Chào các em học sinh thân mến!

Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong tiết học Ngữ Văn hôm nay. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một bài ca dao thật hay và ý nghĩa nhé.

Các em hãy cùng mở sách giáo khoa trang ____ (cô sẽ gợi ý trang sách này cho các em sau nhé) và đọc thầm bài ca dao “Con cò mà đi ăn đêm”. Sau khi đọc thầm xong, các em hãy dành một chút thời gian suy nghĩ về nội dung của bài ca dao này nhé.

Bây giờ, cô mời một bạn đọc to bài ca dao này lên cho cả lớp cùng nghe.

(Sau khi học sinh đọc xong)

Cảm ơn em. Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu chi tiết từng câu hỏi nhé.

Câu hỏi 1: Con cò gặp chuyện rủi ro như thế nào?

Các em hãy đọc lại hai câu thơ đầu tiên của bài ca dao:
“Con cò mà đi ăn đêm
Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao”

Qua hai câu thơ này, các em thấy con cò đã gặp chuyện gì?
(Học sinh trả lời)

Đúng rồi! Con cò đang đi ăn đêm, bỗng nhiên đậu phải một cành cây mềm. Vì cành cây yếu nên đã bị cong xuống, làm cho con cò bị lộn cổ xuống ao. Đây là một tai nạn bất ngờ và không may mắn cho chú cò.

Câu hỏi 2: Con cò chỉ mong muốn điều gì?

Sau khi bị rơi xuống ao, chú cò đã kêu lên:
“Ông ơi, ông vớt tôi nao
Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng”

Các em thấy chú cò đang kêu gọi ai giúp đỡ? Và chú nhờ ông làm gì?
(Học sinh trả lời)

Rất tốt! Chú cò đang kêu gọi “ông” (có thể là người làm đồng, người ở gần đó) giúp đỡ mình. Chú nhờ ông “vớt tôi nao”, tức là vớt chú lên khỏi ao.

Tiếp theo, chú cò còn nói:
“Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục đau lòng cò con”

Các em chú ý vào hai câu thơ này. Khi ông vớt mình lên, chú cò mong muốn ông làm gì với nước ao? Và vì sao chú lại mong muốn như vậy?
(Học sinh trả lời)

Tuyệt vời! Chú cò mong muốn ông “xáo nước trong”, nghĩa là mong ông cẩn thận, khéo léo khi vớt mình lên, tránh làm cho nước ao bị đục ngầu. Chú sợ nước đục sẽ làm “đau lòng cò con”. “Cò con” ở đây là đàn con của chú cò đang ở nhà. Chú sợ nước đục sẽ ảnh hưởng đến đàn con của mình.

Vậy, tóm lại, con cò chỉ mong muốn điều gì? Chú muốn được ông vớt lên và mong ông làm nhẹ nhàng, cẩn thận để nước ao không bị đục, tránh ảnh hưởng đến đàn con ở nhà.

Câu hỏi 3: Điều mong muốn của cò con có ý nghĩa thể hiện nếp sống như thế nào?

Bây giờ, chúng ta cùng suy nghĩ về ý nghĩa của mong muốn này nhé.
Khi con cò mong muốn nước ao không bị đục để “đau lòng cò con”, điều này cho chúng ta thấy điều gì về tình cảm của chú cò?
(Học sinh trả lời)

Đúng vậy! Điều này cho thấy chú cò là một người mẹ, người cha rất yêu thương con. Chú luôn nghĩ đến sự an toàn và sức khỏe của đàn con.

Vậy, việc chú cò quan tâm đến đàn con như vậy thể hiện một nếp sống như thế nào?
(Học sinh suy nghĩ và trả lời)

Các em thấy đó, trong cuộc sống, ai cũng có gia đình, có những người thân yêu mà mình cần quan tâm, chăm sóc. Điều mong muốn của chú cò thể hiện một nếp sống rất đẹp, đó là tình yêu thương gia đình, ý thức trách nhiệm với con cái.

Trong xã hội Việt Nam ta, tình cảm gia đình luôn được coi trọng. Cha mẹ luôn hy sinh, lo lắng cho con cái. Ngược lại, con cái cũng phải biết yêu thương, kính trọng cha mẹ. Nếp sống này đã được ông cha ta vun đắp từ bao đời nay và được thể hiện qua những câu ca dao, bài thơ giản dị mà sâu sắc như bài ca dao hôm nay chúng ta học.

Cô hy vọng qua bài học này, các em không chỉ hiểu thêm về nội dung của bài ca dao mà còn rút ra được những bài học ý nghĩa về tình yêu thương gia đình và trách nhiệm của bản thân mình.

Các em có câu hỏi nào cho cô không?

(Giáo viên giải đáp thắc mắc của học sinh nếu có)

Bài học của chúng ta hôm nay đến đây là kết thúc. Cô chúc các em luôn chăm ngoan, học giỏi và có những giây phút thật vui vẻ bên gia đình mình nhé! Chào tạm biệt các em.