Xét dấu các biểu thức sau
F(x)= 2x-3
F(x)= 2x-3
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và nắm vững một kiến thức quan trọng trong chương trình Đại số lớp 10, đó là xét dấu của biểu thức. Chúng ta sẽ bắt đầu với một ví dụ đơn giản.
Bài tập: Xét dấu biểu thức F(x) = 2x – 3.
Các em hãy cùng thầy theo dõi từng bước giải chi tiết nhé.
Bước 1: Tìm nghiệm của biểu thức.
Để xét dấu của một biểu thức bậc nhất, bước đầu tiên và quan trọng nhất là tìm ra giá trị của x để biểu thức đó bằng 0. Đây chính là nghiệm của biểu thức.
Ta cho biểu thức F(x) bằng 0:
2x – 3 = 0
Bây giờ, chúng ta sẽ giải phương trình này để tìm x.
Chuyển số -3 sang vế bên phải, nhớ đổi dấu:
2x = 3
Để tìm x, ta chia cả hai vế cho 2:
x = \(\frac{3}{2}\)
Vậy, nghiệm của biểu thức F(x) = 2x – 3 là x = \(\frac{3}{2}\).
Bước 2: Lập bảng xét dấu.
Sau khi tìm được nghiệm, chúng ta sẽ lập một bảng để biểu diễn sự thay đổi dấu của biểu thức trên các khoảng xác định bởi nghiệm.
Bảng xét dấu sẽ có dạng như sau:
| x | | \(\frac{3}{2}\) | |
|———–|——-|————-|——-|
| F(x)=2x-3 | | | |
Trong bảng này:
– Dòng đầu tiên thể hiện các khoảng giá trị của x. Chúng ta có hai khoảng được chia bởi nghiệm \(\frac{3}{2}\): khoảng “trước” \(\frac{3}{2}\) và khoảng “sau” \(\frac{3}{2}\).
– Dòng thứ hai thể hiện dấu của biểu thức F(x) trên từng khoảng tương ứng.
Bước 3: Xác định dấu của biểu thức trên các khoảng.
Bây giờ, chúng ta cần xác định xem F(x) mang dấu dương hay âm ở mỗi khoảng.
* Xét khoảng x < \(\frac{3}{2}\):
Chúng ta có thể chọn một giá trị bất kỳ nhỏ hơn \(\frac{3}{2}\) để thay vào biểu thức F(x). Ví dụ, ta có thể chọn x = 0 (vì 0 < \(\frac{3}{2}\)).
Thay x = 0 vào F(x):
F(0) = 2 * 0 - 3 = 0 - 3 = -3.
Vì F(0) = -3 < 0, nên trên khoảng x < \(\frac{3}{2}\), biểu thức F(x) mang dấu âm.
Ta điền dấu "-" vào bảng xét dấu:
| x | | \(\frac{3}{2}\) | |
|-----------|-------|-------------|-------|
| F(x)=2x-3 | - | | |
* Xét khoảng x > \(\frac{3}{2}\):
Chúng ta chọn một giá trị bất kỳ lớn hơn \(\frac{3}{2}\). Ví dụ, ta có thể chọn x = 2 (vì 2 > \(\frac{3}{2}\)).
Thay x = 2 vào F(x):
F(2) = 2 * 2 – 3 = 4 – 3 = 1.
Vì F(2) = 1 > 0, nên trên khoảng x > \(\frac{3}{2}\), biểu thức F(x) mang dấu dương.
Ta điền dấu “+” vào bảng xét dấu:
| x | | \(\frac{3}{2}\) | |
|———–|——-|————-|——-|
| F(x)=2x-3 | – | 0 | + |
* Tại nghiệm x = \(\frac{3}{2}\):
Tại đúng giá trị nghiệm, biểu thức bằng 0. Ta điền số 0 vào bảng.
Vậy, bảng xét dấu hoàn chỉnh của biểu thức F(x) = 2x – 3 là:
| x | | \(\frac{3}{2}\) | |
|———–|——-|————-|——-|
| F(x)=2x-3 | – | 0 | + |
Kết luận:
Dựa vào bảng xét dấu, chúng ta có thể kết luận:
– F(x) < 0 khi x < \(\frac{3}{2}\)
- F(x) = 0 khi x = \(\frac{3}{2}\)
- F(x) > 0 khi x > \(\frac{3}{2}\)
Đây là cách chúng ta xét dấu một biểu thức bậc nhất. Các em về nhà làm thêm các bài tập tương tự để củng cố kiến thức nhé. Nếu có gì chưa hiểu, các em cứ mạnh dạn hỏi thầy.
Chúc các em học tốt!
\(\text{ F(x)= 2x-3 }\)
\(\text{ => Với 2x – 3 =0 }\)
\(\text{ => x = 3/2 }\)
\(\text{ Ta có bảng }\)
\(\text{ x -∞ 3/2 +∞ }\)
\(\text{ f(x) – 0 + }\)
\(\text{ => f(x) dương trên (3/2 ; +∞ ) và âm trên ( -∞ ; 3/2) }\)
Đáp án:
Giải thích các bước giải: