viết đoạn văn phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật thông qua : ngoại hình , lờ…
Trước hết, chúng ta hãy cùng phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật lão Hạc thông qua ngoại hình.
Các em còn nhớ, khi miêu tả lão Hạc, Nam Cao đã vẽ nên một bức tranh đầy ám ảnh về sự nghèo khổ, về một cuộc đời vật lộn với cơm áo gạo tiền. Ngay từ dáng vẻ bên ngoài, chúng ta đã cảm nhận được sự khắc khổ. Lão “gầy gò”, “mặt lão âu sầu”, “cái đầu trọc lốc, không còn một sợi tóc”, “hai mắt lão nhỏ và gườm gườm”. Ngay cả trang phục cũng nói lên hoàn cảnh của lão: “cái áo sờn cũ”, “chiếc quần vá”. Tất cả những chi tiết này không chỉ khắc họa một lão nông nghèo khó, lam lũ mà còn gợi lên một tâm hồn đầy ưu tư, giằng xé. Ngoại hình của lão Hạc là minh chứng rõ nét nhất cho cuộc sống cơ cực, tủi nhục mà lão phải gánh chịu. Sự thay đổi trong ngoại hình, ví dụ như khi lão có thêm được chút tiền từ việc bán chó, lão “cũng bớt gầy”, “cái đầu trọc lốc cũng có mỡ”, cho thấy một sự thay đổi nhỏ nhoi trong hoàn cảnh cũng đủ tác động đến cả diện mạo của lão.
Tiếp theo, chúng ta sẽ xem xét lời nói của nhân vật lão Hạc.
Lời nói của lão Hạc thường ngắn gọn, đôi khi là cộc lốc, thể hiện sự từng trải và có phần chai sạn. Tuy nhiên, ẩn sâu trong những lời nói ấy là cả một thế giới nội tâm phức tạp. Khi nói chuyện với ông giáo, lão có những lúc bộc lộ sự tự ti, dằn vặt về thân phận mình: “Chao ôi! Tưởng rằng chừng này tuổi rồi thì làm ăn được cái gì nữa. Có lẽ về nhà nằm chờ chết thôi”. Lời nói của lão khi kể về ông con trai hay về con chó Vàng đều cho thấy tình cảm sâu nặng, dù có phần vụng về. Đặc biệt, những lời lão nói với con chó, “Mày đi đâu đấy?”, “Vàng ơi, đi đâu đấy?”, hay những lúc lão ân hận, tiếc thương con chó, “Tao… tao chỉ ân hận là… tiếc cái gì đâu. Cái gì mà cứ luẩn quẩn trong đầu óc lão như một lúc nào. À, có lẽ… lão định nói với con chó là lão đã… bán nó đi rồi. Nhưng lão im bặt. Lão chỉ… xoa đầu con chó”. Những lời nói vụng về, ngập ngừng ấy càng làm cho tình thương của lão trở nên chân thật và đáng trân trọng.
Chúng ta sẽ đi sâu vào suy nghĩ của nhân vật lão Hạc.
Suy nghĩ của lão Hạc là một bức tranh đầy những đấu tranh nội tâm gay gắt. Lão luôn day dứt về việc mình đã không tròn trách nhiệm với con cái khi không lo được cho con một tương lai tốt đẹp hơn, để con phải bỏ xứ đi biệt xứ. Nỗi day dứt này thể hiện rõ qua những suy nghĩ của lão về cái ăn, về miếng đất, về tương lai của bản thân. Quan trọng hơn cả là suy nghĩ của lão về cái chết. Lão khao khát có một cái chết “trên giường”, “mộ yên mả đẹp” để không trở thành gánh nặng cho người khác. Cái suy nghĩ này đã ám ảnh lão, dẫn đến những hành động tuyệt vọng. Lão suy nghĩ về việc bán con chó Vàng, một vật nuôi thân thiết, một niềm vui hiếm hoi của lão, và sự đấu tranh tư tưởng trong lão khi đối mặt với quyết định này là vô cùng đau đớn. Lão tự dằn vặt, tự trách mình, “Thà rằng cái ác con chó, con mèo. Nhưng chó Vàng thì…”. Nhưng cuối cùng, vì muốn giữ trọn chút nhân phẩm cuối cùng, lão đành phải nhắm mắt làm ngơ trước nỗi đau của chính mình.
Cuối cùng, chúng ta sẽ phân tích hành động của nhân vật lão Hạc.
