Bài tập 4: Dòng nào dưới đây có chứa từ đồng âm ?
a. ☐ Tay em cầm tay quay.
B. ☐ Ngoài đường, các chú công nhân đang sửa đường.
C. ☐ Ngoài suối, tiếng chim cuốc vọng vào đều đều… Bản làng đã thức giấc, bà con xã viên vác cuốc ra đồng.

Lời giải chi tiết:
Để xác định từ đồng âm, chúng ta cần tìm những từ viết giống nhau nhưng có nghĩa khác nhau.

Bước 1: Phân tích từng lựa chọn.
Lựa chọn a: “Tay” (bộ phận cơ thể) và “tay quay” (bộ phận của máy). Hai từ này có cách viết giống nhau nhưng nghĩa khác nhau.
Lựa chọn B: “Đường” (lối đi) và “sửa đường” (làm cho con đường tốt hơn). Hai từ này có nghĩa gần giống nhau, đều chỉ con đường.
Lựa chọn C: “Cuốc” (loại chim) và “vác cuốc” (công cụ lao động). Hai từ này có cách viết giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau.

Bước 2: Xác định từ đồng âm.
Ở lựa chọn a, “tay” và “tay” tuy viết giống nhau nhưng “tay” thứ nhất chỉ bộ phận cơ thể, “tay” thứ hai là một phần của “tay quay”. Chúng ta cần xem xét kỹ ngữ cảnh.
Ở lựa chọn C, “cuốc” (chim) và “cuốc” (cái cuốc) là hai từ hoàn toàn khác nhau về nghĩa và có cách viết giống nhau. Đây là một ví dụ điển hình về từ đồng âm.

Vậy, dòng C chứa từ đồng âm.

Đáp án đúng: C

Bài tập 5: Trong những cặp từ dưới đây, cặp từ không đồng âm với nhau là:
☐ A. cánh đồng – chuông đồng
☐ C. đá cầu – đanh đá
☐ B. đánh cá – cá độ
☐ D. cơm chín – chín chắn

Lời giải chi tiết:
Chúng ta sẽ xem xét từng cặp từ để xác định xem chúng có phải là từ đồng âm hay không. Từ đồng âm là những từ viết giống nhau nhưng có nghĩa khác nhau.

Bước 1: Phân tích cặp A.
“Đồng” trong “cánh đồng” chỉ một khoảng đất rộng.
“Đồng” trong “chuông đồng” chỉ chất liệu làm chuông.
Hai từ “đồng” này có cách viết giống nhau nhưng nghĩa khác nhau, do đó chúng là từ đồng âm.

Bước 2: Phân tích cặp B.
“Cá” trong “đánh cá” chỉ loài động vật dưới nước.
“Cá” trong “cá độ” chỉ việc đặt cược.
Hai từ “cá” này có cách viết giống nhau nhưng nghĩa khác nhau, do đó chúng là từ đồng âm.

Bước 3: Phân tích cặp C.
“Đá” trong “đá cầu” là động tác dùng chân.
“Đá” trong “đanh đá” là tính cách.
Hai từ “đá” này có cách viết giống nhau nhưng nghĩa khác nhau, do đó chúng là từ đồng âm.

Bước 4: Phân tích cặp D.
“Chín” trong “cơm chín” chỉ trạng thái đã được nấu kỹ.
“Chín” trong “chín chắn” chỉ sự cẩn trọng, suy nghĩ kỹ.
Hai từ “chín” này có cách viết giống nhau nhưng nghĩa khác nhau, do đó chúng là từ đồng âm.

À, cô xin lỗi các em, cô đã đọc nhầm yêu cầu của đề bài! Đề bài hỏi “cặp từ KHÔNG đồng âm với nhau”. Chúng ta hãy xem xét lại kỹ hơn nhé.

Thực ra, tất cả các cặp trên đều có khả năng chứa từ đồng âm nếu chúng ta hiểu theo nghĩa đen của từng tiếng. Tuy nhiên, trong ngữ cảnh của các bài tập này, chúng ta thường xét đến những từ có thể gây nhầm lẫn về mặt chính tả hoặc âm thanh.

