Chào các em học sinh lớp 6! Hôm nay, cô rất vui được đồng hành cùng các em trong một buổi học đặc biệt. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về một vấn đề đang ngày càng nhức nhối trong xã hội, đó là bạo lực học đường.

Cô biết, với lứa tuổi của các em, bạo lực học đường có thể là một khái niệm hơi xa lạ, hoặc đôi khi các em nghe thấy đâu đó mà chưa thực sự hiểu rõ. Tuy nhiên, nó lại là một vấn đề vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến sự an toàn, hạnh phúc và tương lai của chính các em cũng như bạn bè xung quanh.

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau “mổ xẻ” vấn đề này một cách chi tiết, giống như một nhà thám hiểm khám phá một vùng đất mới vậy. Cô hy vọng sau buổi học này, các em sẽ có một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về bạo lực học đường, biết cách phòng tránh và ứng phó khi gặp phải.

Chúng ta sẽ đi qua các phần sau đây:

1. Bạo lực học đường là gì? – Chúng ta sẽ định nghĩa rõ ràng, phân biệt với những hành vi khác.
2. Biểu hiện của bạo lực học đường – Nó có những hình thức nào?
3. Nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường – Tại sao lại có những hành vi này xảy ra?
4. Hậu quả của bạo lực học đường – Nó gây tổn thương đến ai và như thế nào?
5. Vai trò của chúng ta trong việc phòng chống bạo lực học đường – Chúng ta có thể làm gì?

Các em đã sẵn sàng chưa? Nếu rồi, chúng ta cùng bắt đầu nhé!

—

1. Bạo lực học đường là gì?

Để hiểu rõ bạo lực học đường, trước hết chúng ta cần hiểu “bạo lực” là gì. Bạo lực, nói một cách đơn giản, là hành động gây tổn thương, đau đớn về thể chất hoặc tinh thần cho người khác. Nó có thể là đánh đập, đấm đá, chửi bới, đe dọa, hoặc làm tổn thương danh dự, uy tín của người khác.

Khi hai khái niệm này kết hợp lại, chúng ta có bạo lực học đường. Đây là một thuật ngữ chỉ những hành vi gây tổn thương về thể chất, tinh thần, tình cảm, danh dự, nhân phẩm của một người hoặc một nhóm người trong môi trường học đường. Môi trường học đường ở đây không chỉ giới hạn trong lớp học, mà còn bao gồm sân trường, nhà vệ sinh, hành lang, thư viện, căn tin, các khu vực xung quanh trường học, và thậm chí là trên không gian mạng (bạo lực mạng học đường).

Điều quan trọng là, bạo lực học đường thường diễn ra giữa học sinh với nhau, hoặc giữa học sinh với giáo viên, cán bộ nhân viên nhà trường, hoặc ngược lại. Tuy nhiên, trong phạm vi bài học hôm nay, chúng ta sẽ tập trung chủ yếu vào hành vi bạo lực giữa học sinh với học sinh, vì đây là dạng phổ biến nhất mà các em có thể gặp phải hoặc chứng kiến.

Phân biệt với các hành vi khác:

Đôi khi, có thể có những mâu thuẫn, xích mích nhỏ giữa các bạn. Ví dụ như tranh cãi về đồ chơi, về bài tập, hoặc không đồng tình với ý kiến của nhau. Những điều này, nếu được giải quyết một cách hòa bình, không gây tổn thương nghiêm trọng, thì không được coi là bạo lực học đường. Bạo lực học đường mang tính chất lặp đi lặp lại, có chủ đích gây tổn thương và thường có sự chênh lệch về sức mạnh (dù không phải lúc nào cũng rõ ràng).

Ví dụ, hai bạn có thể cãi nhau về một món đồ chơi. Nếu sau đó hai bạn nói chuyện, làm hòa và không ai bị tổn thương, đó là mâu thuẫn bình thường. Nhưng nếu một bạn liên tục lấy đồ của bạn kia, đập phá nó, hoặc bắt nạt bạn kia vì món đồ đó, thì đó có thể đã là hành vi bạo lực.

