Chào các em học sinh lớp 6 thân mến! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong tiết học Tiếng Anh hôm nay. Chúng ta sẽ cùng nhau làm bài tập ngữ pháp rất thú vị này nhé.

Bài tập của chúng ta là sắp xếp các từ và cụm từ đã cho để tạo thành một câu hoàn chỉnh:
when / everyone / be / crossing / the street / must / careful

Đầu tiên, các em hãy nhìn vào các từ và cụm từ đã cho:
– when: từ này thường dùng để bắt đầu một mệnh đề chỉ thời gian, có nghĩa là “khi”.
– everyone: đại từ nhân xưng, có nghĩa là “mọi người”.
– be: động từ “to be”, ở đây chúng ta cần chia động từ này cho phù hợp với chủ ngữ và thì của câu.
– crossing: động từ “cross” thêm “ing”, có nghĩa là “đang băng qua”.
– the street: danh từ, có nghĩa là “đường phố”.
– must: động từ khuyết thiếu, có nghĩa là “phải”. Thường đi với động từ nguyên mẫu không “to”.
– careful: tính từ, có nghĩa là “cẩn thận”.

Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích và sắp xếp các thành phần này.

Bước 1: Tìm chủ ngữ và động từ chính của câu.
Chúng ta có “everyone” là chủ ngữ. Tiếp theo, chúng ta cần xác định động từ. Trong câu này, chúng ta có động từ “crossing” và động từ khuyết thiếu “must”. Động từ khuyết thiếu “must” luôn đứng trước động từ chính. Tuy nhiên, “crossing” là một động từ đang ở dạng V-ing. Khi đi với “must”, chúng ta cần một động từ nguyên mẫu. Ở đây, “be” có thể được dùng để kết hợp với “crossing” tạo thành thì hiện tại tiếp diễn, nhưng chúng ta đang có “must”.
Các em nhớ lại cấu trúc câu với động từ khuyết thiếu “must”:
Chủ ngữ + must + động từ nguyên mẫu + …
Vậy, “must” sẽ đi với một động từ nguyên mẫu. Chúng ta có “crossing”, động từ nguyên mẫu của nó là “cross”. Tuy nhiên, trong các từ đã cho, chúng ta có cả “be” và “crossing”.
Hãy xem xét cấu trúc của mệnh đề “when”. Mệnh đề này thường diễn tả một hành động hoặc một tình huống xảy ra.
Nếu “crossing the street” là hành động, thì “everyone” sẽ là chủ ngữ của hành động đó. Chúng ta cần một động từ để diễn tả hành động “băng qua đường”.
Xem xét lại các từ: “when”, “everyone”, “be”, “crossing”, “the street”, “must”, “careful”.
Chúng ta có thể có hai mệnh đề trong câu này. Mệnh đề chính và mệnh đề phụ chỉ thời gian bắt đầu bằng “when”.
Mệnh đề phụ: “when everyone be crossing the street”
Mệnh đề chính: “must careful”
Tuy nhiên, “must careful” là chưa đủ nghĩa. Tính từ “careful” cần có một động từ đứng trước nó, thường là “to be”.
Hãy thử sắp xếp lại:
Mệnh đề phụ: when everyone + động từ + …
Mệnh đề chính: Chủ ngữ + must + …

Các em chú ý, “must” là động từ khuyết thiếu. Sau “must” là động từ nguyên mẫu.
Chúng ta có “crossing the street” là một cụm động từ diễn tả hành động.
Vậy, mệnh đề phụ sẽ là: when everyone is crossing the street. (Chúng ta cần chia “be” thành “is” vì chủ ngữ là “everyone” và hành động đang diễn ra). Tuy nhiên, chúng ta không có “is”, chỉ có “be”. Điều này gợi ý rằng chúng ta cần dùng “must” để diễn tả sự bắt buộc.

Bây giờ, chúng ta tập trung vào động từ chính và tân ngữ.
“crossing the street” là một cụm diễn tả hành động băng qua đường.
“everyone” là chủ ngữ.
“must” là động từ khuyết thiếu.
“careful” là tính từ.

Hãy thử đặt “must” vào vị trí thích hợp. “Must” thường đi với động từ nguyên mẫu.
Chúng ta có “crossing”. Nếu “crossing” là động từ chính, thì “must” sẽ đứng trước nó, tạo thành “must crossing”. Nhưng cấu trúc đúng là “must cross”.
Vậy, “crossing” ở đây có thể là một phần của hành động, hoặc là một trạng từ chỉ cách thức.
Nhưng nhìn vào các từ, có vẻ “crossing the street” là một hành động đang xảy ra.
Và “must careful” là lời khuyên hoặc quy định.

Hãy suy nghĩ về cấu trúc câu: “Khi ai đó đang làm gì, họ phải…”
Cấu trúc này sẽ là: When + S + V-ing + …, S + must + adj.
Trong trường hợp này, “everyone” vừa là chủ ngữ của mệnh đề phụ, vừa là chủ ngữ của mệnh đề chính.
Vậy, câu sẽ có dạng: When everyone + V-ing + …, everyone + must + adj.
Chúng ta có “crossing the street” là cụm động từ.
Chúng ta có “careful” là tính từ.
Chúng ta có “must”.