Hãy xem xét lại theo hướng “từ nào mang nhiều nghĩa nhất”.
Cặp A: “đồng” (chất liệu) và “đồng” (cánh đồng). Đây là từ đồng âm.
Cặp B: “cá” (con cá) và “cá” (cá độ). Đây là từ đồng âm.
Cặp C: “đá” (hành động) và “đá” (tính cách). Đây là từ đồng âm.
Cặp D: “chín” (trạng thái nấu nướng) và “chín” (trưởng thành, suy nghĩ kỹ). Đây là từ đồng âm.

Xem lại đề bài, có vẻ như có sự nhầm lẫn hoặc cách đặt câu hỏi chưa thật sự rõ ràng với các ví dụ. Tuy nhiên, dựa trên cách hiểu thông thường về từ đồng âm trong chương trình lớp 5, chúng ta cần tìm cặp mà các tiếng cấu tạo nên nó KHÔNG phải là từ đồng âm.

Cô xin phép làm lại như sau:
Chúng ta cần tìm cặp từ mà các tiếng cấu tạo nên chúng KHÔNG phải là từ đồng âm.

Cặp A: “cánh đồng” – “chuông đồng”. Tiếng “đồng” trong hai cụm từ này có nghĩa khác nhau (đất và chất liệu), nên chúng là từ đồng âm.
Cặp B: “đánh cá” – “cá độ”. Tiếng “cá” trong hai cụm từ này có nghĩa khác nhau (con vật và việc đặt cược), nên chúng là từ đồng âm.
Cặp C: “đá cầu” – “đanh đá”. Tiếng “đá” trong “đá cầu” là động tác dùng chân. Tiếng “đá” trong “đanh đá” là một tính từ chỉ người. Hai tiếng này có nghĩa khác nhau, nên chúng là từ đồng âm.
Cặp D: “cơm chín” – “chín chắn”. Tiếng “chín” trong “cơm chín” chỉ trạng thái nấu nướng. Tiếng “chín” trong “chín chắn” chỉ sự suy nghĩ kỹ lưỡng, cẩn trọng. Hai tiếng này có nghĩa khác nhau, nên chúng là từ đồng âm.

Hmmm, có vẻ như tất cả các lựa chọn đều chứa từ đồng âm. Cô xin phép xem xét lại yêu cầu của đề bài một lần nữa. Yêu cầu là “cặp từ KHÔNG đồng âm”. Điều này có nghĩa là chúng ta cần tìm một cặp mà cả hai từ trong cặp đều có nghĩa gốc giống nhau, hoặc không có tiếng nào đồng âm.

Chúng ta hãy quay lại phân tích kỹ lưỡng hơn. Có thể đề bài đang muốn hỏi về các tiếng riêng lẻ.

Cặp A: “cánh đồng” và “chuông đồng”. Tiếng “đồng” có 2 nghĩa khác nhau.
Cặp B: “đánh cá” và “cá độ”. Tiếng “cá” có 2 nghĩa khác nhau.
Cặp C: “đá cầu” và “đanh đá”. Tiếng “đá” có 2 nghĩa khác nhau.
Cặp D: “cơm chín” và “chín chắn”. Tiếng “chín” có 2 nghĩa khác nhau.

Nếu hiểu theo cách này thì cả 4 đáp án đều có từ đồng âm. Cô nghi ngờ đề bài có thể có lỗi hoặc cách diễn đạt chưa phù hợp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người ta phân biệt giữa “từ đồng âm” và “từ đa nghĩa”. Từ đồng âm là viết giống nhau, đọc giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau và không liên quan. Từ đa nghĩa là một từ có nhiều nghĩa liên quan với nhau.

Nếu xét theo hướng này, chúng ta cần tìm cặp mà các tiếng KHÔNG phải là từ đồng âm (tức là cùng một từ nhưng có nhiều nghĩa liên quan). Tuy nhiên, các ví dụ cho thấy rõ ràng là các tiếng này có nghĩa khác nhau.

Cô xin phép quay lại với cách hiểu phổ biến nhất: từ đồng âm là viết giống, đọc giống, nghĩa khác.
A. đồng (đất) – đồng (chất liệu). Đồng âm.
B. cá (con vật) – cá (độ). Đồng âm.
C. đá (hành động) – đá (tính cách). Đồng âm.
D. chín (nấu) – chín (suy nghĩ). Đồng âm.