Một cách đơn giản hơn, hãy tưởng tượng:

– Không phải bạo lực học đường: Bạn A vô tình làm đổ nước lên sách của bạn B. Hai bạn cùng nhau lau dọn, xin lỗi và thông cảm cho nhau.

– Có thể là bạo lực học đường: Bạn A cố tình đẩy bạn B làm đổ nước, sau đó trêu chọc, chế giễu bạn B và bắt bạn B phải mua nước mới cho mình.

Qua đó, chúng ta thấy rằng, bạo lực học đường không chỉ là hành động đơn lẻ mà còn là sự lặp lại, có chủ đích làm tổn thương người khác.

2. Biểu hiện của bạo lực học đường

Bạo lực học đường có rất nhiều hình thức biểu hiện, không chỉ là những cú đấm, đá mà chúng ta thường thấy trên phim ảnh. Nó có thể rất tinh vi và khó nhận biết. Cô sẽ chia các biểu hiện này thành những nhóm chính để các em dễ hình dung:

a) Bạo lực thể chất:

Đây là hình thức dễ nhận biết nhất. Nó bao gồm các hành động gây đau đớn, tổn thương cho cơ thể của người khác.

• Đánh, đấm, đá, tát, cào cấu.
• Đẩy, xô ngã.
• Giật tóc, bóp cổ.
• Ném đồ vật vào người khác.
• Làm bị thương bằng các vật nhọn (như bút, thước kẻ, kéo – dù ở lớp 6 có thể ít gặp hơn, nhưng vẫn cần cảnh giác).
• Ép buộc người khác làm những việc nguy hiểm.

b) Bạo lực tinh thần (hay còn gọi là bạo lực tâm lý):

Hình thức này có thể gây ra những vết thương vô hình nhưng lại vô cùng sâu sắc và lâu dài. Nó tác động trực tiếp đến cảm xúc, suy nghĩ và lòng tự trọng của nạn nhân.

• Chửi bới, lăng mạ, xúc phạm: Dùng những lời lẽ thô tục, miệt thị, đặt biệt danh xấu để gọi nạn nhân.
• Đe dọa, uy hiếp: Gây sợ hãi bằng lời nói hoặc hành động, ví dụ như dọa đánh, dọa làm hại người thân.
• Chế giễu, trêu chọc quá đà: Cười cợt, chế nhạo những khuyết điểm, hoàn cảnh của nạn nhân, khiến họ cảm thấy xấu hổ, tự ti.
• Tẩy chay, cô lập: Cố tình phớt lờ, không cho nạn nhân tham gia vào các hoạt động chung, khiến họ cảm thấy cô đơn, lạc lõng.
• Phỉ báng, tung tin đồn thất thiệt: Nói xấu, lan truyền những thông tin sai sự thật về nạn nhân để làm tổn hại danh dự, uy tín của họ.
• Thao túng tâm lý: Lợi dụng điểm yếu của nạn nhân để sai khiến, bắt nạt.

c) Bạo lực tình cảm:

Hình thức này có thể chồng chéo với bạo lực tinh thần, nhưng nó nhấn mạnh vào việc làm tổn thương cảm xúc, mối quan hệ của nạn nhân.

• Làm tổn thương sự tự tin: Liên tục nói nạn nhân vô dụng, kém cỏi, không ai yêu quý.
• Phá hoại mối quan hệ: Can thiệp vào tình bạn, tình cảm của nạn nhân với người khác, cố gắng chia rẽ họ.
• Giả vờ quan tâm rồi lại bỏ rơi: Tạo ra cảm giác thân thiết rồi đột ngột thay đổi thái độ, khiến nạn nhân cảm thấy bị tổn thương sâu sắc.

d) Bạo lực mạng học đường:

Đây là một dạng bạo lực mới nổi lên cùng với sự phát triển của công nghệ. Nó xảy ra trên các nền tảng trực tuyến.

