Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu và cảm nhận về một bài thơ rất đỗi thân thương, gần gũi, đó là bài “Tết của mẹ” của tác giả Nguyễn Hữu Thịnh. Bài thơ này đã chạm đến trái tim của biết bao người, đặc biệt là những người con xa quê, bởi nó gói trọn những hình ảnh, những hương vị và cả những xúc cảm rất đặc trưng của ngày Tết cổ truyền Việt Nam, qua lăng kính của tình mẹ.

Các em hãy cùng lắng nghe và cảm nhận từng câu chữ nhé!

Ngay từ những câu thơ đầu tiên, bài thơ đã mở ra một không gian Tết đong đầy tình cảm và truyền thống:

“Đây Tết của mẹ gói bánh chưng
Là bao hương vị đến thơm lừng
Quanh nồi bánh luộc từng câu chuyện
Ngọn lửa bếp chiều kể rưng rưng.”

Hình ảnh đầu tiên mà chúng ta không thể không nhắc đến chính là “gói bánh chưng”. Đây là một nghi thức không thể thiếu trong mỗi gia đình Việt Nam khi Tết đến xuân về. Mẹ không chỉ gói bánh, mà còn gói cả tình yêu thương, sự tỉ mẩn, và những giá trị văn hóa truyền thống vào từng chiếc lá, hạt nếp, miếng thịt. Hương vị của bánh chưng không chỉ là vị của nếp, đậu, thịt mà còn là “hương vị đến thơm lừng” của cả một tuổi thơ, của ký ức gia đình. Bên cạnh đó, hình ảnh “nồi bánh luộc” nghi ngút khói và “ngọn lửa bếp chiều” không chỉ mang lại sự ấm áp về thể chất mà còn là trung tâm của sự sum vầy. Cả gia đình quây quần, “từng câu chuyện” được kể, từ chuyện năm cũ đến dự định năm mới, từ chuyện vui đến chuyện buồn, tất cả tạo nên một không khí Tết ấm cúng, thiêng liêng, đôi khi khiến lòng người “rưng rưng” vì xúc động và tình cảm.

Tiếp nối mạch cảm xúc ấy, tác giả lại đưa chúng ta đến với một phong tục quen thuộc khác:

“Đây Tết của mẹ nắm cây mùi
Trên nồi bánh luộc lẫn buồn vui
Chậu nước xôn xao vòng khói toả
Cuối năm gột sạch lớp bụi đời.”

Hình ảnh “nắm cây mùi” (hay lá mùi già) để đun nước tắm tất niên là một nét đẹp văn hóa mà chỉ những ai trải qua Tết xưa mới cảm nhận được hết. Mùi hương nồng nàn, dịu nhẹ của lá mùi lan tỏa trong không gian không chỉ giúp cơ thể sảng khoái mà còn mang ý nghĩa gột rửa những điều không may mắn, những lo toan, vất vả của năm cũ, để đón chào một năm mới thanh sạch, an lành. “Chậu nước xôn xao vòng khói toả” chính là biểu tượng cho sự thanh lọc, cho mong ước được “gột sạch lớp bụi đời”, trút bỏ mọi muộn phiền để lòng nhẹ nhàng đón xuân. Mùi hương này hòa quyện với mùi bánh chưng, tạo nên một mùi Tết rất riêng, rất Việt Nam, lẫn cả những cảm xúc “buồn vui” khi nhìn lại một năm đã qua.

Không gian Tết được mở rộng ra bên ngoài căn bếp, đến với khu vườn nhỏ:

“Đây Tết quê nhà của mẹ tôi
Góc vườn đốt lá khói xanh trời
Run run ngọn bấc chiều ren rét
Vẫn ẩm cội đào thắm cánh môi.”

Hình ảnh “góc vườn đốt lá khói xanh trời” gợi lên một không gian Tết ở làng quê mộc mạc, yên bình. Mùi khói lá khô không chỉ là mùi của sự dọn dẹp, chuẩn bị mà còn là mùi của tuổi thơ, của những buổi chiều cuối năm se lạnh. Nó gợi nhớ về sự chuẩn bị chu đáo của mẹ cho một cái Tết tươm tất. Dù “chiều ren rét” với “ngọn bấc run run”, cái lạnh dường như không thể làm phai mờ đi sức sống của mùa xuân. Hình ảnh “cội đào thắm cánh môi” là biểu tượng của Tết, của mùa xuân, của sự sống mãnh liệt. Cây đào như được nuôi dưỡng bằng chính tình yêu thương của mẹ, vẫn tươi thắm, rực rỡ như đôi môi hồng của mẹ, mang theo niềm hy vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc.

Và cuối cùng, Tết của mẹ thật giản dị nhưng lại vô cùng ý nghĩa:

“Đây Tết của mẹ đơn giản thôi
Dưa hành thịt mỡ biết bao đời
Đi xa nỗi nhớ về như thể
Thấy Tết quê hương mắt mẹ cười.”

Tác giả khẳng định “Tết của mẹ đơn giản thôi”, chỉ với những món ăn truyền thống quen thuộc như “dưa hành thịt mỡ”. Những món ăn này đã gắn bó với bao thế hệ người Việt, không cầu kỳ nhưng chứa đựng cả tinh hoa ẩm thực và giá trị văn hóa. Chúng không chỉ là thức ăn mà còn là biểu tượng của sự ấm no, đủ đầy. Tuy nhiên, điều làm nên giá trị lớn nhất, sâu sắc nhất của Tết lại nằm ở tình cảm gia đình. Đối với những người con “đi xa”, nỗi nhớ Tết, nhớ quê hương dâng trào mạnh mẽ nhất khi nghĩ về mẹ. Và đỉnh điểm của mọi cảm xúc, mọi sự sum vầy, mọi niềm hạnh phúc chính là khi “thấy Tết quê hương mắt mẹ cười.” Nụ cười của mẹ rạng rỡ, bình dị nhưng lại chứa đựng tất cả sự ấm áp, yêu thương, là ánh sáng của niềm vui, là sự bình yên mà mỗi người con luôn tìm về.

Tóm lại, bài thơ “Tết của mẹ” đã khéo léo vẽ nên một bức tranh Tết Việt Nam đầy màu sắc, hương vị và cảm xúc thông qua những hình ảnh quen thuộc, gần gũi mà mỗi người Việt đều đã từng trải qua hoặc ít nhất là nghe kể: từ nồi bánh chưng nghi ngút khói, hương lá mùi thơm nồng, đến góc vườn đốt lá, cành đào thắm và mâm cỗ giản dị với dưa hành thịt mỡ. Tất cả những hình ảnh ấy, dù nhỏ bé, bình dị nhưng lại chứa đựng một tình yêu thương bao la, sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. Qua đó, tác giả không chỉ gợi nhớ về phong tục tập quán mà còn ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, khẳng định mẹ chính là linh hồn, là trái tim của mỗi dịp Tết đoàn viên.

Cô mong rằng qua bài học này, các em sẽ thêm trân trọng những giá trị truyền thống, yêu thương gia đình mình hơn, đặc biệt là biết ơn công lao trời biển của mẹ trong mỗi dịp Tết đến xuân về nhé!