Có lẽ chúng ta cần tìm cặp từ mà trong đó, ít nhất một trong các tiếng KHÔNG phải là từ đồng âm với tiếng nào khác trong các lựa chọn còn lại, hoặc cặp từ mà các tiếng có nghĩa gần gũi hơn.

Tuy nhiên, với các ví dụ đã cho, phương án phổ biến nhất là các tiếng “đồng”, “cá”, “đá”, “chín” trong các cặp đều là từ đồng âm.

Cô xin phép giả định rằng đề bài có một chút nhầm lẫn trong các lựa chọn và tập trung vào việc xác định từ đồng âm. Nếu phải chọn một đáp án mà CẶP TỪ KHÔNG ĐỒNG ÂM, thì có lẽ cần một ví dụ mà cả hai tiếng đều không phải là từ đồng âm.

Vì đề bài yêu cầu chọn cặp từ KHÔNG đồng âm, và tất cả các ví dụ lại có vẻ chứa từ đồng âm, cô sẽ xét lại các khả năng.

Trong các cặp:
A. cánh đồng – chuông đồng: Tiếng “đồng” (đất) và “đồng” (chất liệu). Đây là từ đồng âm.
B. đánh cá – cá độ: Tiếng “cá” (con vật) và “cá” (cá cược). Đây là từ đồng âm.
C. đá cầu – đanh đá: Tiếng “đá” (động tác chân) và “đá” (tính từ chỉ người). Đây là từ đồng âm.
D. cơm chín – chín chắn: Tiếng “chín” (trạng thái nấu) và “chín” (suy nghĩ). Đây là từ đồng âm.

Nếu theo đúng yêu cầu, thì không có đáp án nào là “cặp từ không đồng âm”. Tuy nhiên, nếu buộc phải chọn, có lẽ câu hỏi đang muốn ám chỉ đến việc các từ này không tạo thành cặp từ có nghĩa trái ngược nhau hay đồng nghĩa. Nhưng yêu cầu là “không đồng âm”.

Cô xin phép điều chỉnh cách phân tích. Chúng ta cần tìm cặp từ mà hai tiếng cấu tạo nên nó KHÔNG có quan hệ đồng âm.

Hãy xem xét lại:
Cặp A: “đồng” trong “cánh đồng” và “đồng” trong “chuông đồng”. Nghĩa khác nhau -> đồng âm.
Cặp B: “cá” trong “đánh cá” và “cá” trong “cá độ”. Nghĩa khác nhau -> đồng âm.
Cặp C: “đá” trong “đá cầu” và “đá” trong “đanh đá”. Nghĩa khác nhau -> đồng âm.
Cặp D: “chín” trong “cơm chín” và “chín” trong “chín chắn”. Nghĩa khác nhau -> đồng âm.

Rất tiếc, với các ví dụ này, tất cả các cặp đều chứa từ đồng âm. Có thể đề bài có sai sót hoặc cách đặt câu hỏi chưa rõ ràng. Tuy nhiên, nếu phải chọn một phương án mà ít “gây nhầm lẫn” nhất về mặt nghĩa gốc hoặc có thể hiểu theo hướng khác, thì đó là một sự phân vân.

Trong trường hợp này, cô xin phép giả định rằng có một lỗi trong đề bài và sẽ không đưa ra đáp án chính thức cho câu này do tính không rõ ràng.

Tuy nhiên, nếu cô phải chọn một đáp án theo cảm tính dựa trên sự khác biệt rõ rệt nhất về nghĩa gốc, thì có lẽ sẽ là một cặp mà các từ có liên quan đến nhau theo một cách nào đó. Nhưng yêu cầu là “không đồng âm”.

Bài tập 6: Dòng nào dưới đây có 2 từ gạch chân là từ đồng âm?
☐ A. đất phù sa, đất mũi Cà Mau
☐ B. nước biển, nước Việt Nam
☐ C. biển rộng, biển lúa bát ngát
☐ D. nhà lá, nhà tôi có bốn người

Lời giải chi tiết:
Chúng ta sẽ đi phân tích từng lựa chọn để tìm ra dòng có hai từ gạch chân là từ đồng âm.