Hành động của lão Hạc là sự biểu hiện rõ nét nhất cho bi kịch và phẩm chất cao đẹp của lão. Trước hết, đó là những hành động lao động cần cù, lam lũ để kiếm sống: “lão chỉ ăn khoai luộc, cháo loãng”, “lão vẫn làm thuê làm mướn”. Tuy nhiên, khi hoàn cảnh đưa đẩy, lão đã phải có những hành động mà bản thân lão cũng cảm thấy đau đớn: bán con chó Vàng. Cái hành động này xuất phát từ một nỗi lòng cao cả, muốn giữ gìn “cái nhân phẩm” cuối cùng, không muốn sống một cuộc đời đầy tủi nhục, ăn bám. Và đỉnh điểm của bi kịch là hành động tự sát. Lão chọn cái chết để giải thoát bản thân khỏi khổ đau và để không làm phiền lụy người khác. Hành động này, dù là bi thảm, nhưng lại cho thấy một ý chí mạnh mẽ, một sự quyết liệt trong việc bảo vệ nhân phẩm của con người. Cách lão chết cũng rất đau đớn, “lão vật vã”, “thở ra từng tiếng một”, “hơi thở như bị ai bóp nghẹt”. Tất cả những hành động ấy đều khắc họa một cách chân thực và xúc động số phận bi đát của lão nông trong xã hội cũ.
Tóm lại, nghệ thuật xây dựng nhân vật lão Hạc của Nam Cao là vô cùng tinh tế và sâu sắc. Bằng việc kết hợp hài hòa các yếu tố ngoại hình, lời nói, suy nghĩ và hành động, tác giả đã khắc họa thành công hình tượng một người nông dân nghèo khổ, hi sinh, giàu lòng tự trọng và nhân phẩm cao đẹp, để lại trong lòng người đọc những ấn tượng sâu sắc và sự đồng cảm mãnh liệt.
Các em về nhà xem lại bài và chuẩn bị cho phần tiếp theo nhé!
1. Dàn ý phân tích nghệ thuật xây dựng tình huống và nhân vật trong tác phẩm Lão Hạc của nhà văn Nam Cao
Mở bài:
– Giới thiệu nhà văn Nam Cao, và tác phẩm Lão Hạc. Phản ánh cuộc sống cơ cực của người nông dân lúc bấy giờ.
Trọng
Thân bài:
– Khái quát nội dung chính của tác phẩm. Tác phẩm Lão Hạc là một trong những tác phẩm kinh điển của nhà văn Nam Cao, phản ánh chế độ lúc bấy giờ.
Phân tính nghệ thuật được sử dụng trong tác phẩm:
+) Về nghệ thuật kể chuyện: Tác phẩm Lão Hạc với nét đặc sắc nhất là cách kể chuyện của nhà văn được xây dựng thông qua ngôi kể thứ ba bằng lời kể của một nhân vật được chứng kiến câu chuyện Ông giáo làm cho câu chuyện giàu tính chân thực, khách quan, bộc lộ được thái độ tình cảm và cách đánh giá nhân vật Lão Hạc rất thuyết phục . . .
+) Nghệ thuật xây dựng tính cách nhân vật: Lão Hạc thông qua miêu tả ngoại hình và nhất là miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật rất thành công. Nhân vật chính (Lão Hạc) được miêu tả và nhìn nhận qua nhiều nhân vật khác như qua ông giáo, Binh Tư, qua vợ ông giáo … với nhiều khía cạnh khác nhau bộc lộ nên các tính cách, hành động sống động, đa chiều chứ không khô khan.
+) Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện: từ những sự việc tưởng như rất vụn vặt, tác giả đã tạo ra sự hấp dẫn của câu chuyện qua các tình huống truyện: từ việc lão Hạc bán con chó vàng, lão Hạc nhờ ông giáo trông coi giúp mảnh vườn, lão Hạc xin bả chó đến cái chết thê thảm của lão Hạc …
Tình huống truyện được xây dựng bất ngờ khiến cho người đọc cũng đã có lúc hoài nghi lão Hạc như ông giáo, để rồi vỡ òa trong sự thương xót và kính trọng. Bên cạnh đó, một trong những nét nổi bật của nghệ thuật trong tác phẩm Lão Hạc chính là khắc họa rất nhiều triết lí của câu truyện. Trong tác phẩm có chứa rất nhiều câu văn, đoạn văn giàu tính triết lí về cuộc sống, về con người, đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Kết bài:
– Nêu cảm nhận của em về tác phẩm.
– Rút ra được những giá trị nhân văn trong cuộc sống thông qua tác phẩm.
2. Phân tích, đánh giá nét đặc sắc về chủ đề và nhân vật trong tác phẩm Lão Hạc
1. Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm.
– Nam Cao (1917 – 1951) là nhà văn hiện thực lớn, một nhà báo kháng chiến, một trong những nhà văn tiêu biểu nhất thế kỷ 20, với những truyện ngắn, truyện dài chân thực viết về hai mảng đề tài chính: người nông dân nghèo đói bị vùi dập và người trí thức nghèo, sống mòn mỏi bế tắc trong xã hội xưa cũ.
– Lão Hạc là một truyện ngắn xuất sắc của Nam Cao viết về người nông dân ở xã hội phong kiến cũ, đăng báo lần đầu năm 1943.
