1. Đặt tính rồi tính :
21,63 x 2,05
26,64 : 37
12 phút 20 giây x 4
21,63 x 2,05
26,64 : 37
12 phút 20 giây x 4
Bài 1: Đặt tính rồi tính
a) 21,63 x 2,05
Đây là phép nhân hai số thập phân. Để thực hiện phép tính này, chúng ta sẽ làm theo các bước sau:
* Bước 1: Viết hai số thập phân theo cột dọc, sao cho các chữ số ở cùng một hàng đơn vị thẳng cột với nhau. Trong trường hợp này, chúng ta có thể viết số có nhiều chữ số hơn ở trên.
21,63
x 2,05
——
* Bước 2: Nhân như nhân các số tự nhiên. Ta nhân số 21,63 với từng chữ số của số 2,05, lần lượt từ phải sang trái (nhân với 5, rồi nhân với 0, rồi nhân với 2).
* Nhân 21,63 với 5:
2163
x 5
—–
10815
* Nhân 21,63 với 0 (hàng phần mười): Kết quả là 0. Tuy nhiên, để giữ đúng vị trí, chúng ta sẽ lùi sang trái một cột so với kết quả nhân với 5.
0000
* Nhân 21,63 với 2 (hàng đơn vị):
2163
x 2
—–
4326
* Bước 3: Cộng các kết quả đã nhân lại. Lưu ý đặt các kết quả sao cho thẳng cột theo đúng vị trí của hàng đơn vị.
21,63
x 2,05
——
10815 (21,63 x 5)
0000 (21,63 x 0, lùi 1 cột)
4326 (21,63 x 2, lùi 2 cột)
——
443415
* Bước 4: Đặt dấu phẩy vào kết quả. Đếm tổng số chữ số ở phần thập phân của hai số thập phân đem nhân. Số chữ số này sẽ bằng số chữ số ở phần thập phân của kết quả.
Số 21,63 có 2 chữ số ở phần thập phân.
Số 2,05 có 2 chữ số ở phần thập phân.
Tổng cộng có 2 + 2 = 4 chữ số ở phần thập phân.
Vậy, ta đếm 4 chữ số từ phải sang trái trong kết quả 443415 rồi đặt dấu phẩy.
Kết quả là: 44,3415
Vậy, 21,63 x 2,05 = 44,3415
b) 26,64 : 37
Đây là phép chia số thập phân cho số tự nhiên. Chúng ta sẽ thực hiện như sau:
* Bước 1: Đặt tính theo cột dọc.
26,64 | 37
—–|—-
* Bước 2: Chia phần nguyên của số bị chia cho số chia.
26 không chia hết cho 37. Lấy 266 (hai chữ số đầu tiên của phần nguyên và chữ số thập phân đầu tiên).
266 chia cho 37 được 7 (vì 37 x 7 = 259).
Viết 7 vào thương.
26,64 | 37
-259 | 7
—-
7
* Bước 3: Hạ chữ số tiếp theo của số bị chia. Khi hạ chữ số đầu tiên sau dấu phẩy của số bị chia (là số 6), ta phải đặt dấu phẩy vào thương.
26,64 | 37
-259 | 7,
—-
76
* Bước 4: Tiếp tục chia.
76 chia cho 37 được 2 (vì 37 x 2 = 74).
Viết 2 vào thương.
26,64 | 37
-259 | 7,2
—-
76
-74
—
2
* Bước 5: Hạ chữ số cuối cùng của số bị chia.
26,64 | 37
-259 | 7,2
—-
76
-74
—
24
* Bước 6: Chia tiếp.
24 không chia hết cho 37. Ta thêm 0 vào thương và thêm 0 vào số dư.
26,64 | 37
-259 | 7,20
—-
76
-74
—
240 (thêm 0 vào 24)
* Bước 7: 240 chia cho 37 được 6 (vì 37 x 6 = 222). Viết 6 vào thương.
26,64 | 37
-259 | 7,206…
—-
76
-74
—
240
-222
—-
18
Nếu chúng ta muốn có kết quả chính xác hơn hoặc theo yêu cầu của đề bài (nếu có yêu cầu làm tròn), chúng ta có thể tiếp tục chia. Tuy nhiên, với phép chia này, chúng ta có thể dừng lại ở một vài chữ số thập phân. Cô sẽ làm tròn đến 3 chữ số thập phân:
* Lấy 18 thêm 0 thành 180. 180 chia 37 được 4 (37 x 4 = 148).