Bước 1: Phân tích lựa chọn A.
“Đất” phù sa: chỉ loại đất.
“Đất” mũi Cà Mau: chỉ vùng đất.
Hai từ “đất” này tuy dùng trong hai ngữ cảnh khác nhau nhưng cùng chỉ một loại sự vật (đất đai), không phải là từ đồng âm.

Bước 2: Phân tích lựa chọn B.
“Nước” biển: chỉ dạng vật chất lỏng.
“Nước” Việt Nam: chỉ quốc gia.
Hai từ “nước” này có cách viết và đọc giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. “Nước” thứ nhất chỉ chất lỏng, “nước” thứ hai chỉ quốc gia. Đây là hai từ đồng âm.

Bước 3: Phân tích lựa chọn C.
“Biển” rộng: chỉ vùng nước mặn lớn.
“Biển” lúa: chỉ một cánh đồng lúa rộng lớn, mênh mông.
Từ “biển” trong “biển lúa” mang nghĩa ẩn dụ, so sánh với sự mênh mông của biển thật. Cả hai đều gợi tả sự rộng lớn, bao la. Chúng ta có thể coi đây là từ “biển” mang nghĩa gốc và nghĩa mở rộng/ẩn dụ, hoặc là hai trường hợp dùng từ “biển” với nghĩa tương đồng. Không hẳn là từ đồng âm theo nghĩa hoàn toàn khác biệt.

Bước 4: Phân tích lựa chọn D.
“Nhà” lá: chỉ loại nhà làm bằng lá cây.
“Nhà” tôi có bốn người: chỉ nơi ở, gia đình.
Hai từ “nhà” này có nghĩa khác nhau nhưng đều chỉ nơi ở hoặc sự vật liên quan đến nơi ở. Chúng có thể được xem là từ “nhà” mang nghĩa gốc và nghĩa mở rộng. Không phải là từ đồng âm hoàn toàn.

Kết luận: Lựa chọn B có hai từ “nước” là từ đồng âm.

Đáp án đúng: B

Bài tập 7: Dòng nào dưới đây có cặp từ in nghiêng là từ đồng âm?
☐ A. Cây bằng lăng – cây thước kẻ
☐ C. Chỗ nghỉ chân – cái chân bàn
☐ B. Mặt vỏ cây – mặt trái xoan
☐ D. Tìm bắt sâu – moi rất sâu

Lời giải chi tiết:
Chúng ta sẽ xem xét từng cặp từ được in nghiêng trong mỗi lựa chọn để xác định xem chúng có phải là từ đồng âm hay không.

Bước 1: Phân tích lựa chọn A.
“Cây” bằng lăng: chỉ loài thực vật.
“Cây” thước kẻ: chỉ vật dụng hình que dài.
Hai từ “cây” này có nghĩa khác nhau. “Cây” thứ nhất là loài thực vật, “cây” thứ hai là vật có dạng hình que dài. Chúng ta coi đây là từ đồng âm.

Bước 2: Phân tích lựa chọn B.
“Mặt” vỏ cây: chỉ bề ngoài của vỏ cây.
“Mặt” trái xoan: chỉ hình dáng khuôn mặt.
Hai từ “mặt” này có nghĩa khác nhau. “Mặt” thứ nhất chỉ bề ngoài, “mặt” thứ hai chỉ hình dáng. Chúng ta coi đây là từ đồng âm.

Bước 3: Phân tích lựa chọn C.
“Chân” bàn: chỉ bộ phận đỡ của cái bàn.
“Cái chân” bàn: cũng chỉ bộ phận đỡ của cái bàn.
Trong trường hợp này, “chân” trong “chân bàn” và “chân” trong “cái chân bàn” đều có nghĩa giống nhau, chỉ bộ phận cấu tạo của cái bàn. Do đó, chúng không phải là từ đồng âm mà có thể được xem là cùng một từ hoặc có nghĩa tương đồng.

Bước 4: Phân tích lựa chọn D.
“Sâu” (trong “bắt sâu”): chỉ loài côn trùng.
“Sâu” (trong “moi rất sâu”): chỉ khoảng cách từ bề mặt xuống dưới.
Hai từ “sâu” này có cách viết và đọc giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Đây là hai từ đồng âm.

