Chào các em, cô là giáo viên Hóa học của các em đây.

Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài tập rất quen thuộc và quan trọng trong chương trình Hóa 11, đó là viết phương trình ion rút gọn cho phản ứng giữa nhôm hiđroxit và natri hiđroxit. Đây là phản ứng thể hiện rõ tính chất lưỡng tính của \(Al(OH)_3\).

Chúng ta sẽ đi qua từng bước một cách cẩn thận để các em có thể hiểu rõ bản chất của phản ứng nhé.

Bước 1: Xác định tính chất của các chất tham gia phản ứng
– \(Al(OH)_3\) (Nhôm hiđroxit): Đây là một hiđroxit lưỡng tính. Điều này có nghĩa là nó vừa có thể tác dụng với axit mạnh, vừa có thể tác dụng với bazơ mạnh. Trong phản ứng này, nó sẽ thể hiện tính axit.
– \(NaOH\) (Natri hiđroxit): Đây là một bazơ mạnh, tan tốt trong nước và phân li hoàn toàn ra ion.

Khi một hiđroxit lưỡng tính tác dụng với một bazơ mạnh, nó sẽ đóng vai trò là một axit.

Bước 2: Viết phương trình hóa học ở dạng phân tử
Khi \(Al(OH)_3\) tác dụng với dung dịch \(NaOH\), nó sẽ nhận thêm ion \(OH^-\) để tạo ra một phức chất tan. Phương trình ở dạng phân tử như sau:
\[ Al(OH)_3 + NaOH \rightarrow Na[Al(OH)_4] \]
Sản phẩm tạo thành là một muối phức tan có tên là natri tetrahiđroxoaluminat.

Bước 3: Viết phương trình ion đầy đủ
Để viết được phương trình ion đầy đủ, chúng ta cần chuyển tất cả các chất điện li mạnh và tan thành dạng ion. Các chất kết tủa, chất khí, hoặc chất điện li yếu thì giữ nguyên ở dạng phân tử.
– \(Al(OH)_3\): Là chất kết tủa, chất điện li rất yếu nên chúng ta giữ nguyên dạng phân tử \(Al(OH)_3\).
– \(NaOH\): Là bazơ mạnh, tan tốt nên sẽ phân li hoàn toàn thành ion \(Na^+\) và \(OH^-\).
– \(Na[Al(OH)_4]\): Là muối tan nên sẽ phân li hoàn toàn thành ion \(Na^+\) và ion phức \([Al(OH)_4]^-\).

Từ đó, ta có phương trình ion đầy đủ:
\[ Al(OH)_3 + Na^+ + OH^- \rightarrow Na^+ + [Al(OH)_4]^- \]

Bước 4: Viết phương trình ion rút gọn
Phương trình ion rút gọn được tạo ra bằng cách loại bỏ những ion không tham gia trực tiếp vào phản ứng (gọi là ion quan sát) ra khỏi phương trình ion đầy đủ. Trong trường hợp này, ion \(Na^+\) xuất hiện ở cả hai vế của phương trình nên chúng ta sẽ lược bỏ nó.

Sau khi lược bỏ ion \(Na^+\), chúng ta còn lại:
\[ Al(OH)_3 + OH^- \rightarrow [Al(OH)_4]^- \]

Tổng kết:
Vậy, phương trình ion rút gọn của phản ứng giữa \(Al(OH)_3\) và dung dịch \(NaOH\) là:
\[ Al(OH)_3 + OH^- \rightarrow [Al(OH)_4]^- \]
Phương trình này cho thấy bản chất của phản ứng: phân tử \(Al(OH)_3\) (kết tủa) đã phản ứng với ion \(OH^-\) trong dung dịch bazơ để tạo thành ion phức \([Al(OH)_4]^-\) tan trong nước.

Cô hy vọng phần giải thích chi tiết này sẽ giúp các em hiểu sâu hơn về tính lưỡng tính của nhôm hiđroxit và cách viết phương trình ion rút gọn một cách chính xác. Chúc các em học tốt