• Bắt nạt qua tin nhắn, mạng xã hội: Gửi tin nhắn đe dọa, chửi bới, tung tin đồn thất thiệt.
• Đăng ảnh, video nhạy cảm, bôi nhọ: Chia sẻ những hình ảnh, video riêng tư hoặc đã qua chỉnh sửa để làm xấu mặt nạn nhân.
• Tạo tài khoản giả mạo: Sử dụng tài khoản ảo để nói xấu, đe dọa hoặc giả danh nạn nhân để làm những điều tai tiếng.
• Hack tài khoản, đánh cắp thông tin: Xâm nhập trái phép vào tài khoản cá nhân của nạn nhân.
• Làm nhục trực tuyến: Công khai chỉ trích, chế nhạo nạn nhân trên các diễn đàn, nhóm trực tuyến.

e) Bạo lực về tài sản:

Đây là hành vi xâm phạm đến tài sản cá nhân của người khác.

• Ăn cắp, chiếm đoạt đồ dùng cá nhân: Lấy trộm sách vở, tiền bạc, đồ ăn, đồ chơi của bạn.
• Phá hoại tài sản: Làm hư hỏng, vẽ bậy lên sách vở, cặp sách, xe đạp, hoặc các đồ dùng khác của nạn nhân.
• Tống tiền: Ép buộc nạn nhân đưa tiền hoặc tài sản cho mình.

Các em thấy đó, bạo lực học đường có rất nhiều hình thức. Quan trọng là chúng ta cần nhận diện được đâu là hành vi sai trái, gây tổn thương cho người khác.

3. Nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường

Bạo lực học đường không tự nhiên sinh ra mà có. Nó là kết quả của nhiều yếu tố tác động lên tâm lý và hành vi của con người, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên. Hãy cùng nhau tìm hiểu những nguyên nhân chính nhé:

a) Nguyên nhân từ bản thân học sinh:

• Tính cách, tâm lý:
• Tính hiếu thắng, thích thể hiện: Một số bạn muốn chứng tỏ bản thân, muốn được người khác nể phục bằng cách dùng bạo lực, bắt nạt người yếu thế hơn.
• Sự thiếu kiềm chế, nóng giận: Khi gặp chuyện không vừa ý, một số bạn dễ mất bình tĩnh, hành động theo cảm xúc nhất thời mà không suy nghĩ đến hậu quả.
• Sự tự ti, mặc cảm: Đôi khi, những người có xu hướng đi bắt nạt lại là những người cảm thấy bất an, thiếu tự tin. Họ dùng cách này để “che giấu” sự yếu đuối của mình hoặc để cảm thấy mình mạnh mẽ hơn.
• Thiếu kỹ năng giải quyết mâu thuẫn: Không biết cách lắng nghe, thấu hiểu, hay tìm ra giải pháp hòa bình khi có xung đột.
• Ảnh hưởng từ môi trường sống:
• Gia đình:
• Bạo lực gia đình: Nếu trẻ sống trong môi trường gia đình thường xuyên xảy ra cãi vã, đánh đập, thì trẻ có thể học theo cách giải quyết vấn đề bằng bạo lực.
• Thiếu sự quan tâm, giáo dục: Bố mẹ quá bận rộn, ít quan tâm đến con cái, không uốn nắn, định hướng hành vi đúng đắn.
• Nuông chiều quá mức: Con cái muốn gì được nấy, không biết tôn trọng người khác, dễ sinh ra thói quen đòi hỏi, áp đặt.
• Môi trường xã hội:
• Ảnh hưởng tiêu cực từ phim ảnh, trò chơi điện tử bạo lực: Trẻ em có thể bị ảnh hưởng bởi những hình ảnh bạo lực, nghĩ rằng đó là cách giải quyết vấn đề hoặc là điều “ngầu”.
• Bạn bè xấu, nhóm bạn tiêu cực: Bị lôi kéo, ép buộc tham gia vào các hành vi bắt nạt để được chấp nhận trong nhóm.
• Sự kỳ thị, phân biệt đối xử: Trẻ có thể trở thành nạn nhân hoặc thủ phạm của bạo lực vì những khác biệt về ngoại hình, hoàn cảnh, hoặc năng lực.

b) Nguyên nhân từ môi trường học đường:

