Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài tập nhỏ nhưng rất thú vị, liên quan đến những câu tục ngữ, ca dao mà ông cha ta đã đúc kết từ bao đời nay. Những câu nói này không chỉ hay về mặt ngôn từ mà còn chứa đựng rất nhiều bài học quý giá về cách sống đó các em ạ.

Chúng ta cùng nhìn vào câu tục ngữ này nhé: “ai ơi đã ….. thì thành đã đan thì lận tròn vành mới thôi”

Bây giờ, cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu và điền từ thích hợp vào chỗ trống nhé!

Bước 1: Đọc kỹ câu tục ngữ và tìm hiểu nghĩa của từng vế.

• Đầu tiên, các em hãy đọc lại thật kỹ câu tục ngữ này: “ai ơi đã ….. thì thành đã đan thì lận tròn vành mới thôi”.
• Chúng ta hãy cùng phân tích vế thứ hai trước, vì vế này đã có đủ các từ ngữ rồi: “đã đan thì lận tròn vành mới thôi”.
  • “Đan” ở đây là hành động dùng que, sợi để tạo ra vật dụng như rổ, rá, nón, mủng…
  • “Lận tròn vành” có nghĩa là làm cho vành của vật được đan (ví dụ cái nón, cái rổ) thật tròn, thật đẹp, hoàn thiện cho đến khi không còn gì để sửa nữa.
  • Vậy, cả vế “đã đan thì lận tròn vành mới thôi” có nghĩa là: Một khi đã bắt đầu làm việc gì đó (như đan lát), thì phải làm cho đến nơi đến chốn, hoàn thành thật cẩn thận, thật đẹp, không bỏ dở giữa chừng.

Bước 2: Dựa vào vế đã biết để suy luận vế còn thiếu.

• Vế thứ hai “đã đan thì lận tròn vành mới thôi” đã cho chúng ta thấy một bài học về sự kiên trì, làm việc đến cùng, không bỏ cuộc.
• Vậy thì, vế thứ nhất “ai ơi đã ….. thì thành” chắc hẳn cũng phải mang ý nghĩa tương tự, nói về việc bắt đầu một công việc và mong muốn đạt được thành quả tốt đẹp, hoàn chỉnh.
• Từ “thì thành” ở cuối vế thứ nhất có nghĩa là sẽ đạt được kết quả, sẽ thành công, sẽ hoàn thiện.

Bước 3: Tìm từ ngữ phù hợp với ngữ cảnh và văn hóa Việt Nam.

• Trong kho tàng tục ngữ, ca dao của Việt Nam, để nói về sự khởi đầu một công việc cần phải làm đến cùng, người xưa thường lấy ví dụ từ những hoạt động quen thuộc trong đời sống sản xuất nông nghiệp.
• Một trong những hoạt động đó là “cấy” (trồng lúa). “Cấy” là một công việc rất quan trọng của người nông dân, đòi hỏi sự cần mẫn và kiên trì từ khâu gieo mạ đến khi lúa trổ bông, gặt hái. Một khi đã “cấy” thì phải chăm sóc để cây lúa “thành” bông lúa, hạt gạo.
• Câu tục ngữ thường đi kèm với “đã đan thì lận tròn vành mới thôi” chính là “đã cấy thì cấy cho liền tay” hoặc “đã cấy thì thành”.

Bước 4: Điền từ vào chỗ trống và đọc lại toàn bộ câu.

• Vậy thì, từ thích hợp nhất để điền vào chỗ trống chính là từ “cấy”.
• Bây giờ, chúng ta hãy cùng đọc lại toàn bộ câu tục ngữ sau khi đã điền từ nhé:
  “Ai ơi đã cấy thì thành đã đan thì lận tròn vành mới thôi”

Bước 5: Giải thích ý nghĩa chung của câu tục ngữ.

• Câu tục ngữ này khuyên răn chúng ta rằng, khi đã bắt đầu làm bất cứ công việc gì (dù là việc nhỏ như học bài, làm bài tập hay việc lớn hơn như giúp đỡ gia đình, tham gia các hoạt động ở trường), thì chúng ta phải cố gắng, kiên trì làm cho đến khi hoàn thành thật tốt, đạt được kết quả mong muốn, không nên bỏ dở giữa chừng.
• Nó nhắc nhở chúng ta về tinh thần trách nhiệm, sự bền bỉ và tầm quan trọng của việc làm đến nơi đến chốn để đạt được thành công.

Các em thấy đấy, chỉ một câu tục ngữ thôi mà chứa đựng biết bao nhiêu bài học hay đúng không nào? Cô mong rằng các em sẽ luôn ghi nhớ và áp dụng bài học về sự kiên trì, làm việc đến cùng này vào trong học tập và cuộc sống hàng ngày nhé! Cố gắng lên!