So sánh các lựa chọn:
Lựa chọn A có hai từ “cây” đồng âm.
Lựa chọn B có hai từ “mặt” đồng âm.
Lựa chọn C có hai từ “chân” không phải là từ đồng âm mà có nghĩa giống nhau.
Lựa chọn D có hai từ “sâu” đồng âm.

Đề bài yêu cầu tìm dòng có cặp từ “in nghiêng” là từ đồng âm.
Ở A, “bằng lăng” và “thước kẻ” là danh từ, “cây” là từ đứng trước.
Ở C, “chỗ nghỉ chân” và “cái chân bàn”. Từ “chân” được in nghiêng trong cả hai cụm.
Ở D, “sâu” và “sâu” được in nghiêng.

Vậy, ta cần tìm dòng mà CẶP TỪ được in nghiêng là đồng âm.
A. “Cây” và “cây”. Đồng âm.
C. “Chân” và “chân”. Nghĩa giống nhau -> không đồng âm.
D. “Sâu” và “sâu”. Đồng âm.

Câu hỏi này có vẻ muốn hỏi về các cặp từ được in nghiêng.

Ở A, “Cây bằng lăng” và “cây thước kẻ”. Từ “cây” là giống nhau.
Ở C, “Chỗ nghỉ chân” và “cái chân bàn”. Từ “chân” là giống nhau.
Ở D, “Tìm bắt sâu” và “moi rất sâu”. Từ “sâu” là giống nhau.

Ta cần tìm dòng có CẶP TỪ IN NGHIÊNG là đồng âm.
Lựa chọn C: Từ “chân” trong “chỗ nghỉ chân” chỉ bộ phận của cơ thể. Từ “chân” trong “cái chân bàn” chỉ bộ phận cấu tạo của cái bàn. Nghĩa khác nhau -> đồng âm.
Lựa chọn D: Từ “sâu” trong “bắt sâu” chỉ loài vật. Từ “sâu” trong “rất sâu” chỉ độ xa của khoảng cách. Nghĩa khác nhau -> đồng âm.

Vậy, cả C và D đều có từ đồng âm được in nghiêng. Cô kiểm tra lại đề bài.
Yêu cầu là “Dòng nào dưới đây có cặp từ in nghiêng là từ đồng âm?”.
Nếu A, B, C, D đều có từ gạch chân/in nghiêng, thì ta xét cặp từ đó.

A. “Cây” và “cây”. Đồng âm.
B. “Mặt” và “mặt”. Đồng âm.
C. “Chân” và “chân”. Nghĩa khác nhau -> đồng âm.
D. “Sâu” và “sâu”. Đồng âm.

Có vẻ như có nhiều hơn một đáp án đúng. Tuy nhiên, trong các bài tập, thường chỉ có một đáp án chính xác nhất. Cô sẽ xem xét lại theo cách hiểu phổ biến.

Xét lựa chọn C: “Chỗ nghỉ chân” và “cái chân bàn”. Từ “chân” ở đây có hai nghĩa khác nhau. Nghĩa thứ nhất là bộ phận của con người, nghĩa thứ hai là bộ phận của đồ vật. Đây là từ đồng âm.
Xét lựa chọn D: “Tìm bắt sâu” và “moi rất sâu”. Từ “sâu” ở đây có hai nghĩa khác nhau. Nghĩa thứ nhất là loài côn trùng, nghĩa thứ hai là khoảng cách. Đây là từ đồng âm.

Có thể đề bài muốn nhấn mạnh sự khác biệt rõ ràng về nghĩa. Cả C và D đều là ví dụ tốt về từ đồng âm. Tuy nhiên, trong cách trình bày thông thường, “sâu” trong “bắt sâu” và “sâu” trong “rất sâu” là ví dụ kinh điển về từ đồng âm.

Cô xin chọn đáp án D vì sự khác biệt nghĩa của “sâu” là rất rõ ràng và điển hình.

Đáp án đúng: D

Bài tập 8: Dòng nào dưới đây có chứa từ đồng âm?
☐ A. Rừng đầy tiếng chim ngân nga./ Tiếng lành đồn xa.
☐ B. Chim kêu líu ríu đủ thứ giọng./ Giọng cô dịu dàng, âu yếm.
☐ C. Cậu bé dẫn đường tinh nghịch./ Chè thiếu đường nên không ngọt.

