Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau mở cánh cửa bước vào thế giới văn chương đầy suy tư và cảm xúc của một nhà văn quen thuộc với những trang viết về con người và mảnh đất miền Tây sông nước – nhà văn Nguyễn Ngọc Tư. Các tác phẩm của cô không chỉ kể những câu chuyện mà còn khơi gợi trong lòng người đọc bao nỗi niềm trăn trở về cuộc đời, về tình người. Và trong số những truyện ngắn đã đi sâu vào lòng công chúng, không thể không kể đến “Hiu hiu gió bấc” – một tác phẩm mang theo cả hơi lạnh của gió trời lẫn sự ấm áp (hay khao khát ấm áp) của tình thân.

Để mở đầu cho việc tìm hiểu về truyện ngắn này, cô sẽ hướng dẫn các em cách viết một phần mở bài sao cho thật ấn tượng và đúng với tinh thần của tác phẩm nhé. Mở bài không chỉ là lời giới thiệu, mà còn là cánh cửa đầu tiên đưa người đọc đến với thế giới của câu chuyện. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một vài cách viết, nhưng điểm chung là phải làm nổi bật được tác giả, tác phẩm và gợi mở về nội dung, cảm xúc mà truyện muốn truyền tải.

—

Cách 1: Mở bài theo hướng giới thiệu tác giả và tác phẩm, sau đó gợi mở về chủ đề chính.

Phân tích: Cách này rất phổ biến và an toàn. Chúng ta bắt đầu bằng việc khẳng định vị trí của Nguyễn Ngọc Tư, sau đó giới thiệu truyện ngắn và cuối cùng là khái quát về nội dung hoặc cảm xúc chủ đạo.

Mở bài mẫu:

Nguyễn Ngọc Tư là một trong những cây bút nữ tiêu biểu của văn học Việt Nam đương đại, đặc biệt nổi tiếng với những trang văn thấm đẫm hơi thở của miền sông nước Cà Mau. Với giọng điệu mộc mạc, dung dị nhưng chứa đựng chiều sâu tâm hồn, các tác phẩm của cô thường chạm đến những góc khuất trong lòng người, phơi bày những mảnh đời lam lũ và những mối quan hệ phức tạp. Trong số đó, truyện ngắn “Hiu hiu gió bấc” là một tác phẩm tiêu biểu, đã khắc họa một cách tài tình bi kịch của sự xa cách trong tình thân, gợi lên nỗi xót xa về sự cô đơn và khao khát được sẻ chia, sưởi ấm trong cuộc đời mỗi con người.

—

Cách 2: Mở bài theo hướng đặt vấn đề, gợi cảm xúc hoặc nêu một nhận định chung liên quan đến chủ đề của truyện.

Phân tích: Cách này thường tạo ấn tượng mạnh hơn vì ngay từ đầu đã đi thẳng vào một vấn đề cốt lõi mà truyện đề cập. Sau đó, mới giới thiệu tác phẩm là minh chứng cho vấn đề ấy.

Mở bài mẫu:

Trong cuộc sống bộn bề và những lo toan, đôi khi con người ta vô tình để những vết thương và sự lạnh lẽo của cuộc đời len lỏi vào cả những mối quan hệ ruột thịt thiêng liêng nhất. Sự xa cách giữa những người thân yêu, dù chỉ là trong tâm tưởng, có thể trở thành một thứ “gió bấc” vô hình, âm thầm thổi tan đi hơi ấm tình cảm. Bằng ngòi bút tài hoa và đầy trăn trở, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã khéo léo chạm đến nỗi niềm ấy trong truyện ngắn “Hiu hiu gió bấc”, một tác phẩm đã và đang khiến bao thế hệ độc giả phải suy ngẫm về giá trị của sự thấu hiểu, sẻ chia và lòng bao dung giữa anh em, giữa những người đã từng thuộc về nhau.

—

Cách 3: Mở bài theo hướng gợi hình ảnh, không khí của truyện.

Phân tích: Cách này chú trọng vào việc tạo ra một không khí, một hình ảnh đặc trưng của truyện ngay từ những câu đầu tiên, thường là từ chính nhan đề hoặc bối cảnh.

Mở bài mẫu:

Có lẽ không gì dễ đi vào lòng người đọc hơn những câu chuyện thấm đẫm tình người, kể về những mảnh đời bình dị mà chất chứa bao nỗi niềm. Đặc biệt, khi cái lạnh của gió bấc mùa đông không chỉ thổi ngoài trời mà còn thổi vào sâu thẳm tâm hồn, gây nên sự ngăn cách giữa những người ruột thịt, thì nỗi buồn càng trở nên day dứt. Bằng lối văn mộc mạc mà tinh tế, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã tái hiện chân thực bức tranh cuộc sống cùng những xung đột nội tâm đầy day dứt ấy qua truyện ngắn “Hiu hiu gió bấc”. Tác phẩm không chỉ là câu chuyện về hai chị em, mà còn là khúc ca buồn về sự mất mát, về khao khát hàn gắn những vết rạn nứt trong tình cảm gia đình.

—

Lưu ý chung khi viết mở bài:

1. Giới thiệu tác giả và tác phẩm: Luôn đảm bảo có tên tác giả và tên tác phẩm (viết đúng quy cách in nghiêng hoặc đặt trong dấu ngoặc kép tùy theo quy định của đề bài, nhưng ở đây cô dùng in đậm để các em dễ thấy).
2. Gợi mở nội dung/chủ đề: Không cần kể tóm tắt truyện, mà chỉ cần nêu bật được vấn đề chính, tư tưởng chủ đạo hoặc cảm xúc mà truyện mang lại.
3. Ngôn ngữ: Sử dụng từ ngữ trang trọng, chuẩn xác, giàu hình ảnh nhưng vẫn gần gũi với lứa tuổi học sinh.
4. Không “tiết lộ” quá nhiều: Mở bài chỉ là “nhá hàng”, tạo sự tò mò chứ không phải kể hết nội dung.
5. Độ dài: Khoảng \(3\) đến \(5\) dòng là hợp lý cho một mở bài truyện ngắn.

Các em hãy thử áp dụng những gợi ý này và sáng tạo cho mình một mở bài thật hay nhé! Điều quan trọng là phải đọc kỹ tác phẩm, cảm nhận được nó thì mới có thể viết ra những dòng mở bài chân thành và sâu sắc nhất.