Bài 1: Đặt câu có:
Để làm được bài tập này, chúng ta cần hiểu rõ chức năng của từng loại đại từ.
a: đại từ xưng hô chỉ người nói
* Bước 1: Nhớ lại các đại từ xưng hô chỉ người nói trong tiếng Việt. Đó là các từ như: tôi, tớ, mình, con, em, cháu, bố, mẹ, anh, chị, cô, chú… tùy thuộc vào mối quan hệ và ngữ cảnh.
* Bước 2: Chọn một đại từ xưng hô phù hợp và đặt vào vị trí chủ ngữ trong câu để thể hiện hành động của chính mình.
* Ví dụ: Tôi thích đọc sách.

b: đại từ xưng hô chỉ người nghe
* Bước 1: Nhớ lại các đại từ xưng hô chỉ người nghe. Đó là các từ như: bạn, cậu, mày, anh, chị, em, cô, chú, bác… tùy thuộc vào mối quan hệ và ngữ cảnh.
* Bước 2: Chọn một đại từ xưng hô phù hợp và đặt vào vị trí chủ ngữ hoặc gọi đáp để thể hiện người đang được mình nói chuyện.
* Ví dụ: Bạn có khỏe không?

c: đại từ xưng hô chỉ người được nhắc tới
* Bước 1: Nhớ lại các đại từ xưng hô chỉ người được nhắc tới. Đó là các từ như: anh ấy, cô ấy, nó, họ, chúng nó…
* Bước 2: Chọn một đại từ xưng hô phù hợp và đặt vào vị trí chủ ngữ hoặc tân ngữ trong câu để chỉ người hoặc vật không có mặt trực tiếp trong cuộc trò chuyện.
* Ví dụ: Anh ấy là một người tốt bụng.

d: đại từ thay thế cho động từ ( hoặc cụm động từ)
* Bước 1: Hiểu rằng đại từ loại này dùng để tránh lặp từ, thay thế cho một hành động hoặc một chuỗi hành động đã được nhắc đến trước đó.
* Bước 2: Đặt câu sao cho có một động từ hoặc cụm động từ ở vế trước, và đại từ thay thế ở vế sau.
* Ví dụ: Em đã làm xong bài tập về nhà, còn anh cũng vậy.
(Ở đây, “vậy” thay thế cho “đã làm xong bài tập về nhà”).

Bài 2: Xác định chức năng ngữ pháp của đại từ “tôi” trong từng câu dưới đây:
Để xác định chức năng ngữ pháp, chúng ta cần xem đại từ “tôi” đứng ở vị trí nào trong câu và nó thực hiện vai trò gì.
a: tôi đang học bài thì Nam đến.
* Phân tích: “tôi” đứng ở đầu câu, là chủ thể thực hiện hành động “đang học bài”.
* Chức năng ngữ pháp: Chủ ngữ.

b: người được nhà trường biểu dương là tôi.
* Phân tích: “tôi” đứng sau động từ “là”, bổ sung ý nghĩa cho động từ này, làm rõ đối tượng được biểu dương.
* Chức năng ngữ pháp: Vị ngữ (hoặc bổ sung ý nghĩa cho vị ngữ).

c: cả nhà rất yêu quý tôi.
* Phân tích: “tôi” đứng sau động từ “yêu quý”, là đối tượng chịu tác động của hành động yêu quý.
* Chức năng ngữ pháp: Tân ngữ.

d: anh chị tôi đều học giỏi.
* Phân tích: Trong câu này, không có đại từ “tôi”. Từ “tôi” ở đây là một đại từ xưng hô chỉ người nói, bổ sung ý nghĩa cho danh từ “anh chị”.
* Chức năng ngữ pháp của “tôi” trong cụm từ “anh chị tôi”: Làm rõ nghĩa cho danh từ, thể hiện mối quan hệ sở hữu.

e) trong tôi, một cảm xúc khó tả bỗng trào dâng.
* Phân tích: “trong tôi” là một cụm giới từ chỉ nơi chốn (nơi diễn ra cảm xúc). “tôi” ở đây là đối tượng của giới từ “trong”.
* Chức năng ngữ pháp: Bổ ngữ cho giới từ “trong”.

Bài 3: Tìm đại từ trong đoạn hội thoại sau, nói rõ từng đại từ thay thế cho từ ngữ nào:
Chúng ta sẽ đọc kỹ từng câu trong đoạn hội thoại và phân tích các từ ngữ có thể là đại từ.
Đoạn hội thoại:
Trong giờ ra chơi, Nam hỏi Bắc:
– Bắc ơi, hôm qua bạn được mấy điểm môn tiếng anh ? (câu 1)
– Tớ được điểm 10, còn cậu được mấy điểm ? – Bắc nói. (câu 2)
– Tớ cũng thế. (câu 3)

* Phân tích câu 1:
* Đại từ: bạn.
* bạn thay thế cho từ ngữ: Bắc (Nam đang hỏi Bắc, nên “bạn” là để chỉ Bắc).

* Phân tích câu 2:
* Đại từ 1: Tớ.
* Tớ thay thế cho từ ngữ: Bắc (Bắc đang tự nói về mình).
* Đại từ 2: cậu.
* cậu thay thế cho từ ngữ: Nam (Bắc đang hỏi Nam).

* Phân tích câu 3:
* Đại từ 1: Tớ.
* Tớ thay thế cho từ ngữ: Nam (Nam đang nói về điểm số của mình, giống như Bắc).
* Đại từ 2: thế.
* thế thay thế cho cụm động từ: được điểm 10 (Nam nói “tớ cũng thế” nghĩa là “tớ cũng được điểm 10”).

Các em thấy không, đại từ rất hữu ích trong việc làm cho lời nói của chúng ta thêm sinh động và tránh lặp từ. Cô hy vọng qua bài tập này, các em đã nắm vững hơn về đại từ. Chúng ta sẽ tiếp tục khám phá thêm nhiều điều thú vị về tiếng Việt trong các bài học tới nhé!