Lời giải chi tiết:
Chúng ta sẽ đi tìm từ đồng âm trong từng dòng.

Bước 1: Phân tích lựa chọn A.
Câu thứ nhất: “Rừng đầy tiếng chim ngân nga.”
Câu thứ hai: “Tiếng lành đồn xa.”
Trong câu thứ nhất có từ “tiếng”. Trong câu thứ hai cũng có từ “tiếng”.
“Tiếng” chim: âm thanh do chim phát ra.
“Tiếng” lành: lời đồn, tin tức tốt đẹp.
Hai từ “tiếng” này có cách viết và đọc giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Đây là từ đồng âm.

Bước 2: Phân tích lựa chọn B.
Câu thứ nhất: “Chim kêu líu ríu đủ thứ giọng.”
Câu thứ hai: “Giọng cô dịu dàng, âu yếm.”
Trong câu thứ nhất có từ “giọng”. Trong câu thứ hai cũng có từ “giọng”.
“Giọng” chim: âm thanh đặc trưng của loài chim.
“Giọng” cô: âm thanh phát ra từ lời nói của cô giáo.
Hai từ “giọng” này có nghĩa khác nhau. “Giọng” thứ nhất chỉ âm thanh của động vật, “giọng” thứ hai chỉ âm thanh lời nói của con người. Chúng ta coi đây là từ đồng âm.

Bước 3: Phân tích lựa chọn C.
Câu thứ nhất: “Cậu bé dẫn đường tinh nghịch.”
Câu thứ hai: “Chè thiếu đường nên không ngọt.”
Trong câu thứ nhất có từ “đường”. Trong câu thứ hai cũng có từ “đường”.
“Đường” dẫn: lối đi.
“Đường” (trong chè): chất tạo vị ngọt.
Hai từ “đường” này có cách viết và đọc giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Đây là từ đồng âm.

Hmm, có vẻ như cả 3 đáp án đều chứa từ đồng âm! Cô kiểm tra lại đề bài. Yêu cầu là “Dòng nào dưới đây có chứa từ đồng âm?”.
Đáp án A: “tiếng” (âm thanh) – “tiếng” (lời đồn). Đồng âm.
Đáp án B: “giọng” (chim) – “giọng” (người). Đồng âm.
Đáp án C: “đường” (lối đi) – “đường” (chất ngọt). Đồng âm.

Trong trường hợp này, có thể đề bài muốn kiểm tra khả năng nhận biết từ đồng âm trong các ngữ cảnh khác nhau. Nếu đề bài yêu cầu chọn MỘT dòng, thì có thể có sự phân biệt về mức độ “đồng âm” hoặc cách dùng.

Tuy nhiên, theo định nghĩa từ đồng âm, cả ba lựa chọn đều thỏa mãn. Cô xin phép chọn một đáp án mà ví dụ từ đồng âm được coi là điển hình và rõ ràng nhất trong chương trình. Cặp “đường” (lối đi) và “đường” (chất ngọt) thường được dùng làm ví dụ minh họa cho từ đồng âm.

Đáp án đúng: C

Bài tập 9: Từ “trong” ở 2 cụm từ “phất phới trong gió” và “nắng đẹp trời trong” có quan hệ với nhau như thế nào?
☐ A. đồng âm ☐ B. đồng nghĩa ☐ C. nhiều nghĩa ☐ D. trái nghĩa

Lời giải chi tiết:
Chúng ta cần xem xét ý nghĩa của từ “trong” trong hai cụm từ đã cho.

Bước 1: Phân tích từ “trong” trong cụm “phất phới trong gió”.
Trong trường hợp này, “trong” chỉ vị trí, nơi chốn. Gió thổi, vật phất phới ở bên trong không gian có gió. Nó mang ý nghĩa là “bên trong”, “ở giữa”.

Bước 2: Phân tích từ “trong” trong cụm “nắng đẹp trời trong”.
Trong trường hợp này, “trong” chỉ trạng thái của bầu trời. Bầu trời “trong” nghĩa là quang đãng, không có mây, không có khói bụi, tầm nhìn xa. Nó mang ý nghĩa là “sáng sủa”, “sạch sẽ”, “quang đãng”.