• Sự thiếu sót trong quản lý, giám sát của nhà trường:
• Giáo viên ít quan tâm đến học sinh: Không nắm bắt được tâm lý, hoàn cảnh của từng em, dẫn đến bỏ sót các trường hợp có nguy cơ hoặc đã bị bạo lực.
• Quy định, biện pháp xử lý chưa đủ mạnh hoặc chưa được thực thi nghiêm túc: Khiến học sinh coi thường các quy tắc.
• Áp lực học tập: Đôi khi, áp lực này có thể khiến một số học sinh tìm cách “giải tỏa” bằng cách gây hấn với người khác.
• Mâu thuẫn giữa học sinh với giáo viên hoặc giữa các học sinh:
• Mâu thuẫn cá nhân: Những hiểu lầm, bất đồng quan điểm không được giải quyết kịp thời.
• Cạnh tranh không lành mạnh: Tranh giành thành tích, sự chú ý.

c) Nguyên nhân từ yếu tố tâm lý xã hội:

• Sự suy đồi đạo đức, lối sống: Khi các giá trị đạo đức bị xem nhẹ, con người dễ có những hành vi tiêu cực.
• Sự thiếu nhạy cảm với bạo lực: Xã hội ngày càng quen với những thông tin, hình ảnh bạo lực, dẫn đến việc người ta ít quan tâm, lên án hơn.

Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp chúng ta tìm ra giải pháp hiệu quả hơn để phòng chống bạo lực học đường.

4. Hậu quả của bạo lực học đường

Bạo lực học đường giống như một căn bệnh, nó gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho tất cả những ai liên quan, dù là trực tiếp hay gián tiếp. Hậu quả của nó có thể kéo dài suốt đời.

a) Hậu quả đối với nạn nhân (người bị bạo lực):

• Tổn thương về thể chất:
• Các vết thương bên ngoài như trầy xước, bầm tím, gãy xương, chấn thương sọ não (trong trường hợp nghiêm trọng).
• Ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài, có thể gây ra các bệnh liên quan đến stress, lo âu.
• Tổn thương về tinh thần và tâm lý:
• Sợ hãi, lo âu, hoảng loạn: Luôn cảm thấy bất an, sợ đến trường, sợ gặp lại kẻ bắt nạt.
• Trầm cảm, suy sụp: Mất hết niềm vui, không còn hứng thú với mọi thứ, có suy nghĩ tiêu cực về bản thân và cuộc sống.
• Giảm sút lòng tự trọng, tự tin: Cảm thấy mình vô dụng, kém cỏi, không xứng đáng được yêu thương.
• Rối loạn giấc ngủ, ăn uống: Khó ngủ, ngủ mê sảng, hoặc ăn không ngon, sụt cân.
• Có xu hướng tự làm hại bản thân hoặc có ý định tự tử: Khi áp lực quá lớn và không tìm thấy lối thoát.
• Khó khăn trong việc hình thành các mối quan hệ xã hội: Do mất lòng tin vào người khác, trở nên khép kín, cô độc.
• Hậu quả về học tập:
• Giảm sút kết quả học tập: Không thể tập trung vào bài giảng, kiến thức bị quên lãng do lo lắng, sợ hãi.
• Nghỉ học thường xuyên, bỏ học: Không còn muốn đến trường.
• Mất hứng thú với việc học, không có động lực phấn đấu.
• Hậu quả về xã hội:
• Khó hòa nhập với cộng đồng: Cảm thấy lạc lõng, không thuộc về nơi nào.
• Có thể trở thành người có hành vi bạo lực trong tương lai: Do học theo cách giải quyết vấn đề bằng bạo lực.

b) Hậu quả đối với người gây bạo lực (kẻ bắt nạt):

Nhiều người lầm tưởng rằng kẻ bắt nạt là người mạnh mẽ và không chịu thiệt thòi. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với những hậu quả tiêu cực:

