32/3 x 7 + 6/7 x 41 + 9/41 x 10 + 1/51 x 10 + 19/51 x 14
Đề bài của chúng ta là:
32/3 x 7 + 6/7 x 41 + 9/41 x 10 + 1/51 x 10 + 19/51 x 14
Trước khi bắt tay vào giải, các em hãy nhớ lại quy tắc thực hiện phép tính: Nhân chia trước, cộng trừ sau. Nếu có dấu ngoặc thì ta thực hiện trong ngoặc trước. Trong bài này, chúng ta chỉ có phép nhân và phép cộng thôi.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào từng bước tính toán:
Bước 1: Tính các phép nhân đầu tiên.
* Phép nhân thứ nhất: 32/3 x 7
Để nhân một phân số với một số nguyên, ta nhân tử số của phân số với số nguyên đó và giữ nguyên mẫu số.
\[ \frac{32}{3} \times 7 = \frac{32 \times 7}{3} \]
Ta có: 32 x 7 = 224
Vậy, \(\frac{32}{3} \times 7 = \frac{224}{3}\)
* Phép nhân thứ hai: 6/7 x 41
Tương tự, ta nhân tử số với số nguyên:
\[ \frac{6}{7} \times 41 = \frac{6 \times 41}{7} \]
Ta có: 6 x 41 = 246
Vậy, \(\frac{6}{7} \times 41 = \frac{246}{7}\)
* Phép nhân thứ ba: 9/41 x 10
\[ \frac{9}{41} \times 10 = \frac{9 \times 10}{41} \]
Ta có: 9 x 10 = 90
Vậy, \(\frac{9}{41} \times 10 = \frac{90}{41}\)
* Phép nhân thứ tư: 1/51 x 10
\[ \frac{1}{51} \times 10 = \frac{1 \times 10}{51} \]
Ta có: 1 x 10 = 10
Vậy, \(\frac{1}{51} \times 10 = \frac{10}{51}\)
* Phép nhân thứ năm: 19/51 x 14
\[ \frac{19}{51} \times 14 = \frac{19 \times 14}{51} \]
Ta có: 19 x 14 = 266
Vậy, \(\frac{19}{51} \times 14 = \frac{266}{51}\)
Bây giờ, bài toán của chúng ta đã trở thành:
224/3 + 246/7 + 90/41 + 10/51 + 266/51
Bước 2: Nhận thấy có hai phân số có cùng mẫu số là 51, chúng ta sẽ cộng chúng lại trước để bài toán gọn gàng hơn.
Ta có: 10/51 + 266/51
Khi cộng hai phân số có cùng mẫu số, ta cộng các tử số lại với nhau và giữ nguyên mẫu số.
\[ \frac{10}{51} + \frac{266}{51} = \frac{10 + 266}{51} \]
Ta có: 10 + 266 = 276
Vậy, \(\frac{10}{51} + \frac{266}{51} = \frac{276}{51}\)
Bây giờ, bài toán của chúng ta là:
224/3 + 246/7 + 90/41 + 276/51
Bước 3: Tiếp tục thực hiện các phép cộng. Để cộng các phân số khác mẫu số, chúng ta cần quy đồng mẫu số. Đây là bước quan trọng và có thể hơi dài.
* Ta xét phép cộng: 224/3 + 246/7
Mẫu số chung nhỏ nhất của 3 và 7 là 3 x 7 = 21.
\[ \frac{224}{3} = \frac{224 \times 7}{3 \times 7} = \frac{1568}{21} \]
\[ \frac{246}{7} = \frac{246 \times 3}{7 \times 3} = \frac{738}{21} \]
Vậy, \(\frac{224}{3} + \frac{246}{7} = \frac{1568}{21} + \frac{738}{21} = \frac{1568 + 738}{21} = \frac{2306}{21}\)
* Tiếp theo, ta xét phân số 90/41 và phân số 276/51.
Các em thấy rằng, 51 = 3 x 17.
Mẫu số của chúng ta bây giờ là 21, 41, 51.
Mẫu số chung của 21, 41, 51 là bao nhiêu?
Ta có: 21 = 3 x 7
41 là số nguyên tố.
51 = 3 x 17
Mẫu số chung nhỏ nhất của 21, 41, 51 là 3 x 7 x 41 x 17 = 17241.
Tuy nhiên, nhìn kỹ hơn, các em có thể thấy rằng chúng ta có thể nhóm lại theo một cách khác để đơn giản hóa.
Ở bước 1, chúng ta đã tính:
32/3 x 7 = 224/3
6/7 x 41 = 246/7
9/41 x 10 = 90/41
1/51 x 10 = 10/51
19/51 x 14 = 266/51
Ta có thể nhóm các phân số theo cách sau:
\( (\frac{32}{3} \times 7) + (\frac{6}{7} \times 41) + (\frac{9}{41} \times 10) + (\frac{1}{51} \times 10) + (\frac{19}{51} \times 14) \)
\( = \frac{224}{3} + \frac{246}{7} + \frac{90}{41} + \frac{10}{51} + \frac{266}{51} \)
\( = \frac{224}{3} + \frac{246}{7} + \frac{90}{41} + \frac{276}{51} \)
Giờ chúng ta sẽ thực hiện phép cộng từng cặp:
\( \frac{224}{3} + \frac{246}{7} \) = 2306/21 (như đã tính ở trên)
Tiếp theo, ta xem xét phân số 276/51.
Ta có thể rút gọn phân số 276/51 vì cả 276 và 51 đều chia hết cho 3.