Hãy thử sắp xếp như sau:
Mệnh đề phụ: When everyone ____ crossing the street.
Mệnh đề chính: ____ must be careful.

Hmm, nhìn vào các từ đã cho, chúng ta có “be” và “must”.
“must” là động từ khuyết thiếu. Sau “must” là động từ nguyên mẫu.
Vậy, “must” sẽ đi với một động từ.
Chúng ta có “be”. Vậy “must be”.
Và chúng ta có “careful”. Vậy “must be careful”. Đây là một cấu trúc hoàn chỉnh: “phải cẩn thận”.

Bây giờ, chúng ta quay lại mệnh đề phụ: “when everyone … crossing the street”.
“everyone” là chủ ngữ. “crossing the street” là hành động.
Chúng ta cần một động từ để chia cho “everyone” và “crossing”.
Thông thường, khi nói “khi ai đó đang làm gì”, chúng ta dùng thì hiện tại tiếp diễn.
Ví dụ: When I am eating, … (Khi tôi đang ăn, …)
Hoặc chúng ta có thể dùng thì hiện tại đơn để nói về một thói quen hoặc sự thật chung.
Tuy nhiên, ở đây chúng ta có “be” và “crossing”. Nếu “be” được dùng ở đây, nó sẽ đi với “crossing” tạo thành “be crossing”. Nhưng chúng ta đang có “must” cho mệnh đề chính.

Hãy xem xét trường hợp “crossing” không phải là động từ chính, mà là một dạng rút gọn hoặc một phần của cấu trúc khác.
Nhưng với lớp 6, chúng ta đang học các cấu trúc cơ bản.

Hãy thử tập trung vào cấu trúc “must be careful”.
Vậy, mệnh đề chính là: (Everyone) must be careful.
Bây giờ, chúng ta thêm mệnh đề phụ “when”.
“When” đi với “everyone”, “be”, “crossing”, “the street”.
“Everyone” là chủ ngữ.
“crossing the street” là hành động.
Chúng ta cần một động từ để nối “everyone” và “crossing”.
Chúng ta có “be”.
Nếu ta dùng “be” ở đây để tạo thì hiện tại tiếp diễn, thì câu sẽ là: “When everyone is crossing the street…” (nhưng chúng ta không có “is”).
Hoặc, “be” có thể là động từ chính, và “crossing” là một phần bổ nghĩa.

Cô nghĩ là các em đang hơi băn khoăn ở chỗ “be” và “crossing”.
Chúng ta hãy xem xét cấu trúc chung của câu:
“Khi… , thì phải…”
“When…” (mệnh đề phụ) “, … ” (mệnh đề chính).

Mệnh đề chính: chúng ta đã có “must be careful”. Vậy phần này là hoàn chỉnh. Ai phải cẩn thận? Là “everyone”.
Vậy, mệnh đề chính là: Everyone must be careful.

Bây giờ, chúng ta ghép mệnh đề phụ vào:
“When” + chủ ngữ + động từ + …
Chủ ngữ là “everyone”.
Chúng ta còn lại “be” và “crossing the street”.
Hãy thử sắp xếp: “when everyone be crossing the street”.
Trong cấu trúc này, “be” sẽ được chia theo chủ ngữ “everyone”. Vậy phải là “is”.
Nhưng đề bài cho chúng ta “be”. Điều này có thể có nghĩa là “be” đứng ở một vị trí khác, hoặc câu có một cấu trúc đặc biệt hơn.

Tuy nhiên, theo chương trình lớp 6, chúng ta chủ yếu học về thì hiện tại đơn, hiện tại tiếp diễn và các cấu trúc cơ bản.
Hãy xem xét lại các từ: “when”, “everyone”, “be”, “crossing”, “the street”, “must”, “careful”.

Cô gợi ý một cách sắp xếp khác:
Chúng ta có “must be careful” là lời khuyên.
Và “crossing the street” là hành động cần chú ý.
“Everyone” là người thực hiện hành động và người cần chú ý.
“When” là từ nối.

Hãy thử đặt “must” ở đầu câu:
Must everyone be careful when crossing the street? (Đây là câu hỏi, không phải câu trần thuật).

Chúng ta hãy quay lại cấu trúc: S + must + V + …
Và When + S + V + …

Vậy, câu có thể được chia thành:
Mệnh đề chính: Everyone must be careful.
Mệnh đề phụ: when crossing the street.

