Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục những bài tập hóa học thú vị để củng cố kiến thức về các phản ứng hóa học nhé.
Chúng ta sẽ lần lượt giải quyết từng phương trình phản ứng mà đề bài đã cho.
Phương trình 9) NO + O2 NO2
Bước 1: Xác định các chất tham gia và sản phẩm.
Chất tham gia: Khí Nitơ monoxit (NO) và khí Oxy (O2).
Sản phẩm: Khí Nitơ đioxit (NO2).
Bước 2: Viết sơ đồ phản ứng.
NO + O2 NO2
Bước 3: Cân bằng phương trình hóa học.
Để cân bằng, chúng ta cần đảm bảo số nguyên tử của mỗi nguyên tố ở hai vế bằng nhau.
Ở vế trái, ta có 1 nguyên tử N, 1 nguyên tử O trong NO và 2 nguyên tử O trong O2, tổng cộng là 3 nguyên tử O.
Ở vế phải, ta có 1 nguyên tử N và 2 nguyên tử O trong NO2.
Ta thấy số nguyên tử N đã cân bằng, nhưng số nguyên tử O chưa cân bằng.
Để cân bằng O, ta có thể đặt hệ số 2 trước NO và hệ số 2 trước NO2.
2NO + O2 2NO2
Kiểm tra lại: Vế trái có 2 nguyên tử N, 2 nguyên tử O (trong 2NO) + 2 nguyên tử O (trong O2) = 4 nguyên tử O. Vế phải có 2 nguyên tử N, 2 * 2 = 4 nguyên tử O (trong 2NO2).
Số nguyên tử N và O ở hai vế đã bằng nhau.
Vậy, phương trình hóa học đã cân bằng là: 2NO + O2 2NO2
Lý do: Phương pháp cân bằng hệ số là để áp dụng định luật bảo toàn khối lượng, đảm bảo số nguyên tử của mỗi nguyên tố không đổi trước và sau phản ứng.

Phương trình 10) NO2 + O2 + H2O HNO3
Bước 1: Xác định các chất tham gia và sản phẩm.
Chất tham gia: Khí Nitơ đioxit (NO2), khí Oxy (O2) và nước (H2O).
Sản phẩm: Axit Nitric (HNO3).
Bước 2: Viết sơ đồ phản ứng.
NO2 + O2 + H2O HNO3
Bước 3: Cân bằng phương trình hóa học.
Ở vế trái, ta có 1 nguyên tử N, 2 nguyên tử O trong NO2, 2 nguyên tử O trong O2, 2 nguyên tử H và 1 nguyên tử O trong H2O. Tổng cộng: 1 N, 5 O, 2 H.
Ở vế phải, ta có 1 nguyên tử N, 3 nguyên tử O và 1 nguyên tử H trong HNO3.
Số nguyên tử N đã cân bằng. Số nguyên tử H chưa cân bằng. Số nguyên tử O chưa cân bằng.
Ta có thể đặt hệ số 2 trước HNO3 để cân bằng H.
NO2 + O2 + H2O 2HNO3
Kiểm tra lại: Vế trái có 1 N, 5 O, 2 H. Vế phải có 2 N, 6 O, 2 H.
Số nguyên tử N và H chưa cân bằng. Số nguyên tử O cũng chưa cân bằng.
Thử đặt hệ số 4 trước NO2 và hệ số 2 trước HNO3.
4NO2 + O2 + H2O 2HNO3
Kiểm tra lại: Vế trái có 4 N, 8 O (trong 4NO2) + 2 O (trong O2) + 1 O (trong H2O) = 11 O. 2 H.
Vế phải có 2 N, 6 O. Số nguyên tử N và H chưa cân bằng.
Để ý thấy phản ứng này có thể cần điều kiện nhiệt độ hoặc xúc tác tùy theo sách giáo khoa.
Tuy nhiên, theo chương trình phổ thông, phản ứng này thường được viết dưới dạng:
4NO2 + O2 + 2H2O 4HNO3
Kiểm tra lại: Vế trái có 4 nguyên tử N, 4*2=8 nguyên tử O (trong 4NO2) + 2 nguyên tử O (trong O2) + 2*1=2 nguyên tử O (trong 2H2O) = 12 nguyên tử O. 2*2=4 nguyên tử H.
Vế phải có 4 nguyên tử N, 4*3=12 nguyên tử O (trong 4HNO3), 4 nguyên tử H.
Số nguyên tử của các nguyên tố N, O, H ở hai vế đã bằng nhau.
Vậy, phương trình hóa học đã cân bằng là: 4NO2 + O2 + 2H2O 4HNO3
Lý do: Tương tự như trên, chúng ta cân bằng để đảm bảo định luật bảo toàn khối lượng.

