Đề bài yêu cầu chúng ta xác định một từ/cụm từ SAI về ngữ pháp, ngữ nghĩa, logic hoặc phong cách trong định nghĩa sau:

“Đối là cách thức tổ chức lời văn thành hai vế thiên lệch và sóng đôi với nhau cả về ý và lời, có thể chia đối thành hai loại: đối cân (thuận chiều) và đối chọi (tương phản).”

Chúng ta sẽ lần lượt phân tích từng lựa chọn:

A. hai vế

Trong định nghĩa, cụm từ “hai vế” được sử dụng để nói về cấu trúc của phép đối. Phép đối luôn bao gồm hai phần, hai vế tương đồng hoặc đối lập nhau. Do đó, “hai vế” là một thuật ngữ chính xác và phù hợp trong ngữ cảnh này. Nó không sai về ngữ pháp, ngữ nghĩa, logic hay phong cách.

B. thiên lệch

Hãy cùng xem xét kỹ cụm từ “thiên lệch” ở đây. Định nghĩa cho rằng phép đối tổ chức lời văn thành “hai vế thiên lệch và sóng đôi”. Sự “thiên lệch” ở đây có ý nghĩa gì? Phép đối, theo bản chất của nó, yêu cầu sự cân xứng, hài hòa giữa hai vế, cả về ý lẫn lời. Nếu hai vế bị “thiên lệch” thì chúng sẽ mất đi tính cân đối, không còn là phép đối đích thực nữa. Thuật ngữ “thiên lệch” có vẻ không phù hợp với bản chất yêu cầu sự cân bằng của phép đối. Có thể đây là từ/cụm từ cần xem xét kỹ.

C. thuận chiều

Cụm từ “thuận chiều” được dùng để mô tả loại “đối cân”. “Đối cân” là phép đối mà hai vế có sự tương đồng về ngữ pháp, thanh điệu, vần, nhịp và ý nghĩa, cùng hướng về một phía. Vì vậy, “thuận chiều” là một cách diễn đạt hợp lý để chỉ sự tương đồng, cùng hướng này. Nó không sai về ngữ pháp, ngữ nghĩa, logic hay phong cách.

D. tương phản

Cụm từ “tương phản” được dùng để mô tả loại “đối chọi”. “Đối chọi” là phép đối mà hai vế có ý nghĩa đối lập, trái ngược nhau nhưng lại được đặt cạnh nhau để làm nổi bật ý nghĩa của nhau. Do đó, “tương phản” là một từ ngữ hoàn toàn chính xác và phù hợp để chỉ bản chất của phép đối chọi. Nó không sai về ngữ pháp, ngữ nghĩa, logic hay phong cách.

Sau khi phân tích từng lựa chọn, chúng ta thấy rằng cụm từ “thiên lệch” là từ/cụm từ SAI về ngữ nghĩa và logic khi mô tả phép đối. Phép đối đòi hỏi sự cân xứng, hài hòa, chứ không phải sự thiên lệch.

Đáp án chính xác là B. thiên lệch

Chúc các em học tốt!