Chúng ta cùng bắt đầu nào!

C1: Đoạn trích trên viết về sự kiện gì?

Lời giải:

Đoạn trích trên viết về sự kiện quân đội của Trần Quốc Tuấn (Hưng Đạo vương) xuất quân (ra trận) dưới sự chứng kiến và tiễn đưa của vua Trần Nhân Tông, Trần Quang Khải (Chiêu Minh vương) cùng các tướng lĩnh tài ba như Dã Tượng, Yết Kiêu và các thư nhi. Đây là một cảnh tượng trang trọng, hào hùng, thể hiện khí thế quyết tâm đánh giặc giữ nước.

C2: Kể tên hai nhân vật lịch sử tiêu biểu xuất hiện trong đoạn trích.

Lời giải:

Trong đoạn trích này, chúng ta dễ dàng nhận ra rất nhiều nhân vật lịch sử nổi tiếng. Hai nhân vật tiêu biểu nhất có thể kể đến là:

1. Trần Quốc Tuấn (Hưng Đạo vương)
2. Trần Quang Khải (Chiêu Minh vương)

Ngoài ra, chúng ta còn thấy vua Trần Nhân Tông, các tướng Dã Tượng, Yết Kiêu, Trương Hán Siêu – tất cả đều là những nhân vật có thật trong lịch sử nước nhà, phải không nào?

C3: Chỉ ra một yếu tố thuộc đặc điểm của truyện lịch sử trong đoạn trích.

Lời giải:

Truyện lịch sử thường có sự pha trộn giữa yếu tố lịch sử và yếu tố hư cấu. Trong đoạn trích này, yếu tố lịch sử được thể hiện rất rõ ràng qua:

• Các nhân vật chính đều là nhân vật lịch sử có thật: Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Trần Nhân Tông, Dã Tượng, Yết Kiêu, Trương Hán Siêu… Đây là đặc điểm nổi bật nhất của truyện lịch sử.
• Bối cảnh lịch sử có thật: Cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thời nhà Trần, với việc xuất quân của một đạo quân lớn, có sự hiện diện của các vị vua, tướng lĩnh.
• Các chi tiết, sự kiện gợi nhắc lịch sử: Chi tiết “Hịch đã viết xong” gợi nhớ đến tác phẩm “Hịch tướng sĩ” nổi tiếng của Trần Quốc Tuấn.

Các em có thể chọn một trong các ý trên để trả lời nhé.

C4: Xác định một chi tiết thể hiện không khí ra quân hào hùng.

Lời giải:

Không khí ra quân hào hùng, sôi nổi được thể hiện qua nhiều chi tiết. Cô gợi ý một số chi tiết tiêu biểu nhé:

• “Mặt sông la liệt buồm và cờ.“: Hình ảnh những cánh buồm, lá cờ dày đặc trên sông cho thấy quy mô lớn, sự chuẩn bị sẵn sàng và khí thế của đoàn quân.
• “Đội trống đánh nhịp xuất quân. Tiếng trống thì thùng thì thùng rạo rực.“: Âm thanh tiếng trống thúc giục, rộn ràng, khơi dậy tinh thần chiến đấu và sự hăng hái.
• “Quân chèo thuyền cất cao giọng: “Dô hò… này khoan ới hò khoan. Dô hò… này lời hẹn thệ sư Cùng ỳ… nhau ý a…”. Tiếng hò náo nức lòng người xiết bao.“: Tiếng hò của quân lính thể hiện sự đồng lòng, quyết tâm, tạo nên không khí sôi nổi, mạnh mẽ, truyền cảm hứng.

Các em có thể chọn một trong các chi tiết trên để trả lời nhé.

C5: Phép đảo ngữ “chan hòa ánh nắng” trong câu “Sông bao la chan hòa ánh nắng” thuộc hình thức đảo ngữ nào? Nêu tác dụng.

Lời giải:

Trong câu “Sông bao la chan hòa ánh nắng”, cụm từ “chan hòa ánh nắng” là thành phần vị ngữ (hoặc bổ ngữ cho trạng thái của chủ ngữ “sông bao la”). Thông thường, chúng ta sẽ viết là “Sông bao la ánh nắng chan hòa” hoặc “Ánh nắng chan hòa trên sông bao la”. Việc đặt “chan hòa ánh nắng” ra sau là một phép đảo ngữ.