• Về đạo đức:
• Hình thành thói quen xấu, suy đồi đạo đức: Sống dựa vào việc làm tổn thương người khác.
• Mất đi sự tôn trọng từ bạn bè, thầy cô, gia đình.
• Về pháp luật:
• Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật: Tùy theo mức độ nghiêm trọng của hành vi, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Bị ghi vào hồ sơ cá nhân, ảnh hưởng đến tương lai học tập, công việc.
• Về tâm lý và xã hội:
• Khó khăn trong việc xây dựng mối quan hệ lành mạnh: Thường chỉ có những “bạn bè” dựa trên sự sợ hãi hoặc lợi ích.
• Có thể có xu hướng bạo lực kéo dài đến khi trưởng thành: Nếu không được giáo dục lại.
• Cảm thấy trống rỗng, thiếu hạnh phúc thật sự: Niềm vui đến từ việc làm tổn thương người khác không mang lại hạnh phúc bền vững.

c) Hậu quả đối với người chứng kiến bạo lực (người ngoài cuộc):

Những người chứng kiến bạo lực, dù không trực tiếp tham gia, cũng bị ảnh hưởng:

• Cảm giác sợ hãi, bất an: Lo sợ mình sẽ trở thành nạn nhân tiếp theo.
• Cảm giác tội lỗi: Nếu họ đã chứng kiến nhưng không lên tiếng giúp đỡ.
• Giảm sút niềm tin vào môi trường học đường, vào bạn bè.
• Có thể học theo hành vi bạo lực: Nếu thấy bạo lực được dung thứ hoặc “ngầu”.
• Tạo ra môi trường học đường thiếu lành mạnh: Nơi mà sự sợ hãi, im lặng lên ngôi.

d) Hậu quả đối với nhà trường và xã hội:

• Làm mất đi môi trường học tập an toàn, lành mạnh: Ảnh hưởng đến danh tiếng của nhà trường.
• Tốn kém chi phí: Để xử lý các vụ việc bạo lực, chăm sóc sức khỏe cho nạn nhân.
• Tạo ra những thế hệ trẻ thiếu kỹ năng sống, thiếu lòng nhân ái.
• Làm suy yếu các giá trị đạo đức tốt đẹp trong xã hội.

Nhìn vào những hậu quả này, chúng ta thấy rằng bạo lực học đường là một vấn đề cực kỳ nghiêm trọng, cần sự chung tay của tất cả mọi người để ngăn chặn.

5. Vai trò của chúng ta trong việc phòng chống bạo lực học đường

Cô biết, các em còn nhỏ, nhưng mỗi người chúng ta đều có vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn và đẩy lùi bạo lực học đường. Không ai là quá nhỏ để tạo nên sự khác biệt.

a) Đối với bản thân mỗi học sinh:

• Tự trang bị kiến thức:
• Tìm hiểu về bạo lực học đường, nhận diện các biểu hiện của nó.
• Nắm vững nội quy, quy định của nhà trường về phòng chống bạo lực.
• Rèn luyện kỹ năng sống:
• Kỹ năng kiềm chế cảm xúc: Khi tức giận, buồn bã, hãy hít thở sâu, đếm từ 1 đến 10, hoặc tìm cách giải tỏa lành mạnh (chơi thể thao, vẽ tranh, nghe nhạc).
• Kỹ năng giao tiếp ứng xử: Học cách lắng nghe, tôn trọng ý kiến của người khác, nói lời hay, ý đẹp.
• Kỹ năng giải quyết mâu thuẫn: Thay vì dùng bạo lực, hãy tìm cách thương lượng, trao đổi để tìm ra giải pháp chung.
• Kỹ năng từ chối: Học cách nói “không” với những yêu cầu, rủ rê tiêu cực.
• Kỹ năng tự bảo vệ: Biết cách tránh xa những tình huống nguy hiểm, tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
• Xây dựng lòng tự trọng và sự tự tin:
• Tin vào giá trị của bản thân, không để những lời nói tiêu cực của người khác làm mình suy sụp.
• Tập trung vào những điểm mạnh của mình, phát huy chúng.
• Lan tỏa thông điệp tích cực:
• Luôn đối xử tốt bụng, tôn trọng với bạn bè.
• Tham gia các hoạt động xây dựng văn hóa học đường lành mạnh.

b) Khi chứng kiến bạo lực học đường:

Đây là lúc các em cần dũng cảm và thông minh:

