Chào các em học sinh yêu quý! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong giờ học Ngữ Văn ngày hôm nay. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá thêm những điều thú vị về thế giới từ ngữ nhé.

Các em thân mến, trong kho tàng ngôn ngữ tiếng Việt của chúng ta có rất nhiều những cụm từ cố định mang ý nghĩa sâu sắc, đó chính là các thành ngữ. Thành ngữ giúp cho lời ăn tiếng nói của chúng ta thêm sinh động, giàu hình ảnh và ý nghĩa. Hôm nay, chúng ta sẽ tập trung vào một dạng đặc biệt của thành ngữ: thành ngữ trái nghĩa.

Bây giờ, các em hãy mở sách giáo khoa trang… (các em giở sách ra nhé) và cùng cô thực hiện bài tập này.

Bài tập 1:

a) Tìm thành ngữ trái nghĩa với từng thành ngữ sau: khỏe như voi, yếu như sên

Các em thấy đó, “khỏe như voi” và “yếu như sên” là hai thành ngữ miêu tả hai trạng thái hoàn toàn đối lập nhau về sức khỏe. “Khỏe như voi” nói về sự cường tráng, sức mạnh phi thường. Còn “yếu như sên” lại diễn tả sự yếu đuối, chậm chạp, kém cỏi.

Bây giờ, chúng ta sẽ đi tìm những thành ngữ nào có ý nghĩa trái ngược với hai thành ngữ này.

* Tìm thành ngữ trái nghĩa với “khỏe như voi”:

Khi nói ai đó “khỏe như voi”, chúng ta hình dung về một sức khỏe dồi dào, làm việc gì cũng nhanh nhẹn, không biết mệt mỏi. Vậy, điều gì sẽ trái ngược với sự khỏe mạnh đó? Chắc chắn là sự yếu đuối, bệnh tật, không có sức lực để làm việc rồi đúng không nào?

Trong vốn từ của chúng ta có một thành ngữ rất quen thuộc miêu tả sự yếu ớt, hay bệnh tật, chỉ cần một chút gió nhẹ cũng có thể làm mình mệt mỏi. Đó là thành ngữ nào các em nhỉ? À đúng rồi, đó là thành ngữ “ốm yếu như cọng bún”.

Vậy, thành ngữ trái nghĩa với “khỏe như voi” là: ốm yếu như cọng bún.

* Tìm thành ngữ trái nghĩa với “yếu như sên”:

Còn với “yếu như sên”, chúng ta đã biết nó miêu tả sự yếu đuối, chậm chạp. Vậy, thành ngữ trái nghĩa với nó sẽ miêu tả điều gì? Chắc chắn là sự mạnh mẽ, dẻo dai, có sức bền và nghị lực rồi.

Trong cuộc sống, chúng ta hay dùng một hình ảnh để nói về sự mạnh mẽ, bền bỉ, vượt qua mọi khó khăn. Đó là hình ảnh gì nhỉ? Các em có nhớ không? À, đó là hình ảnh “mạnh như hổ”.

Vậy, thành ngữ trái nghĩa với “yếu như sên” là: mạnh như hổ.

Cô xin nhắc lại kết quả của phần a) nhé:
* Thành ngữ trái nghĩa với “khỏe như voi” là: ốm yếu như cọng bún.
* Thành ngữ trái nghĩa với “yếu như sên” là: mạnh như hổ.

b) Đặt câu với thành ngữ vừa tìm được

Bây giờ, chúng ta sẽ vận dụng những thành ngữ vừa tìm được để đặt những câu văn thật hay và ý nghĩa.

* Đặt câu với thành ngữ “ốm yếu như cọng bún”:

Các em thử nghĩ xem, chúng ta có thể dùng câu này để nói về ai, về điều gì? Có thể là một bạn nhỏ, hoặc một ai đó có sức khỏe không tốt.

Cô có một câu ví dụ như sau: “Bạn An dạo này ốm yếu như cọng bún, cứ húng hắng ho mãi.”

Hoặc: “Dù đã uống thuốc, anh ấy vẫn trông ốm yếu như cọng bún, không có chút sức sống nào.”

Các em có thể tự đặt thêm những câu khác nhé, miễn sao câu văn có nghĩa và sử dụng đúng thành ngữ.

* Đặt câu với thành ngữ “mạnh như hổ”:

Thành ngữ “mạnh như hổ” dùng để ca ngợi sự mạnh mẽ, phi thường. Chúng ta có thể dùng nó để nói về những người có sức khỏe tốt, hoặc có tinh thần kiên cường.

Cô có một câu ví dụ: “Anh nông dân ấy làm việc cả ngày không biết mệt, đúng là mạnh như hổ!”

Hoặc: “Sau bao ngày luyện tập chăm chỉ, cậu ấy giờ đây đã mạnh như hổ, sẵn sàng tham gia cuộc thi.”

Các em thấy đấy, việc đặt câu với thành ngữ giúp cho câu văn của chúng ta trở nên sinh động và giàu hình ảnh hơn rất nhiều.

Vậy là chúng ta đã hoàn thành xong bài tập số 1 rồi đấy các em ạ. Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã hiểu rõ hơn về thành ngữ trái nghĩa và cách sử dụng chúng trong đặt câu.

Chúng ta sẽ tiếp tục với những bài tập tiếp theo trong phần sau nhé. Các em hãy giữ gìn sức khỏe và học tập thật tốt!