Chào các em,

Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em giải một bài tập rất hay và quan trọng về Cách mạng Tân Hợi (1911) ở Trung Quốc. Đây là một sự kiện lớn, có ảnh hưởng sâu sắc không chỉ đến lịch sử Trung Quốc mà còn đến phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước châu Á, trong đó có Việt Nam chúng ta.

Chúng ta hãy cùng nhau đi vào từng câu hỏi nhé.

***

a) Nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng Tân Hợi (1911)

Để một cuộc cách mạng lớn như vậy có thể giành được thắng lợi, cần phải có sự kết hợp của nhiều yếu tố. Dựa vào kiến thức đã học, chúng ta có thể chỉ ra các nguyên nhân chính sau:

1. Sự suy yếu, mục nát của triều đình Mãn Thanh:
Đây là nguyên nhân sâu xa và quan trọng nhất. Đến cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, triều đình Mãn Thanh đã trở nên vô cùng suy yếu và thối nát. Họ đã tỏ ra bất lực trước sự xâm lược của các nước đế quốc, thậm chí còn câu kết với đế quốc để đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân. Chính sách “bế quan tỏa cảng” lạc hậu, cùng với việc ký kết các hiệp ước bất bình đẳng đã biến Trung Quốc thành một nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến. Điều này làm cho mâu thuẫn giữa nhân dân Trung Quốc với triều đình Mãn Thanh và đế quốc xâm lược ngày càng gay gắt.

2. Sự phát triển của các lực lượng xã hội mới:
Sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản phương Tây đã làm nảy sinh những giai cấp và tầng lớp mới ở Trung Quốc, đặc biệt là giai cấp tư sản dân tộc và tầng lớp tiểu tư sản (trí thức, học sinh, sinh viên…). Giai cấp tư sản, tuy còn non yếu, nhưng có tinh thần dân tộc và mong muốn xây dựng một chế độ mới để tạo điều kiện cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển. Họ đã trở thành lực lượng lãnh đạo cuộc cách mạng.

3. Sự lãnh đạo của một tổ chức cách mạng tiên tiến:
Cuộc cách mạng được dẫn dắt bởi một chính đảng có tổ chức, có cương lĩnh rõ ràng, đó là Trung Quốc Đồng minh hội, đứng đầu là nhà cách mạng vĩ đại Tôn Trung Sơn. Với học thuyết “Tam Dân” (Dân tộc độc lập, Dân quyền tự do, Dân sinh hạnh phúc), Đồng minh hội đã đề ra mục tiêu cụ thể là “Đánh đổ Mãn Thanh, khôi phục Trung Hoa, thành lập Dân quốc”, đáp ứng được nguyện vọng của đông đảo quần chúng.

4. Sự ủng hộ của quần chúng nhân dân:
Cách mạng đã nhận được sự hưởng ứng và tham gia nhiệt tình của đông đảo các tầng lớp nhân dân, từ công nhân, nông dân, binh lính cho đến các nhà tư sản, trí thức. Chính sự nổi dậy của binh lính ở Vũ Xương ngày 10/10/1911 đã châm ngòi cho cuộc cách mạng bùng nổ và nhanh chóng lan rộng ra cả nước.

Tóm lại, thắng lợi của Cách mạng Tân Hợi là kết quả tất yếu khi triều đình phong kiến đã không còn vai trò với lịch sử, trong khi các lực lượng cách mạng mới đã trưởng thành và có đường lối đấu tranh đúng đắn, được nhân dân ủng hộ.

b) Vì sao Cách mạng Tân Hợi (1911) là một cuộc cách mạng dân chủ tư sản chưa triệt để và ảnh hưởng của nó đến cách mạng Việt Nam

Phần này có hai ý rõ ràng, chúng ta sẽ giải quyết từng ý một nhé.

* Vì sao nói Cách mạng Tân Hợi là một cuộc cách mạng dân chủ tư sản chưa triệt để?

Đầu tiên, các em cần hiểu một cuộc cách mạng dân chủ tư sản “triệt để” phải hoàn thành hai nhiệm vụ cơ bản: chống đế quốc và chống phong kiến. Bây giờ, chúng ta hãy xem Cách mạng Tân Hợi đã làm được gì và chưa làm được gì nhé.

