10 mùi thơm của este thông dụng viết công thức
Trong sách giáo khoa Hóa học lớp 12, chúng ta đã được tìm hiểu về este và các tính chất vật lý, hóa học của chúng. Một trong những tính chất vật lý đặc trưng của nhiều este là mùi thơm dễ chịu. Hôm nay, thầy sẽ giới thiệu với các em 10 mùi thơm của các este thông dụng, kèm theo công thức hóa học của chúng.
Chúng ta sẽ đi vào chi tiết từng loại nhé:
1. Etyl axetat (Ethyl acetate)
Este này có mùi thơm dễ chịu, giống mùi của quả táo chín hoặc mùi dung môi pha sơn. Nó được sử dụng rộng rãi làm dung môi trong công nghiệp và cũng là một thành phần trong nước hoa, mỹ phẩm.
Công thức hóa học: \(\text{CH}_3\text{COOCH}_2\text{CH}_3\)
2. Metyl axetat (Methyl acetate)
Tương tự như etyl axetat, metyl axetat cũng có mùi thơm ngọt, dễ chịu, giống mùi của quả mọng. Nó cũng được dùng làm dung môi.
Công thức hóa học: \(\text{CH}_3\text{COOCH}_3\)
3. Etyl butirat (Ethyl butyrate)
Este này có mùi thơm đặc trưng của quả dứa (thơm). Nó được sử dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm để tạo hương liệu.
Công thức hóa học: \(\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_2\text{COOCH}_2\text{CH}_3\)
4. Metyl butirat (Methyl butyrate)
Este này cũng có mùi thơm của quả dứa, nhưng có thể có sắc thái hơi khác so với etyl butirat. Nó cũng được sử dụng làm hương liệu thực phẩm.
Công thức hóa học: \(\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_2\text{COOCH}_3\)
5. Etyl propionat (Ethyl propionate)
Este này có mùi thơm ngọt ngào, giống mùi của quả rum. Nó cũng được dùng trong sản xuất hương liệu.
Công thức hóa học: \(\text{CH}_3\text{CH}_2\text{COOCH}_2\text{CH}_3\)
6. Metyl propionat (Methyl propionate)
Tương tự như etyl propionat, metyl propionat cũng mang mùi thơm ngọt, giống mùi trái cây.
Công thức hóa học: \(\text{CH}_3\text{CH}_2\text{COOCH}_3\)
7. Etyl benzoat (Ethyl benzoate)
Este này có mùi thơm ngọt ngào, dễ chịu, hơi giống mùi hoa hồng. Nó được sử dụng trong nước hoa và mỹ phẩm.
Công thức hóa học: \(\text{C}_6\text{H}_5\text{COOCH}_2\text{CH}_3\)
8. Metyl benzoat (Methyl benzoate)
Metyl benzoat cũng có mùi thơm tương tự etyl benzoat, ngọt ngào và dễ chịu, thường được dùng trong công nghiệp hương liệu.
Công thức hóa học: \(\text{C}_6\text{H}_5\text{COOCH}_3\)
9. Etyl fomat (Ethyl formate)
Este này có mùi thơm hắc, giống mùi của quả mâm xôi. Tuy nhiên, ở nồng độ thấp, nó có thể tạo ra hương thơm dễ chịu.
Công thức hóa học: \(\text{HCOOCH}_2\text{CH}_3\)
10. Geranyl axetat (Geranyl acetate)
Đây là một este có mùi thơm rất đặc trưng của hoa hồng và hoa oải hương. Nó là một thành phần quan trọng trong nhiều loại nước hoa và tinh dầu.
Công thức hóa học: \(\text{CH}_3\text{COO}\text{C}_{10}\text{H}_{17}\) (với \(\text{C}_{10}\text{H}_{17}\) là gốc geranyl)
Thầy hy vọng với bài giảng hôm nay, các em đã có cái nhìn rõ hơn về sự đa dạng và vai trò của các este trong cuộc sống thông qua mùi hương của chúng. Các em hãy cố gắng ghi nhớ tên gọi và công thức hóa học của các este này nhé, vì chúng sẽ xuất hiện nhiều trong các bài tập và câu hỏi kiểm tra sắp tới.
Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi thầy nhé! Chúc các em học tốt!
(1) Isoamyl axetat có mùi dầu chuối.
(2) Benzyl axetat có mùi thơm hoa nhài.
(3) Etyl butirat và etyl propionat có mùi dứa.
(4) Etyl isovalerat có mùi táo.
(5) Geranyl axtat có mùi thơm hoa hồng.
(6) Metyl salixylat có mùi dầu gió.
(7) Amyl fomat có mùi mận.
(8) Octyl axetat có mùi cam.
Công thức cấu tạo tương ứng
(1) CH3COO-CH2CH2CH(CH3)2
(2) CH3COO-CH2C6H5
(3) CH3CH2CH2COO-C2H5 và CH3CH2COO-C2H5
(4) (CH3)2CHCH2COO-C2H5
(5) CH3COO-C10H17
(6) HO-C6H4-COOCH3
(7) HCOO-C5H11
(8) CH3COOC8H17
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
Etyl format (HCOOC₂H₅): Mùi đào chín, mùi chanh, dâu tây
Amyl butyrat (CH₃CH₂CH₂COOC₅H₁₁): Mùi Mận, Mơ, Đào, Dứa
Bormyl axetat (C₁₂H₂₀O₂): Mùi thông
Amyl axetat (CH3COO[CH2]4CH3): Mùi chuối, táo
Benzyl butyrate (CH₃CH₂CH₂COOCH₂C₆H₅): Mùi sơri
Benzyl axetat (CH₃COOCH₂C₆H₅): Mùi hoa nhài
Allyl hexanoate (C₉H₁₆0₂): Mùi dứa
Etyl cinnamat (C₁₁H₁₂O₂): Mùi quế
Geranyl axetat (CH₃COOC₁₀H₁₇): Mùi hoa hồng
Metyl phentlacetat (C₉H₁₀O₂): Mùi mật ong