• Không im lặng, không thờ ơ: Sự im lặng của người chứng kiến có thể tiếp tay cho kẻ bắt nạt.
• Tuyệt đối không tham gia hoặc cổ súy hành vi bạo lực.
• Tìm cách can thiệp an toàn:
• Nếu có thể, hãy nói lời khuyên ngăn nhẹ nhàng: “Bạn ơi, đừng làm thế”, “Chúng ta là bạn bè mà”.
• Tìm người lớn đáng tin cậy để báo cáo: Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộ Đoàn, Đội, hoặc Ban giám hiệu nhà trường.
• Nếu tình huống nguy hiểm, hãy cố gắng gọi sự chú ý của người lớn hoặc những người xung quanh.
• Nếu bạo lực xảy ra trên mạng, hãy lưu lại bằng chứng (ảnh chụp màn hình), báo cáo với người lớn và nền tảng mạng xã hội đó.
• Động viên, an ủi nạn nhân:
• Hãy cho nạn nhân biết rằng họ không đơn độc, có người quan tâm đến họ.
• Khuyến khích họ chia sẻ với người lớn.

c) Đối với nạn nhân của bạo lực học đường:

Điều quan trọng nhất là các em phải nhận ra rằng mình không có lỗi và cần phải lên tiếng:

• Đừng sợ hãi, đừng im lặng: Báo cáo hành vi bạo lực cho người lớn ngay lập tức.
• Tìm kiếm sự giúp đỡ:
• Nói chuyện với bố mẹ, ông bà, người thân trong gia đình.
• Tìm đến giáo viên chủ nhiệm, bất kỳ giáo viên nào mà em tin tưởng.
• Nói chuyện với cán bộ y tế học đường hoặc nhân viên tư vấn tâm lý của trường (nếu có).
• Có thể viết thư hoặc nhắn tin nếu em ngại nói trực tiếp.
• Tự chăm sóc bản thân:
• Cố gắng giữ gìn sức khỏe, ăn uống, ngủ nghỉ đầy đủ.
• Tìm kiếm những hoạt động giúp em vui vẻ, thư giãn.
• Không tự trách mình:
• Nhắc nhở bản thân rằng lỗi không thuộc về em.

d) Vai trò của gia đình và nhà trường:

• Gia đình: Cần quan tâm, lắng nghe, chia sẻ với con cái, giáo dục con về tình yêu thương, lòng nhân ái, kỹ năng sống.
• Nhà trường: Xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện; có các quy định rõ ràng về phòng chống bạo lực; tổ chức các buổi tuyên truyền, ngoại khóa về vấn đề này; có đội ngũ giáo viên, cán bộ tư vấn tâm lý đủ năng lực để hỗ trợ học sinh.

e) Vai trò của cộng đồng:

Toàn xã hội cần chung tay xây dựng một môi trường sống văn minh, nơi bạo lực không có chỗ đứng.

Lời kết

Các em thân mến, bài học hôm nay của chúng ta đã đi đến hồi kết. Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài để tìm hiểu về bạo lực học đường, từ định nghĩa, biểu hiện, nguyên nhân cho đến hậu quả và cách phòng chống. Cô hy vọng rằng, qua những chia sẻ này, các em đã có một cái nhìn sâu sắc hơn và nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc xây dựng một môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

Bạo lực học đường là một vấn đề nhức nhối, nhưng không phải là không thể giải quyết. Nó đòi hỏi sự nỗ lực từ mỗi cá nhân chúng ta, từ gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Hãy nhớ rằng, bạn không bao giờ đơn độc.

Hãy là những bông hoa tươi thắm, những mầm non khỏe mạnh, vun đắp cho một tương lai tươi sáng, nơi mà tiếng cười nói, sự sẻ chia và tình bạn chân thành luôn ngập tràn trong mái trường thân yêu.

Nếu có bất kỳ điều gì khiến các em băn khoăn, lo lắng, hay nếu các em đang gặp phải khó khăn, đừng ngần ngại nói chuyện với cô, với bố mẹ, thầy cô hoặc bất kỳ người lớn nào mà em tin tưởng nhé. Chúng ta luôn ở đây để lắng nghe và giúp đỡ các em.

Cảm ơn các em đã chú ý lắng nghe!

Chúc các em luôn mạnh khỏe, vui vẻ và học tập tốt!