Các em hãy nhớ lại cấu trúc rút gọn của mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian.
Đôi khi, chúng ta có thể bỏ chủ ngữ và động từ “to be” nếu chúng giống với chủ ngữ và động từ trong mệnh đề chính. Tuy nhiên, ở đây, “must be careful” là mệnh đề chính, và “crossing the street” có thể là mệnh đề phụ.
Nếu mệnh đề chính là “Everyone must be careful”, thì mệnh đề phụ bắt đầu bằng “when”.
Khi chủ ngữ của mệnh đề phụ giống với chủ ngữ của mệnh đề chính, và động từ trong mệnh đề phụ ở thì tiếp diễn, ta có thể bỏ chủ ngữ và động từ “to be” và giữ lại V-ing.
Ví dụ: When I am walking, I listen to music. -> Walking, I listen to music. (Cách này hơi nâng cao).

Nhưng với bài tập này, chúng ta có đủ các từ để tạo thành một câu đầy đủ.
Chúng ta có “when”, “everyone”, “be”, “crossing”, “the street”, “must”, “careful”.

Hãy xem xét lại mệnh đề phụ:
When + everyone + be + crossing + the street.
Nếu chia “be” theo “everyone” ở thì hiện tại tiếp diễn, ta có “When everyone is crossing the street”.
Nhưng chúng ta có “be”.

Vậy, hãy thử đặt “must” vào mệnh đề chính.
Mệnh đề chính: Everyone must be careful.
Mệnh đề phụ: When…
Chúng ta còn lại “when”, “be”, “crossing”, “the street”.
Nếu “crossing the street” là hành động, thì “when” đi với hành động đó.
“When crossing the street” (Khi băng qua đường).

Vậy, câu hoàn chỉnh sẽ là:
Everyone must be careful when crossing the street.

Bây giờ, cô sẽ giải thích chi tiết cách sắp xếp này.
Câu này có hai phần:
1. Mệnh đề chính: Everyone must be careful.
– Everyone: là chủ ngữ, có nghĩa là “mọi người”.
– must: là động từ khuyết thiếu, có nghĩa là “phải”. Động từ khuyết thiếu luôn đứng trước động từ chính.
– be: là động từ nguyên mẫu của “to be”, đứng sau “must”.
– careful: là tính từ, đứng sau động từ “be” để bổ nghĩa cho chủ ngữ “everyone”.
=> Chúng ta có cấu trúc: Chủ ngữ + must + be + tính từ.

2. Mệnh đề phụ chỉ thời gian: when crossing the street.
– when: là liên từ chỉ thời gian, có nghĩa là “khi”.
– crossing the street: Đây là một dạng rút gọn của mệnh đề. Thông thường, chúng ta sẽ nói “when everyone is crossing the street”. Tuy nhiên, khi chủ ngữ của mệnh đề phụ (everyone) trùng với chủ ngữ của mệnh đề chính (everyone), và động từ ở thì tiếp diễn, chúng ta có thể bỏ chủ ngữ và động từ “to be” (is/am/are) và giữ lại động từ V-ing. Tuy nhiên, trong bài tập này, chúng ta có cả từ “be”.
Cô xin đính chính lại một chút. Cách sắp xếp Everyone must be careful when crossing the street là cách phổ biến nhất và đúng ngữ pháp.
Trong trường hợp này, crossing the street đóng vai trò như một cụm giới từ hoặc một mệnh đề trạng ngữ rút gọn.

Tuy nhiên, nếu chúng ta phải sử dụng TẤT CẢ các từ đã cho, bao gồm cả “be”, thì câu sẽ được sắp xếp như sau:

When everyone is crossing the street, they must be careful. (Nhưng chúng ta không có “is” và “they”).

Hãy quay lại với các từ đã cho: when / everyone / be / crossing / the street / must / careful.

Trong chương trình lớp 6, cách sắp xếp logic và hợp lý nhất là:
Everyone must be careful when crossing the street.
Trong câu này, chúng ta đã dùng: everyone, must, be, careful, when, crossing, the street. Tất cả các từ đều được sử dụng.

Vậy, câu hoàn chỉnh là:
Everyone must be careful when crossing the street.

Nếu các em có thắc mắc tại sao không dùng “be” ở mệnh đề “when”, thì đó là vì cấu trúc rút gọn đã được áp dụng. Tuy nhiên, nếu đề bài yêu cầu sử dụng “be” ở vị trí đó, thì câu có thể sẽ là:
“When everyone is crossing the street, they must be careful.” (Nhưng chúng ta không có “is” và “they”).

Do đó, dựa trên các từ đã cho và chương trình học lớp 6, cách sắp xếp hợp lý nhất là:

Everyone must be careful when crossing the street.

Trong câu này, “crossing the street” là một mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian. Động từ “be” đã được sử dụng trong mệnh đề chính “must be careful”.

Cô nhắc lại một lần nữa:
– Mệnh đề chính: Everyone must be careful. (Mọi người phải cẩn thận).
– Mệnh đề trạng ngữ chỉ thời gian: when crossing the street. (khi băng qua đường).

Đây là một cấu trúc rất quan trọng mà các em cần ghi nhớ.

Cảm ơn các em đã chú ý lắng nghe! Hẹn gặp lại các em trong bài học tiếp theo.