Phương trình 11) Na2O + H2O NaOH
Bước 1: Xác định các chất tham gia và sản phẩm.
Chất tham gia: Natri oxit (Na2O) và nước (H2O).
Sản phẩm: Natri hiđroxit (NaOH).
Bước 2: Viết sơ đồ phản ứng.
Na2O + H2O NaOH
Bước 3: Cân bằng phương trình hóa học.
Ở vế trái, ta có 2 nguyên tử Na, 1 nguyên tử O trong Na2O, 2 nguyên tử H và 1 nguyên tử O trong H2O. Tổng cộng: 2 Na, 2 O, 2 H.
Ở vế phải, ta có 1 nguyên tử Na, 1 nguyên tử O và 1 nguyên tử H trong NaOH.
Số nguyên tử Na chưa cân bằng. Số nguyên tử O và H cũng chưa cân bằng.
Ta có thể đặt hệ số 2 trước NaOH để cân bằng Na.
Na2O + H2O 2NaOH
Kiểm tra lại: Vế trái có 2 Na, 2 O, 2 H. Vế phải có 2 Na, 2 1 = 2 O, 2 1 = 2 H.
Số nguyên tử của các nguyên tố Na, O, H ở hai vế đã bằng nhau.
Vậy, phương trình hóa học đã cân bằng là: Na2O + H2O 2NaOH
Lý do: Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng.

Phương trình 12) Ca(OH)2 + Na2CO3 CaCO3 + NaOH
Bước 1: Xác định các chất tham gia và sản phẩm.
Chất tham gia: Canxi hiđroxit (Ca(OH)2) và Natri cacbonat (Na2CO3).
Sản phẩm: Canxi cacbonat (CaCO3) và Natri hiđroxit (NaOH).
Bước 2: Viết sơ đồ phản ứng.
Ca(OH)2 + Na2CO3 CaCO3 + NaOH
Bước 3: Cân bằng phương trình hóa học.
Ở vế trái, ta có 1 nguyên tử Ca, 2 nguyên tử O (trong OH) + 3 nguyên tử O (trong CO3) = 5 nguyên tử O, 2 nguyên tử H, 2 nguyên tử Na, 1 nguyên tử C.
Ở vế phải, ta có 1 nguyên tử Ca, 3 nguyên tử O (trong CO3) + 1 nguyên tử O (trong NaOH) = 4 nguyên tử O, 1 nguyên tử Na, 1 nguyên tử O (trong NaOH) + 2 nguyên tử O (trong CaCO3) = 3 nguyên tử O, 1 nguyên tử H, 1 nguyên tử Na, 1 nguyên tử C.
Tổng cộng ở vế phải: 1 Ca, 4 O, 1 H, 1 Na, 1 C.
Ta thấy số nguyên tử Ca và C đã cân bằng.
Số nguyên tử Na chưa cân bằng (2 ở vế trái, 1 ở vế phải).
Số nguyên tử H chưa cân bằng (2 ở vế trái, 1 ở vế phải).
Số nguyên tử O chưa cân bằng (5 ở vế trái, 4 ở vế phải).
Ta có thể đặt hệ số 2 trước NaOH để cân bằng Na và H.
Ca(OH)2 + Na2CO3 CaCO3 + 2NaOH
Kiểm tra lại: Vế trái có 1 Ca, 2 O (trong OH) + 3 O (trong CO3) = 5 O, 2 H, 2 Na, 1 C.
Vế phải có 1 Ca, 3 O (trong CaCO3) + 2 1 O (trong 2NaOH) = 5 O, 2 1 H = 2 H, 2 * 1 Na = 2 Na, 1 C.
Số nguyên tử của các nguyên tố Ca, O, H, Na, C ở hai vế đã bằng nhau.
Vậy, phương trình hóa học đã cân bằng là: Ca(OH)2 + Na2CO3 CaCO3 + 2NaOH
Lý do: Chúng ta thực hiện cân bằng hệ số để tuân thủ định luật bảo toàn khối lượng.

Hy vọng với những lời giải chi tiết này, các em đã hiểu rõ hơn về cách cân bằng các phương trình hóa học. Hãy luyện tập thật nhiều để ngày càng giỏi hơn nhé! Cô tin ở các em!