yếu tố gây cười là gì . cho một ví dụ về yếu tố gây cười trong một trong số tuy…
Chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào vấn đề này theo đúng trình tự trong Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 8 nhé.
Bước 1: Định nghĩa yếu tố gây cười
Vậy, yếu tố gây cười là gì? Đơn giản mà nói, yếu tố gây cười chính là những chi tiết, sự kiện, lời nói, hay cách hành xử trong một tác phẩm văn học (ở đây ta đang tập trung vào truyện cười) mà khi đọc hoặc nghe, nó tạo ra cho người đọc/nghe cảm giác thích thú, vui vẻ, bất ngờ và dẫn đến tiếng cười. Nó là cái “cớ” để chúng ta bật cười, là điểm nhấn khiến câu chuyện trở nên sinh động và đáng nhớ hơn.
Bước 2: Phân tích các loại yếu tố gây cười thường gặp trong truyện cười (dựa theo SGK)
Trong chương trình Ngữ Văn lớp 8, chúng ta đã được tìm hiểu về một số yếu tố gây cười phổ biến. Cô sẽ liệt kê lại để các em cùng nhớ lại:
* Sự đối lập, mâu thuẫn: Đây là yếu tố rất hay gặp. Nó xảy ra khi có sự chênh lệch lớn giữa cái được nói ra và cái được suy nghĩ, giữa lời nói và hành động, giữa mong đợi và thực tế, giữa sự thật hiển nhiên và cách nhìn nhận sai lệch. Sự đối lập này tạo ra tình huống bất ngờ, phi lý và hài hước.
* Sự ngây thơ, thật thà đến mức ngộ nghĩnh: Khi nhân vật có suy nghĩ và hành động rất thật thà, đôi khi hơi “ngây ngô” hoặc không hiểu hết sự đời, những lời nói và hành động của họ có thể vô tình tạo ra tiếng cười. Cái cười ở đây thường là sự trìu mến, yêu mến sự ngây thơ đó.
* Nói quá, nói giảm nói tránh một cách hài hước: Đôi khi, việc phóng đại một vấn đề lên hoặc cố gắng giảm nhẹ nó một cách không phù hợp cũng tạo ra hiệu ứng gây cười.
* Hiểu lầm, nhầm lẫn: Khi các nhân vật hiểu sai ý nhau, nhầm lẫn đối tượng hoặc sự việc, điều này có thể dẫn đến những tình huống dở khóc dở cười.
* Tự ti, khoe mẽ một cách lố bịch: Những nhân vật quá tự tin vào bản thân đến mức khoe khoang một cách phi lý, hoặc ngược lại, quá tự ti đến mức có những hành động ngớ ngẩn để che đậy khuyết điểm của mình, cũng có thể trở thành yếu tố gây cười.
* Ngôn ngữ: Cách sử dụng từ ngữ, cách đặt câu, chơi chữ cũng có thể tạo ra yếu tố gây cười.
Bước 3: Cho một ví dụ về yếu tố gây cười trong một câu truyện cười
Bây giờ, chúng ta cùng lấy một ví dụ minh họa cụ thể từ một câu truyện cười quen thuộc nhé.
Cô giáo hỏi cậu bé Tèo:
“Tèo, em hãy cho cô biết, trên đời này có những con vật nào biết bay?”
Tèo nhanh nhảu trả lời:
“Thưa cô, có con chim ạ.”
“Tốt lắm! Còn con gì nữa?”
Tèo suy nghĩ một lát rồi nói:
“Thưa cô, còn có con… ốc sên ạ!”
Cô giáo ngạc nhiên: “Ốc sên mà biết bay ư? Sao em lại nói thế?”
Tèo hồn nhiên đáp:
“Dạ, hôm qua con thấy nó đang… bay lên cung trăng ạ!”
Bây giờ, chúng ta cùng phân tích yếu tố gây cười trong câu truyện này:
* Yếu tố gây cười chính: Sự ngây thơ, thật thà đến mức ngộ nghĩnh và hiểu lầm của cậu bé Tèo.
* Phân tích chi tiết:
* Trong câu hỏi của cô giáo, thông thường khi hỏi về con vật biết bay, người ta sẽ nghĩ đến chim, côn trùng…
* Câu trả lời đầu tiên của Tèo là “con chim” là hoàn toàn hợp lý và đúng đắn.
* Tuy nhiên, khi cô giáo hỏi thêm, Tèo lại đưa ra một câu trả lời hoàn toàn phi lý: “con ốc sên”.
* Cái gây cười nằm ở đây: Ốc sên là một loài vật di chuyển rất chậm chạp và hoàn toàn không có khả năng bay. Việc Tèo khẳng định ốc sên biết bay là một sự sai lệch kiến thức hiển nhiên.
* Lý do mà Tèo đưa ra càng làm tăng thêm sự hài hước: “hôm qua con thấy nó đang… bay lên cung trăng ạ!”. Sự tưởng tượng ngộ nghĩnh, non nớt của cậu bé đã biến một hình ảnh bình thường (có thể là con ốc sên leo lên một vật gì đó cao) thành một cảnh tượng kỳ ảo, phi thực tế. Cái “bay lên cung trăng” này không phải là bay theo đúng nghĩa đen, mà là một cách diễn đạt ngây thơ của Tèo về việc con ốc sên di chuyển lên cao.
* Sự đối lập giữa kiến thức thông thường (ốc sên không biết bay) và câu trả lời của Tèo, cùng với sự ngây thơ trong cách diễn đạt của em, đã tạo nên tình huống gây cười. Cái cười ở đây là sự bật cười trước sự ngây thơ đáng yêu, trước trí tưởng tượng phong phú nhưng sai lệch của trẻ con.
Như vậy, yếu tố gây cười trong câu truyện này chính là sự ngây thơ và cách hiểu thế giới còn non nớt của cậu bé Tèo, khiến cho câu trả lời và cách lý giải của em trở nên hài hước và đáng yêu.
Các em về nhà xem lại các truyện cười khác trong sách và tự mình phân tích xem yếu tố gây cười nằm ở đâu nhé. Nếu có thắc mắc gì, chúng ta sẽ cùng trao đổi vào tiết học sau. Chúc các em học tốt!
– Yếu tố gây cười thường là những tình huống, hành động, lời nói, hoặc đặc điểm của nhân vật có tính chất bất ngờ, nghịch lý hoặc hài hước. Những yếu tố này khiến cho người đọc hoặc người nghe cảm thấy buồn cười hoặc thú vị.
– Một số yếu tố gây cười:
+ Nghịch lý: Một sự việc hoặc hành động trái ngược với logic thông thường.
+ Hài kịch: Các tình huống dở khóc dở cười, đặc biệt trong các mối quan hệ giữa các nhân vật.
+ Nhân vật hài hước: Những nhân vật có tính cách thú vị, hành động kỳ quặc hoặc lời nói mít ước.
VD: Trong truyện cười nổi tiếng “Bà chú dạy con,” một trong những yếu tố gây cười nằm ở sự ngốc nghếch của nhân vật. Bà chú cố gắng dạy cho con trai mình những điều vô lý, chẳng hạn như khi bà bảo rằng “con phải làm tốt thì mới được gặp mẹ”, nhưng thực tế là mẹ cậu bé đang ở bên cạnh. Tình huống hài hước này khiến người đọc không nhịn được cười bởi sự vô lý và buồn cười trong cách dạy con của bà chú, đồng thời cũng phản ánh tình yêu thương nhưng đôi khi lại mù quáng của những bậc phụ huynh.