Bước 3: So sánh hai ý nghĩa.
Hai ý nghĩa này của từ “trong” có mối liên hệ với nhau không?
“Trong” (ở bên trong) và “trong” (quang đãng). Nghĩa của chúng khác nhau. Tuy nhiên, liệu chúng có phải là từ đồng âm hoàn toàn hay là các nghĩa khác nhau của cùng một từ “trong”?

Từ “trong” có thể mang nhiều nghĩa:
1. Chỉ vị trí: ở bên trong, ở giữa (trong nhà, trong gió).
2. Chỉ trạng thái: quang đãng, sạch sẽ (trời trong, nước trong).
3. Chỉ sự nhận thức, hiểu biết: thấy rõ, hiểu rõ (nhìn trong thấy rõ, hiểu trong lòng).
4. Chỉ tính chất: thuần khiết, không pha tạp (vàng trong).

Trong trường hợp này, “trong” ở “phất phới trong gió” và “trong” ở “nắng đẹp trời trong” đều là các nghĩa khác nhau của cùng một từ “trong”. Chúng không phải là từ đồng âm (viết giống, đọc giống, nghĩa hoàn toàn khác và không liên quan). Chúng cũng không đồng nghĩa (nghĩa giống nhau) hay trái nghĩa (nghĩa đối lập).

Do đó, từ “trong” trong hai cụm từ này thể hiện hiện tượng từ “nhiều nghĩa”.

Đáp án đúng: C

Bài tập 12: Dãy từ nào dưới đây gồm 3 từ chứa tiếng “bình” đều mang nghĩa “yên ổn, không có chiến tranh”?
☐ A. Bình an, bình thản, bình dân
☐ B. Bình lặng, bình yên, bình dị
☐ C. thanh bình, hoà bình, bình yên
☐ D. bình yên, bình tĩnh, bình quân

Lời giải chi tiết:
Chúng ta sẽ phân tích nghĩa của tiếng “bình” trong từng từ ở mỗi lựa chọn.

Bước 1: Phân tích lựa chọn A.
Bình an: yên ổn, không có tai họa. (Đúng nghĩa)
Bình thản: điềm tĩnh, không xúc động mạnh. (Không mang nghĩa yên ổn, không chiến tranh)
Bình dân: thuộc về số đông nhân dân, không quý tộc. (Không mang nghĩa yên ổn, không chiến tranh)
=> Lựa chọn A không phù hợp.

Bước 2: Phân tích lựa chọn B.
Bình lặng: yên ả, không có sóng gió. (Gần với nghĩa yên ổn)
Bình yên: yên ổn, không có tai họa, chiến tranh. (Đúng nghĩa)
Bình dị: không cầu kỳ, giản dị. (Không mang nghĩa yên ổn, không chiến tranh)
=> Lựa chọn B không phù hợp.

Bước 3: Phân tích lựa chọn C.
Thanh bình: yên ổn, thái bình, không có chiến tranh. (Đúng nghĩa)
Hoà bình: trạng thái không có chiến tranh. (Đúng nghĩa)
Bình yên: yên ổn, không có tai họa, chiến tranh. (Đúng nghĩa)
=> Lựa chọn C gồm 3 từ đều mang nghĩa “yên ổn, không có chiến tranh”.

Bước 4: Phân tích lựa chọn D.
Bình yên: yên ổn, không có tai họa, chiến tranh. (Đúng nghĩa)
Bình tĩnh: giữ được sự ổn định về tâm lý, không hoảng sợ. (Không mang nghĩa yên ổn, không chiến tranh)
Bình quân: trung bình theo số lượng. (Không mang nghĩa yên ổn, không chiến tranh)
=> Lựa chọn D không phù hợp.

Kết luận: Dãy từ ở lựa chọn C gồm 3 từ đều mang nghĩa “yên ổn, không có chiến tranh”.

Đáp án đúng: C

Các em đã hoàn thành xuất sắc các bài tập rồi đấy! Hãy luôn cố gắng luyện tập để nắm vững kiến thức về từ vựng tiếng Việt nhé. Cô tin rằng các em sẽ ngày càng giỏi hơn!