Bài 1: Em hãy cho biết công cụ lao động của người nguyên thủy gồm có những gì? Bằng chứng nào cho thấy công cụ lao động của người nguyên thủy ở Đắk Nông đa dạng và phong phú?

Các em thân mến, từ hàng vạn năm về trước, tổ tiên chúng ta đã biết dùng công cụ để phục vụ cuộc sống.

Công cụ lao động của người nguyên thủy ban đầu chủ yếu là:

• Những hòn đá được ghè đẽo thô sơ, chưa có hình dáng rõ ràng, dùng để chặt, đập, nạo vỏ cây, đào củ…
• Sau này, khi tiến bộ hơn, họ đã biết mài nhẵn đá để tạo ra các loại rìu, bôn, cuốc có hình dáng đẹp hơn, sắc bén hơn để chặt cây, săn bắn, hái lượm.
• Ngoài ra, người nguyên thủy còn biết sử dụng các công cụ làm từ xương, sừng của động vật để làm mũi tên, mũi lao, kim khâu…
• Mặc dù không còn tồn tại nhiều do thời gian, nhưng các công cụ làm từ gỗ như gậy, giáo cũng được sử dụng rất phổ biến.

Về bằng chứng cho thấy công cụ lao động của người nguyên thủy ở Đắk Nông đa dạng và phong phú, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy rất nhiều di tích khảo cổ tại đây. Đặc biệt là tại các hang động, mái đá ở Công viên địa chất Đắk Nông (như hang C6, C6.1, C6.2 ở Krông Nô), họ đã phát hiện ra:

• Hàng trăm, hàng nghìn công cụ đá với nhiều hình dáng và kích thước khác nhau. Có cả công cụ ghè đẽo thô sơ, công cụ mảnh, rìu đá, công cụ nạo, công cụ chặt…
• Các loại công cụ này cho thấy người nguyên thủy ở Đắk Nông đã biết chế tác đá một cách khéo léo, phù hợp với nhiều mục đích sử dụng khác nhau trong cuộc sống như săn bắt, hái lượm, chế biến thức ăn, hoặc làm các đồ dùng sinh hoạt.

Những phát hiện này đã minh chứng rõ ràng cho sự đa dạng và phong phú trong công cụ lao động của người nguyên thủy ở Đắk Nông, phản ánh sự phát triển về tư duy và kỹ thuật của họ.

Bài 2: Cư dân nguyên thủy ở Đắk Nông có cuộc sống lao động như thế nào?

Cuộc sống lao động của cư dân nguyên thủy ở Đắk Nông cũng giống như nhiều nơi khác trong thời kỳ này, chủ yếu dựa vào việc khai thác tự nhiên để sinh tồn, đó là:

• Săn bắt: Họ sử dụng các công cụ đá, xương, sừng đã chế tác để săn bắt các loài động vật hoang dã như hươu, nai, lợn rừng, các loài chim, thú nhỏ… Thịt động vật là nguồn cung cấp protein quan trọng cho cuộc sống.
• Hái lượm: Họ đi vào rừng, tìm kiếm và thu hái các loại quả, hạt, rễ cây, rau dại… để làm thức ăn. Công cụ đá giúp họ đào củ, tách vỏ quả.
• Đánh bắt cá: Sống gần các con sông, suối, họ còn biết đánh bắt cá, tôm, ốc để bổ sung vào bữa ăn hàng ngày.
• Sử dụng lửa: Việc tìm ra và biết giữ lửa là một bước tiến vĩ đại. Lửa không chỉ giúp sưởi ấm, xua đuổi thú dữ mà còn giúp họ nướng chín thức ăn, làm cho thức ăn dễ tiêu hóa và ngon hơn.

Họ sống trong các hang động, mái đá hoặc những lán trại đơn giản ven sông suối, di chuyển theo mùa và theo nguồn thức ăn. Cuộc sống của họ rất gắn bó với thiên nhiên và phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường tự nhiên.

Bài 3: Xã hội nguyên thuỷ ở Đắk Nông được tổ chức ra sao?

Xã hội nguyên thủy ở Đắk Nông, cũng như ở nhiều nơi khác trong thời kỳ này, được tổ chức theo hình thức “thị tộc” và “bộ lạc”.

Đơn vị cơ bản nhất là thị tộc:

• Thị tộc là một nhóm người có cùng huyết thống, có quan hệ họ hàng ruột thịt với nhau.
• Họ sống chung, làm việc chung và cùng nhau hưởng thụ thành quả lao động. Mọi của cải đều là của chung, không có tài sản riêng.
• Người đứng đầu thị tộc thường là người phụ nữ lớn tuổi, có uy tín, có kinh nghiệm trong lao động và cuộc sống (chế độ mẫu hệ). Bởi vì phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc hái lượm, giữ lửa, chăm sóc con cái.

Nhiều thị tộc sống gần nhau, có mối quan hệ gắn bó sẽ hợp lại thành bộ lạc:

• Bộ lạc là tập hợp của nhiều thị tộc có cùng phong tục, tập quán, ngôn ngữ và thường là có quan hệ huyết thống gần gũi.
• Trong bộ lạc, các thị tộc vẫn giữ tính độc lập tương đối nhưng sẽ có sự phối hợp, giúp đỡ lẫn nhau trong săn bắn, phòng thủ, hay trong các nghi lễ cộng đồng.

Tóm lại, xã hội nguyên thủy ở Đắk Nông là một xã hội công xã nguyên thủy, với tổ chức cộng đồng chặt chẽ dựa trên huyết thống, cùng nhau lao động và hưởng thụ, chưa có sự phân hóa giàu nghèo.

Bài 4: Em hãy viết 8-10 dòng nêu cảm nghĩ của em về việc “Làm thế nào để bảo vệ những di chỉ khảo cổ ở địa phương mình.”

Các di chỉ khảo cổ là những “báu vật” vô giá mà tổ tiên chúng ta để lại, giúp chúng ta hiểu rõ hơn về nguồn gốc, về cuộc sống của người xưa. Vì vậy, việc bảo vệ những di chỉ này ở địa phương mình là vô cùng quan trọng và cần thiết. Để làm được điều đó, trước hết, chúng ta cần nâng cao ý thức của bản thân và cộng đồng về giá trị của chúng. Chúng ta không nên tự ý khai quật, lấy đi bất kỳ hiện vật nào khi phát hiện di chỉ, mà phải ngay lập tức thông báo cho thầy cô, chính quyền địa phương hoặc các cơ quan chức năng. Tham gia vào các hoạt động tuyên truyền, vận động mọi người cùng chung tay bảo vệ, gìn giữ, tránh làm hư hại các di tích. Hạn chế xả rác, gây ô nhiễm môi trường xung quanh khu vực di chỉ. Cô tin rằng, mỗi hành động nhỏ của chúng ta hôm nay sẽ góp phần gìn giữ những giá trị lịch sử to lớn cho các thế hệ mai sau.

Hy vọng rằng những giải đáp trên đã giúp các em hiểu rõ hơn về lịch sử của người nguyên thủy ở Đắk Nông và ý nghĩa của việc bảo tồn di sản. Chúc các em luôn học tốt và yêu thích môn Lịch sử!