276 chia 3 bằng 92.
51 chia 3 bằng 17.
Vậy, \(\frac{276}{51} = \frac{92}{17}\).
Bây giờ bài toán là:
2306/21 + 90/41 + 92/17
Lại một lần nữa, để cộng các phân số khác mẫu, ta cần quy đồng mẫu số.
Mẫu số chung nhỏ nhất của 21, 41, 17 là:
21 = 3 x 7
41 là số nguyên tố
17 là số nguyên tố
Mẫu số chung nhỏ nhất là 3 x 7 x 41 x 17 = 17241.
Quá trình quy đồng sẽ rất dài. Cô tin rằng các em học sinh giỏi sẽ nhìn ra một cách làm khác, hoặc có thể đây là một bài toán yêu cầu tính toán cẩn thận.
Chúng ta quay lại bước quy đồng ban đầu.
Ta có: 224/3 + 246/7 + 90/41 + 10/51 + 266/51
Mẫu số chung nhỏ nhất của 3, 7, 41, 51.
3
7
41
51 = 3 x 17
Mẫu số chung nhỏ nhất là 3 x 7 x 41 x 17 = 17241.
Quy đồng từng phân số:
* \( \frac{224}{3} = \frac{224 \times (7 \times 41 \times 17)}{3 \times (7 \times 41 \times 17)} = \frac{224 \times 4809}{17241} = \frac{1077216}{17241} \)
* \( \frac{246}{7} = \frac{246 \times (3 \times 41 \times 17)}{7 \times (3 \times 41 \times 17)} = \frac{246 \times 2091}{17241} = \frac{514386}{17241} \)
* \( \frac{90}{41} = \frac{90 \times (3 \times 7 \times 17)}{41 \times (3 \times 7 \times 17)} = \frac{90 \times 357}{17241} = \frac{32130}{17241} \)
* \( \frac{10}{51} = \frac{10 \times (3 \times 7 \times 41)}{51 \times (3 \times 7 \times 41)} \) = \( \frac{10 \times 861}{17241} \) = \( \frac{8610}{17241} \)
* \( \frac{266}{51} = \frac{266 \times (3 \times 7 \times 41)}{51 \times (3 \times 7 \times 41)} \) = \( \frac{266 \times 861}{17241} \) = \( \frac{229086}{17241} \)
Bây giờ, chúng ta cộng tất cả các tử số lại:
1077216 + 514386 + 32130 + 8610 + 229086 = 1861428
Vậy, kết quả cuối cùng là:
\[ \frac{1861428}{17241} \]
Các em hãy kiểm tra xem phân số này có rút gọn được nữa không nhé.
Tổng các chữ số của tử số: 1+8+6+1+4+2+8 = 30 (chia hết cho 3)
Tổng các chữ số của mẫu số: 1+7+2+4+1 = 15 (chia hết cho 3)
Vậy cả tử và mẫu đều chia hết cho 3.
1861428 chia 3 = 620476
17241 chia 3 = 5747
Vậy, ta có phân số mới:
\[ \frac{620476}{5747} \]
Cô trò mình đã hoàn thành bài toán. Đây là một bài toán đòi hỏi sự cẩn thận và tính toán chính xác. Các em hãy xem lại từng bước và tự mình thực hiện lại để nhớ bài lâu hơn nhé!
Về nhà, các em hãy làm thêm các bài tập tương tự trong sách giáo khoa để nâng cao kỹ năng của mình. Cô chúc các em học tốt!
Đáp án:
\(A=67/42\)
Lời giải:
\({32}/{3 . 7} + {6}/{7 . 41} + {9}/{41 . 10} + {1}/{51 . 10} + {19}/{51 . 14}\)
Nhân cả hai vế với \(1/5\) ta được:
\(=>1/5A=1/5.(\frac{32}{3.7}+\frac{6}{7.41}+\frac{9}{41.10}+\frac{1}{51.10}+\frac{19}{51.14})\)
\(=>1/5A=\frac{32}{3.5.7}+\frac{6}{5.7.41}+\frac{9}{5.10.41}+\frac{1}{5.10.51}+\frac{19}{5.14.51}\)
\(=>1/5A=\frac{32}{35.3}+\frac{6}{35.41}+\frac{9}{50.41}+\frac{1}{50.51}+\frac{19}{51.70}\)
\(=>1/5A=\frac{35-3}{35.3}+\frac{41-35}{35.41}+\frac{50-41}{50.41}+\frac{50-51}{50.51}+\frac{70-51}{51.70}\)
\(=>1/5A=1/3-1/35+1/35-1/41+1/41-1/50+1/50-1/51+1/51-1/70\)
\(=>1/5A=1/3+(1/35-1/35)+(1/41-1/41)+(1/50-1/50)-1/70\)
\(=>1/5A=1/3-1/70+0\)
\(=>1/5A=1/3-1/70\)
\(=>1/5A=70/210-3/210\)
\(=>1/5A=67/210\)
\(=>A=67/210: 1/5\)
\(=>A=67/210.5\)
\(=>A=\frac{67.5}{210}\)
\(=>A=\frac{67.5}{42.5}\)
\(=>A=67/42\)
Vậy \(A=67/42\)
\(32/3.7 +6/7.41+9/41.10+1/51.10+19/51.14\)
\(= 5(32/3.35 +6/35.41 +1/50.51 +19/51.70)\)
\(=5(1/3-1/35+1/35-1/41+1/41-1/50+1/50-1/51+1/51-1/70)\)
\(=5 (1/3-1/70)\)
\(=67/42\)