người dân lao động. Qua những tình huống đối thoại, những cử chỉ nhỏ nhặt, Nguyên Hồng đã làm nổi bật tính cách của mợ Du: hiền lành, chịu thương chịu khó, giàu lòng nhân ái nhưng cũng đầy khuất phục, cam chịu trước số phận. Bên cạnh đó, thái độ của những người xung quanh đối với mợ Du cũng góp phần làm rõ hơn bi kịch của người phụ nữ trong xã hội cũ.
Cuối cùng, chúng ta không thể không nhắc đến giọng văn đầy xót xa, yêu thương của Nguyên Hồng. Ông viết về mợ Du với một tình cảm đặc biệt, như chính người thân của mình. Sự đồng cảm, thấu hiểu và thương xót của tác giả đã khiến cho hình tượng mợ Du trở nên sống động và lay động lòng người. Đây là yếu tố quan trọng làm nên giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.
Tóm lại, bằng việc vận dụng linh hoạt và sáng tạo các biện pháp nghệ thuật như ngôi kể, miêu tả tâm lí, ngôn ngữ giàu hình ảnh, xây dựng tình huống và giọng văn giàu cảm xúc, Nguyên Hồng đã khắc họa thành công hình tượng nhân vật mợ Du đầy ám ảnh. Chính những yếu tố nghệ thuật này đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn và giá trị nhân văn sâu sắc cho đoạn trích “Mợ Du”, để lại trong lòng người đọc những suy ngẫm sâu sắc về số phận người phụ nữ và những bất công của xã hội.
Các em thấy không, phân tích nghệ thuật không chỉ là việc liệt kê các biện pháp mà còn là hiểu được vì sao tác giả lại sử dụng chúng và chúng có tác dụng gì trong việc truyền tải nội dung và cảm xúc của tác phẩm. Các em hãy thử áp dụng cách phân tích này vào các tác phẩm khác nhé! Cô tin rằng các em sẽ ngày càng yêu thích môn Ngữ Văn hơn!
Salvader Dali đã từng nói rằng: “Mỗi tác phẩm nghệ thuật là một cuộc trò chuyện giữa tác giả và người nhìn.” Qủa thật vậy, đến với tác phẩm “Mợ Du” của nhà văn Nguyên Hồng, người đọc sẽ thấy được tài năng của ông qua những đặc sắc nghệ thuật tinh tế. Tác phẩm là câu chuyện đời thường nhưng cũng là khúc ca bất tử về tình mẫu tử. Để nói về nghệ thuật trong tác phẩm này thì chắc hẳn phải kể đến nghệ thuật lựa chọn ngôi kể vô cùng đắt giá. Tác phẩm được thể hiện bằng ngôi kể thứ nhất (đó là góc nhìn của nhân vật cậu bé An \(-\) cũng chính là nhân vật “tôi”). Qua điểm nhìn này, người đọc sẽ thấy rõ về cuộc gặp gỡ đầy cảm động giữa mợ Du và bé Dũng. Sự chuyển biến tâm lý của nhân vật “tôi” từ lúc đầu nhận lời giúp đỡ mỡ Du vì “đồng hào đôi” cho đến sự xót xa, thấu cảm trước tình mẫu tử cao quý của hai mẹ con mợ Du đã dẫn dắt mạch cảm xúc của người đọc một cách tự nhiên. Bên cạnh đó, vẫn phải nhắc đến nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật đầy cảm xúc và vô cùng sống động của tác giả Nguyên Hồng. Những chi tiết đắt giá được sử dụng trong tác phẩm: “lao sầm ra, chặt lấy thằng Dũng”; “hôn rít vào trán, vào má, vào cổ,…” đã cho thấy được nỗi nhớ nhung, nỗi đau đớn dồn nén của người mẹ bị tước đoạt quyền nuôi con. Cuối cùng, tác phẩm với ngôn ngữ chuyện giản dị, mộc mạc nhưng thấm đẫm tinh thần nhân đạo đã thành công gợi dậy lòng trắc ẩn với những thân phận phụ nữ chịu định kiến trong xã hội cũ. “Nghệ thuật là con đường để khám phá và biểu đạt nội tâm của con người” (Wassily Kandinsky) \(-\) thật vậy, chính sự kết hợp giữa các hình thức nghệ thuật nói trên đã góp phần tạo nên sức nặng, sức rung động mãnh liệt cho nghệ thuật của tác phẩm “Mợ Du” của Nguyên Hồng.
@LP