Những mặt đã làm được (Tính chất cách mạng):
– Đã lật đổ được triều đại Mãn Thanh, chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại hàng nghìn năm ở Trung Quốc.
– Đã thành lập nên nhà nước Trung Hoa Dân Quốc, một hình thức nhà nước cộng hòa theo mô hình của phương Tây.
– Mở đường cho chủ nghĩa tư bản ở Trung Quốc phát triển và có ảnh hưởng nhất định đến phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á.

Những mặt chưa làm được (Tính chất “chưa triệt để”):
– Về nhiệm vụ chống đế quốc: Cách mạng đã không dám đụng chạm hay xua đuổi các nước đế quốc đang xâu xé Trung Quốc. Ngược lại, giai cấp tư sản lãnh đạo cách mạng còn có thái độ thỏa hiệp, thương lượng với họ.
– Về nhiệm vụ chống phong kiến: Cách mạng chỉ lật đổ được triều đình Mãn Thanh nhưng không xóa bỏ được giai cấp địa chủ phong kiến, cũng không giải quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân – lực lượng đông đảo nhất của cách mạng.
– Về kết quả cuối cùng: Quyền lực sau cách mạng đã nhanh chóng rơi vào tay Viên Thế Khải, một đại diện của thế lực phong kiến quân phiệt. Tôn Trung Sơn buộc phải từ chức, và nền cộng hòa non trẻ sớm bị phá hoại.

Chính vì không hoàn thành được trọn vẹn hai nhiệm vụ cơ bản là chống đế quốc và chống phong kiến, nên chúng ta kết luận: Cách mạng Tân Hợi là một cuộc cách mạng dân chủ tư sản không triệt để.

* Ảnh hưởng của Cách mạng Tân Hợi đối với cách mạng Việt Nam:

Cách mạng Tân Hợi nổ ra và thắng lợi đã có ảnh hưởng rất lớn và trực tiếp đến phong trào yêu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ XX.

1. Cổ vũ mạnh mẽ tinh thần của các nhà yêu nước Việt Nam: Sự kiện một nước lớn, có nền quân chủ lâu đời như Trung Quốc lại có thể lật đổ vua, thành lập dân quốc đã trở thành một nguồn cổ vũ to lớn. Nó cho thấy chế độ phong kiến không phải là bất biến và nhân dân hoàn toàn có thể đứng lên giành lấy chính quyền.

2. Mở ra một con đường cứu nước mới: Trước Cách mạng Tân Hợi, các phong trào yêu nước ở Việt Nam như phong trào Cần Vương vẫn mang tư tưởng “bài Pháp, phò vua”. Cách mạng Tân Hợi đã đem đến một luồng tư tưởng mới – tư tưởng dân chủ tư sản, với mô hình nhà nước cộng hòa. Con đường cứu nước không còn là quay về với chế độ phong kiến cũ nữa, mà là hướng tới một xã hội mới, hiện đại hơn.

3. Ảnh hưởng trực tiếp đến các nhà cách mạng: Tiêu biểu nhất là nhà yêu nước Phan Bội Châu. Dưới ảnh hưởng của Cách mạng Tân Hợi, ông đã từ bỏ chủ trương cầu viện Nhật Bản, giải tán Duy Tân hội và thành lập Việt Nam Quang phục hội (1912). Tôn chỉ của hội là “Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam, thành lập nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam”, chịu ảnh hưởng rõ rệt từ mục tiêu của Trung Quốc Đồng minh hội.

Như vậy, Cách mạng Tân Hợi thực sự là một “tiếng sét” làm rung chuyển châu Á, góp phần thúc đẩy các nhà yêu nước Việt Nam chuyển sang một khuynh hướng cứu nước mới, tiến bộ hơn.

***

Cô hy vọng bài giải đáp chi tiết này sẽ giúp các em nắm vững kiến thức về một sự kiện lịch sử quan trọng. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào khác, đừng ngần ngại hỏi cô nhé. Chúc các em học tốt