• Hình thức đảo ngữ: Đây là phép đảo ngữ vị ngữ (hoặc thành phần phụ của vị ngữ) lên sau chủ ngữ.
• Tác dụng:
  • Nhấn mạnh, làm nổi bật vẻ đẹp, sự bao la, rực rỡ của dòng sông đang ngập tràn ánh nắng. Điều này tạo ra một khung cảnh rộng lớn, sáng bừng, đầy sức sống.
  • Góp phần tạo không khí tươi sáng, lạc quan cho cảnh xuất quân, như một điềm lành, một sự khởi đầu thuận lợi cho cuộc chiến.
  • Làm cho câu văn giàu hình ảnh, có sức gợi tả hơn, thu hút sự chú ý của người đọc vào sự hùng vĩ của thiên nhiên trong khoảnh khắc lịch sử.

C6: Tác giả bộc lộ thái độ, tình cảm như thế nào đối với câu chuyện và nhân vật được kể?. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (<p>, <br>, <b>). Không dùng markdown (**). Toán học thì bọc trong \( và \).

Lời giải:

Qua cách kể chuyện và miêu tả, tác giả Hà Ân đã bộc lộ một thái độ, tình cảm hết sức rõ ràng đối với câu chuyện và các nhân vật lịch sử:

Thái độ, tình cảm của tác giả:

1. Ngưỡng mộ, trân trọng và ngợi ca:

• Tác giả dành những lời lẽ trân trọng khi miêu tả các nhân vật: “hai vị tướng tài” (Trần Quốc Tuấn và Trần Quang Khải), cảnh “hai vị tướng tài cầm lấy tay nhau và im lặng ngắm nhau” thể hiện sự thấu hiểu, gắn bó.
• Các nhân vật đều hiện lên với vẻ đẹp uy nghiêm, đường hoàng: “Dã Tượng đường hoàng giương cao ngọn cờ tiết chế”, vua Nhân Tông thì “để hai tay vào đuôi thuyền khẽ đẩy” thể hiện sự quan tâm, động viên.
• Đặc biệt, sự khẳng khái, quyết tâm của Trần Quốc Tuấn được nhấn mạnh qua câu cuối: “trong tâm hồn vị tướng già bỗng đinh ninh lời thề khải hoàn với kinh thành yêu dấu”.

2. Tự hào về truyền thống yêu nước, đoàn kết và ý chí quyết chiến quyết thắng của dân tộc:

• Tác giả tái hiện không khí xuất quân đầy khí thế với “tiếng trống thì thùng thì thùng rạo rực”, “tiếng hò náo nức lòng người xiết bao”, “mặt sông la liệt buồm và cờ”. Điều này cho thấy sự đồng lòng, tinh thần chiến đấu mạnh mẽ của toàn quân dân.
• Tình cảm giữa các tướng lĩnh (Trần Quốc Tuấn – Trần Quang Khải, Dã Tượng – Yết Kiêu) thể hiện sự gắn bó, tin tưởng lẫn nhau, một yếu tố quan trọng làm nên sức mạnh dân tộc.

3. Tôn kính và biết ơn:

• Những hành động như Trần Quốc Tuấn “vái Nhân Tông mười hai vái” cho thấy sự tôn kính của bề tôi với vua.
• Tổng thể đoạn trích toát lên sự trang trọng, nghiêm túc đối với một sự kiện trọng đại của lịch sử, thể hiện sự biết ơn những hy sinh của cha ông để bảo vệ đất nước.

Tóm lại, tác giả Hà Ân đã thể hiện rõ sự ngưỡng mộ, tự hào, trân trọng đối với các nhân vật lịch sử, tinh thần anh dũng của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, đồng thời truyền tải niềm tin vững chắc vào chiến thắng. Đây là một cách để thế hệ sau ghi nhớ và học tập những trang sử vàng của dân tộc.

Hy vọng phần giải đáp này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về đoạn trích và các giá trị mà nó mang lại. Chúc các em học tốt!