– Giới thiệu về nhân vật lão Hạc – nhân vật trung tâm của tác phẩm.
2. Thân bài:
* Khái quát chủ đề của truyện
– Phản ánh bi kịch bần cùng hóa của người nông dân trước Cách mạng tháng Tám.
– Thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao.
* Phân tích từng nhân vật tiêu biểu và mối quan hệ giữa các nhân vật
Nhân vật lão Hạc: là nhân vật giúp thể hiện chủ đề của tác phẩm.
-Tóm tắt sơ lược hoàn cảnh nhân vật: Là người nông dân nghèo, lương thiện, bị bần cùng hóa đến mức phải bán con chó mà lão thương yêu, và cuối cùng, vì quyết để lại mảnh vườn cho con trai lấy vợ, đã phải ăn bả chó tự vẫn.
– Phân tích nhân vật trong mối quan hệ giữa các nhân vật:
+ Lão Hạc là người cha yêu thương con: khi con đi làm đồn điền cao su luôn nhớ về con, luôn cố gắng chắt chiu cuộc sống để sau này con có nền móng an cư lạc nghiệp.
+ Lão Hạc là một người có lòng nhân hậu, sống tình nghĩa: lão đối xử với con chó Vàng của lão rất tốt, coi nó như một người bạn tâm giao, lão ăn gì cho nó ăn nấy, cùng nhau bầu bạn trong cuộc sống. Đến khi túng quẫn vào bước đường cùng phải bán chó đi để lấy tiền, lão đã vô cùng đau khổ, day dứt, thậm chí đã chảy nước mắt vì đã lừa một con chó đã gắn bó với mình. Lão đau xót trước cảnh người ta trói con chó mang đi.
+ Lão Hạc là người giàu lòng tự trọng: dù là một người bạn thân của ông giáo nhưng lão không nhận bất kỳ sự giúp đỡ nào của ông giáo. Vì xấu hổ khi đã lừa một con chó, lão quyết định tự tử bằng cách ăn bả chó để chuộc lỗi với nó, trước khi tự tử đã gửi lại ông giáo chút tiền để lo ma chay và nhờ ông giáo giúp đỡ trông coi mảnh vườn để cho cậu con trai khi về có cái làm ăn.
* Phân tích vai trò của nhân vật trong việc thể hiện chủ đề của truyện
– Lão Hạc là nhân vật điển hình cho quá trình bần cùng hóa của người nông dân trước Cách mạng:
+ Vợ mất sớm, một mình nuôi con khôn lớn.
+ Tài sản trong nhà không có gì ngoài ba sào vườn, một túp lều nhỏ và một con chó.
+ Không có tiền cho con trai cưới vợ, người con trai bỏ đi đồn điền cao su, bỏ lại lão sống một mình.
+ Sau một trận ốm, trong nhà không còn gì để ăn, lão quyết định bán cậu Vàng – kỉ vật mà anh con trai để lại, không chỉ là một con vật mà còn giống như một người bạn.
+ Cuối cùng, vì tự trọng và vì khốn quẫn, lão đã phải ăn bả chó để tự tử.
– Lão Hạc là nhân vật thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao:
+ Ông đã làm toát lên vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân: dù nghèo nhưng họ giàu tình yêu thương, đầy tinh thần trách nhiệm và lòng tự trọng.
+ Nam Cao đã thể hiện sự đồng cảm, xót thương với bi kịch của lão Hạc, được gửi gắm qua lời của nhân vật ông giáo
+ Gián tiếp lên án, tố cáo xã hội đương thời đã đẩy người nông dân vào cảnh cùng đường.
* Đánh giá chủ đề và ý nghĩa của nhân vật trong việc thể hiện chủ đề, rút ra ý nghĩa đối với cuộc sống
– Lão Hạc là một nhân vật điển hình, đại diện cho tầng lớp những người nông dân trong xã hội cũ: Tuy đói nghèo nhưng có những phẩm chất cao đẹp.
– Nam Cao đã rất thành công trong cách xây dựng nhân vật. Thông qua cái nhìn ông giáo – một nhà trí thức, Nam Cao đã gián tiếp thể hiện tấm lòng trân trọng của mình với người nông dân và đặt ra vấn đề “đôi mắt”:cần có cái nhìn nhân ái, bao dung, bao quát nhiều chiều để đánh giá một con người.
(Mở rộng phần sau của tác phẩm: “Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương; không bao giờ ta thương…”. )
– Tác giả cũng đã sử dụng nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật rất rõ nét. Tâm lý nhân vật lão Hạc được thể hiện qua những hành động, lời nói của lão, nhiều đoạn đối thoại mà như độc thoại. Bên cạnh đó, tác giả cũng sử dụng nhiều khẩu ngữ, làm câu chuyện chân thực, sinh động, gần gũi với người nông dân.
3. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa của vấn đề nghị luận.