26,64 | 37
-259 | 7,2064
—-
76
-74
—
240
-222
—-
180
-148
—-
32
Thông thường, chúng ta sẽ làm tròn đến hai chữ số thập phân hoặc theo yêu cầu cụ thể. Cô làm tròn đến hai chữ số thập phân:
Chữ số thứ ba là 6, lớn hơn hoặc bằng 5, nên ta làm tròn lên chữ số thứ hai.
Vậy, 26,64 : 37 ≈ 0,72 (Nếu làm tròn đến hai chữ số thập phân)
Nếu làm tròn theo kết quả phép chia vừa rồi đến 3 chữ số thập phân thì kết quả là 0,720. Tuy nhiên, ta cần xem xét xem đề có yêu cầu cụ thể hay không. Nếu không, ta có thể để kết quả là một số thập phân hữu hạn hoặc làm tròn. Cô sẽ để kết quả là 0,72 với giả định đề bài yêu cầu làm tròn đến hai chữ số thập phân.
Tuy nhiên, nếu ta chia chính xác, ta có thể tìm được một số thập phân hữu hạn hoặc tuần hoàn.
Để cô kiểm tra lại phép chia này cho chính xác hơn.
26.64 / 37 = 0.72
Chúng ta thực hiện phép chia lại một cách cẩn thận hơn:
26,64 | 37
– 0 | 0,
—
266 |
-259 | 7
—
74 |
-74 | 2
—
0
À, cô đã nhầm ở bước hạ số. Cô xin lỗi các con. Chúng ta thực hiện lại phép chia này nhé.
* Bước 1: Đặt tính.
26,64 | 37
—–|—-
* Bước 2: Chia phần nguyên. 26 không chia được cho 37. Viết 0 vào thương, đặt dấu phẩy vào thương ngay khi ta lấy chữ số đầu tiên sau dấu phẩy của số bị chia.
26,64 | 37
– 0 | 0,
—
26
* Bước 3: Hạ chữ số thập phân đầu tiên (số 6). Ta có 266.
26,64 | 37
– 0 | 0,
—
266
* Bước 4: 266 chia cho 37 được 7 (vì 37 x 7 = 259). Viết 7 vào thương.
26,64 | 37
– 0 | 0,7
—
266
-259
—-
7
* Bước 5: Hạ chữ số thập phân tiếp theo (số 4). Ta có 74.
26,64 | 37
– 0 | 0,7
—
266
-259
—-
74
* Bước 6: 74 chia cho 37 được 2 (vì 37 x 2 = 74). Viết 2 vào thương.
26,64 | 37
– 0 | 0,72
—
266
-259
—-
74
-74
—
0
Phép chia đã kết thúc.
Vậy, 26,64 : 37 = 0,72.
c) 12 phút 20 giây x 4
Đây là phép nhân số đo thời gian với một số tự nhiên. Chúng ta sẽ nhân từng đơn vị đo thời gian với số đó.
* Bước 1: Viết phép tính.
12 phút 20 giây
x 4
————-
* Bước 2: Nhân số giây với 4.
20 giây x 4 = 80 giây.
* Bước 3: Nhân số phút với 4.
12 phút x 4 = 48 phút.
* Bước 4: Viết kết quả ban đầu.
Ta có: 48 phút 80 giây.
* Bước 5: Đổi đơn vị đo cho phù hợp. Vì 80 giây lớn hơn hoặc bằng 60 giây, nên ta cần đổi đơn vị.
Ta biết: 1 phút = 60 giây.
80 giây = 60 giây + 20 giây = 1 phút + 20 giây.
* Bước 6: Cộng phần đổi đơn vị vào số phút.
48 phút + 1 phút = 49 phút.
* Bước 7: Viết kết quả cuối cùng.
Vậy, 12 phút 20 giây x 4 = 49 phút 20 giây.
Cô hy vọng các con đã hiểu rõ cách thực hiện các phép tính này. Nếu có bài nào chưa rõ, các con cứ mạnh dạn hỏi cô nhé!
a. 21,63
x 2,05
——-
10815
4326
——-
44,3415
b. 26,64 | 37
74 | —
0 | 0,72
c. 12 phút 20 giây
x 4
——————
48 phút 80 giây
hay 49 phút 20 giây
\(\text{#Lynkk}\)
câu 1:
21,63 x 2,05 = 44,3415
26,64 : 37 =0,72
12 phút 20 giây x 4 = 49,333 phút